Erken Okuryazarlk Szel Dil Becerileri Do Dr Cevriye

Erken Okuryazarlık Sözel Dil Becerileri Doç Dr. Cevriye Ergül

�Dil nedir? �Ne işe yarar?

�Dilin bileşenleri nelerdir?

�Anlam bilgisi (semantik), �Sesbilgisi (fonoloji), �Biçimbirim (morfoloji), �Sözdizimi (sentaks) ve �Kullanım bilgisi (pragmatik)

�Anlam bilgisi bileşeni �Sözcüklerin anlam değerlerini inceleme �Gerekli iki bilgi kaynağı; gördüğümüz ve yaşadığımız olaylar (deneyim) ile işittiğimiz konuşmalar (işitsel girdi) (Bloom, 1974)

� 1 -2 yaş arası çocuklar olayları anlar; insanları nesnelerle, eylemleri sonuçları ile ilişkilendirmeyi öğrenir. �Kültür faktörü

�Kategorik kavramların edinimi �Bu tür edinimin nasıl gerçekleştiği konusunda kuramlar farklılaşır. �Çocuklar kavramları / kategorileri anlam özelliklerini, ya da olası işlevlerini edinerek, bir başkasına göre de prototiplerini öğrenerek oluşturmaktadırlar.

�Sesbilgisi bileşeni �“Sesbilgisi” sözcüklerdeki, hem ses örüntülerini hem de bu ses örüntülerinin zihinsel temsillerini ifade etmektedir (Moats, 2010: 48).

�Biçim �Dilin bilgisi bileşeni, biçim bileşeni içerisinde bir dilin kelimeleri, kelime yapıları türeme yolları ve çekim biçimleri incelenmektedir.

�Çekim ekleri, yapım ekleri �Biçim birimin anlamı ve sözcük içerisindeki yeri �Kök ve ek olarak ayırma

�Söz �İki dizimi bileşeni sözcük (özne-fiil-nesne ilişkisi, soru sorma, olumsuzluk ifadeleri) �Özne ve nesne arasında anlamsal bağlantı �İsim ve sıfat cümleleri gibi karmaşık yapılar

�Kullanım �Dilin bilgisi iletişim için kullanımı

�Dil � 1. kullanım yeterliliğinin boyutları; Evren bilgisi geliştirme • Olup biten olayları anlamlandırma �***Çocuklar kimi zaman eylemleri sözle yanıtlayacak dil düzeyinde olmasalar bile, yapılan bu işleri anlamayı, bunlara doğru ve uygun tepki vermeyi bu işler içine bizzat katılarak öğrenirler.

� 2. Dilin işlevleri, dilin iletişim amaçlarıyla ilgilidir. İletişim amaçlarını anlaması, keşfetmesi ve buna göre tepki vermesi gerekir. � 3. Etkileşime katılım duyarlılığı