ENZIMI l to su enzimi Enzimi su bioloki

ENZIMI

l Što su enzimi Enzimi su biološki katalizatori koji ubrzavaju kemijske reakcije u živim organizmima. Enzimi su po kemijskom sastavu uglavnom proteini, ali mogu sadržavati i neproteinski dio. Poremećaj u radu ili nedostatak nekog enzima u tijelu može uzrokovati razne bolesti. Papaja sadržava enzime za lakše probavljanje hrane

l Djelovanje enzima na razgradnju vodikova peroksida Krumpir, trava i jetrica mogu ubrzati raspadanje vodikova peroksida jer sadržavaju enzim koji ubrzava tu reakciju. 2 H 2 O 2(aq) → O 2(g) + 2 H 2 O(l) Razgradnja vodikova peroksida djelovanjem enzima iz krumpira

l Specifičnost enzima Enzimi se od ostalih katalizatora razlikuju po svojoj specifičnosti. Jedna vrsta enzima ubrzava točno određenu vrstu kemijske reakcije ili nekoliko vrlo srodnih reakcija. Oni mogu katalizirati reakcije beskonačno mnogo puta jer nakon reakcije na koju utječu ostaju nepromijenjeni.

l Kako djeluju enzimi Svaki enzim ima aktivno mjesto za koje se veže određena molekula koja se zove supstrat. aktivno mjesto enzima enzim supstrat (reaktant) kompleks enzim-supstrat nepromijenjeni enzim produkti

l Kako djeluju enzimi Enzimi kataliziraju procese izgradnje i razgradnje tvari u organizmu. Količine enzima u tijelu su relativno male, ali je njihova djelotvornost iznimno velika. Aktivnost enzima ovisi o unosu vitamina i iona metala s hranom jer su oni sastavni dio mnogih enzima. Brazilski oraščić Približno 20 000 enzima sudjeluje u procesima koji su nužni za održavanje života.

l Uvjeti u kojima djeluju enzimi Enzimi kataliziraju procese koji se zbivaju u blagim uvjetima: – temperatura od 30 do 60 °C – p. H-vrijednost bliska neutralnom p. H – kiselije uvjete toleriraju probavni enzimi Djelovanje enzima onesposobljavaju ili trajno blokiraju povišena temperatura, prisustvo teških metala, kiselina i lužina.

l Imena i djelovanje nekih enzima Imena većine enzima završavaju nastavkom -aza (ureaza, amilaza, laktaza itd. ), ali to nije uvijek pravilo. Probavni enzim ptijalin proizvode žlijezde slinovnice. On djeluje na razgradnju škroba do šećera glukoze. Želučani sokovi sadržavaju enzim pepsin koji je odgovoran za razhradnju bjelančevina do peptida. Strukturna formula uree Ureaza se nalazi u krvi i mokraći. Taj enzim utječe na brzinu razgradnje uree na ugljikov dioksid i amonijak.

l Djelovanje enzima Voće i povrće sazrijevanjem dobiva boju i miris upravo zahvaljujući enzimima. Povrće i voće sazrijevanjem dobiva boju i miris zahvaljujući enzimima.

l Upotreba enzima PREHRAMBENA INDUSTRIJA – alkohol, pivo, jogurt, kruh itd. FARMACEUTSKA INDUSTRIJA – u prodaji su smjese tri vrste probavnih enzima (amilaza, proteaza i lipaza) za liječenje probavnih smetnji – ispituje se djelovanje mutantski enzimi koji bi se koristili u liječenju ovisnosti

l Provjeri 1. 2. 3. 4. 5. znanje U čemu se očituje specifično djelovanje enzima? Što je supstrat, a što aktivno mjesto enzima? O čemu ovisi aktivnost enzima? Koji su najvažniji probavni enzimi? Od kojega spoja potječe miris mokraće i kako on nastaje? 6. Objasni razliku između amiloze i amilaze. 7. Neki su enzimi imena dobili po supstratu koji razgrađuju. Razgradnju kojih spojeva kataliziraju laktaza, maltaza i saharaza? 8. Kada jetrica stavimo u vodikov peroksid reakcijska smjesa se pjeni. Koji plin uzorkuje pjenjenje reakcijske smjese?