EPOKA NAPOLEOSKA 1 Pocztki kariery Bonapartego 2 Konsulat

EPOKA NAPOLEOŃSKA 1. Początki kariery Bonapartego 2. Konsulat i cesarstwo we Francji 3. Podboje Napoleona 4. System napoleoński w Europie 5. Upadek Napoleona 6. Znaczenie epoki napoleońskiej w dziejach Europy

EPOKA NAPOLEOŃSKA • okres, który doprowadził do istotnych przeobrażeń w całej Europie; • rozpoczyna się w chwili przejęcia przez Napoleona władzy we Francji po zamachu 18 brumaire’a w 1799 roku; • kończy się wraz z upadkiem władzy cesarza Francuzów w 1815 r. i obradami kongresu wiedeńskiego;

Napoleon Bonaparte 1769 -1821 • urodzony na Korsyce; • ukończył szkołę wojskową i wstąpił do armii rewolucyjnej; • zasłużył się w walkach o Tulon, a następnie stłumił bunt rojalistów w Paryżu; • Dyrektoriat powierza mu dowództwo armii we Włoszech Młody generał Bonaparte

I kampania włoska 1796 -1797 • Napoleon ujawnia we Włoszech swój geniusz wojskowy; ( bitwy pod Lodi, Arcoli, Rivoli) • doprowadza do korzystnego dla Francji pokoju z Austrią w Campo Formio 17 X 1797; - Francja uzyskuje Belgie i obszary na lewym brzegu Renu - Utworzenie zależnej od Francji Republiki Cisalpińskiej( pn. Włochy) • zyskuje popularność i sławę we Francji;

Wyprawa Napoleona do Egiptu V-1798 - VIII 1799 • Zwycięska bitwa pod piramidami 21 VII 1798 • Zajęcie Kairu i Aleksandrii 24 VII • Zagłada floty francuskiej w Abukirze 1 VIII Bitwa pod piramidami, mal. F. Watteau

Przewrót 18 brumaire’a 1799 r. • we Francji zawiązuje się spisek przeciwko skorumpowanemu Dyrektoriatowi; • Napoleon porzuca swoje wojska w Egipcie i powraca do Francji; • Bonaparte dokonuje wojskowego zamachu stanu, parlament powołuje tzw. konsulat – Napoleon zostaje pierwszym konsulem Napoleon wkracza z wojskiem do parlamentu

Konsulat (1799 -1804) • ustrój określony przez „konstytucję roku VIII”; • pod pozorami republikanizmu maskował faktyczną dyktatorską władzę jednostki; • Napoleon jako pierwszy konsul miał pełnię zwierzchnictwa nad władzą wykonawczą i wyłączność inicjatywy ustawodawczej; • w 1802 r. Napoleon uzyskał dożywotni tytuł konsula; • 2 XII 1804 r. Napoleon zostaje „Cesarzem Francuzów”

Cesarstwo 1804 -1815 Napoleon – „cesarzem Francuzów” Napoleon w stroju koronacyjnym

Francja napoleońska • scentralizowany i oparty na jednoosobowych urzędach aparat administracyjny; • zawarcie konkordatu z Kościołem w 1801 r. ; • amnestia dla dotychczasowych wrogów rewolucji miała zakopać powstałe w społeczeństwie podziały; • tworzenie, m. in. przy pomocy plebiscytów obrazu „dyktatora z woli ludu” • tajna policja i zwalczanie opozycji politycznej. Józef Fouche – szef tajnej policji

Kodeks Napoleona - 1804 • Jednym z największych osiągnięć Napoleona był wydany w 1804 r. kodeks cywilny zw. kodeksem Napoleona; • Kodeks zbierał wszystkie „zdobycze” rewolucji: wolność osobistą, równość wobec prawa, ochronę własności prywatnej, swobodę umów i prawo do rozwodu

Napoleon – „bóg wojny” • epoka napoleońska to czas nieustannych wojen pomiędzy Francją, a tworzącymi się przeciwko niej już od 1793 r. koalicjami; • Napoleonowi udało się w krótkim czasie uczynić Francję europejskim hegemonem

PODBOJE NAPOLEONA Jacques-Louis David

Bitwa pod Marengo, VII 1800 II kampania włoska (1800 -1801) Napoleon pokonuje państwa II koalicji; • zwycięskie bitwy pod Marengo i Hohenlinden, • traktat pokojowy w Luneville( 9 II 1801) z Austrią: – Francja ponownie opanowała Północne Włochy, a straciła Maltę na rzecz Anglii – Ren granicą między Francją a Rzeszą Niemiecką – Wenecja pozostała przy Austrii – Odbudowano ponownie Republiki : Helwecka, Liguryjska( Genua i okolice), Cisalpińska( Lombardia i Cispadania), Batawaska • traktat z Anglią w Amiens 25 III 1802 – Francja zrzekła się praw do Egiptu i zobowiązała się wycofać wojska z Państwa Kościelnego i Królestwa Neapolu – Maltę Anglia miała zwrócić Zakonowi Kawalerów Maltańskich

Karykatura z XIX wieku; Król angielski i Napoleon „walczą” o dominację na świecie W toku wojen napoleońskich armiom francuskim przychodziło rzadziej spotykać się z oddziałami angielskimi, niż z wojskami innych państw. Mimo to najgroźniejszym przeciwnikiem i antagonistą Napoleona pozostawała właśnie Anglia.

III koalicja 1799 -1802 • w X 1805 r. admirał Nelson niszczy flotę francusko-hiszpańską pod Trafalgarem – kres planów o inwazji Napoleona na Anglię; • od tej pory narzędziem walki z Anglią będzie blokada kontynentalna; Śmierć angielskiego bohatera narodowego, adm. Nelsona pod Trafalgarem

• Napoleon atakuje Austrię i rozbija jej wojska pod Ulm, zajmuje Wiedeń, • 2 XII 1805 r. „bitwa trzech cesarzy” pod Austerlitz – jeden z największych sukcesów wojskowych Napoleona; • w konsekwencji tej klęski upada Cesarstwo Rzymskie Narodu Napoleon pod Austerlitz Niemieckiego, powstaje Związek Reński

IV koalicja 1806 – 1807 Bitwy: • pod Jeną i Auertedt 14 X 1806 wkroczenie do Berlina( ogłoszenie blokady kontynentalnej Anglii) • wkroczenie do Warszawy 28 XI 1806 • pod Iławą Pruską 8 II 1807 i Friedlandem 14 VI 1806 z Rosjanami( Rosja za dużo straciłaby na blokadzie Anglii- eksport zboża) • Zdobycze – zajęcie całych Prus po rzekę Niemen • Pokój w Tylży 7 VII 1807 Prusy zrezygnowały ze swych posiadłości w zachodnich Niemczech, gdzie powstało Królestwo Westfalii pod władzą brata Napoleona Hieronima Z ziem II i III zaboru pruskiego utworzono Księstwo warszawskie Rosja jako rekompensatę otrzymała obwód białostocki o zobowiązała się przystąpić do blokady Anglii

Wojna z V koalicją 1898 -1809 • W 1808 Napoleon podejmuje próbę opanowania Hiszpanii, przez co wplątuje Francję w ustawiczne wojny z gerylasami ( partyzantami hiszpańskimi), co wiązało znaczną część jego sił • Wykorzystując zaangażowanie Napoleona w Hiszpanii Austria atakuje Księstwo warszawskie, Bawarię i Wenecję Bitwy : • klęska Napoleona (1808) pod Cintra i Bailen w Portugalii ( Atrur Wellington) • pod Raszynem 19 IV 1809 • Wagram 5 -6 VII 1809 • Traktat pokojowy w Schonbrunn 14 X 1809 Austria utraciła ziemie III zaboru polskiego oraz ziemie nad Adriatykiem( Tyrol, Krainę i Triest) Rosja jako rekompensatę otrzymała obwód tarnopolski. Napoleon pod Wagram

Wyprawa rosyjska Napoleona 1812 • pierwsza porażka Napoleona; • Rosjanie zastosowali taktykę „spalonej ziemi” i unikania otwartej konfrontacji; • w konsekwencji Napoleon mimo zajęcia Moskwy musiał podjąć decyzję o odwrocie, który przemienił się w klęskę jego armii w starciu z ostrym klimatem

W. Kossak – Palenie sztandarów

Upadek Napoleona • porażka w „bitwie narodów” pod Lipskiem; • abdykacja 6 IV 1814 i zesłanie na Elbę; • próba powrotu do Francji w 1815 r. – tzw. „sto dni” Napoleona; • ostateczna klęska w bitwie pod Waterloo 18 VI 1815 r. ; • uwięzienie na wyspie św. Heleny; • stary porządek w Europie miał przywrócić obradujący w Europie kongres wiedeński; Bitwa pod Lipskiem 16 -19 X 1813

Abdykacja Napoleona 6 IV 1814 Bitwa pod Waterloo 18 VI 1815 100 dni Napoleona 1 III – 18 VI 1815 dom Napoleona na wyspie

Epoka napoleońska – próba bilansu • postać Napoleona ma swoją białą i czarną legendę; • dla zwolenników czarnej był on „uzurpatorem na tronie”, „ciemiężycielem i podpalaczem” Europy;

Napoleon Bonaparte i Książe Józef Poniatowski • elementy białej legendy ukazują nam Napoleona jako wybitną jednostkę wpływającą na historię, głosiciela wolności i równości; • swoisty kult jego postaci, jako „wskrzesiciela Polski” widoczny był wśród wielu Polaków

Niezależnie od ocen – nigdy w historii Europy tak wiele nie zmieniło się w tak krótkim czasie: • rozszerzenie zasad równości wobec praw i wolności osobistej na ogromne obszary Europy; • stworzenie opartego na tych zasadach i na kodeksie Napoleona jednolitego systemu prawa cywilnego; • zasadnicze przemiany w układzie sił międzynarodowych w Europie; • wzmocnienie tendencji narodowościowych.

KONIEC Dziękuję za obejrzenie prezentacji