ENTI RREGULLATOR I UJIT ROLI I ENTIT RREGULLATOR

ENTI RREGULLATOR I UJIT ROLI I ENTIT RREGULLATOR TE UJIT NE SEKTORIN E FURNIZIMIT ME UJE DHE KANALIZIMEVE – MISIONI DHE SFIDAT Avni Dervishi Kryetar i Entit Rregullator te Ujit Tetor 2010

Funksionet kryesore te Entit Rregullator te Ujit Sipas Nenit 14 te Ligjit nr. 8102, kompetencat kryesore te ERRU-se jane : § Pajis me licensa operatoret e sherbimit te furnizimit me uje dhe kanalizimeve § § § Miraton cmimet, tarifat dhe afatet e sherbimit Percakton procedurat dhe standartet per investimet dhe shitjen e aseteve Percakton dhe garanton zbatimin e standarteve te punes Percakton rregullat dhe standartet per sektorin Kryen studime mbi situaten ne sektor, grumbullon informacion nga operatoret e licensuar dhe raporton mbi rezultatet § Percakton funksionet administrative dhe financiare § Harton rregulloret per ushtrimin e ketyre funksioneve § Nxit kryerjen me efikasitet dhe cilesi te sherbimeve (Neni 13)

Kontributi i ERRU-se: Situata e licensimit te operatoreve 45 40 70% 35 30 25 20 15 20% 10 10% 5 0 Te liçencuar U ka mbaruar afati i liçencimit Pa liçence

Kontributi i ERRU-se: Permiresimi i situates financiare Viti 2009 Nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Operatori Sha. UK Fier Sha. UK Korce Sha. UKb Vlore Sha. UK Tirane Sha. UK Kavaje Sha. UK Sarande Sha. UK Durres Sha. UK Gjirokaster Q Sha. UK Rrogozhine Sha. UK Shkoder Sha. U Polican Sha. U Skrapar Sha. U Gramsh Sha. U Selenice Sha. UK Gjirokaster F Sha. U Elbasan F Sha. U Peqin Sha. U Tepelene Totali Te ardhurat Kosto totale nga operative aktiviteti Vit i plote kalendarik Mbulimi i kostos totale me te ardhurat 186, 175 186, 437 149, 198 1, 216, 684 63, 340 65, 092 446, 775 42, 667 9, 337 213, 652 8, 600 8, 500 21, 000 3, 813 2, 270 79, 800 17, 600 20, 606 379, 626 188, 810 264, 755 1, 690, 130 121, 640 132, 100 704, 995 60, 547 26, 204 246, 081 29, 070 33, 150 31, 420 13, 306 12, 535 225, 350 43, 142 38, 404 283, 014 126, 810 224, 068 870, 226 78, 817 87, 185 659, 824 47, 175 19, 556 212, 871 24, 993 20, 150 24, 278 12, 863 9, 053 167, 790 35, 441 37, 324 49% 99% 56% 72% 52% 49% 63% 70% 36% 87% 30% 26% 67% 29% 18% 35% 41% 54% 2, 741, 546 4, 241, 265 2, 941, 438 65% Mbulimi i kostos operative me te ardhurat Te ardhurat nga aktiviteti 66% 330, 156 147% 223, 780 67% 183, 590 140% 2, 346, 975 80% 96, 757 75% 89, 681 68% 730, 293 90% 65, 524 48% 11, 970 100% 268, 471 34% 8, 380 42% 10, 981 86% 26, 303 30% 6, 800 25% 3, 780 48% 96, 700 50% 25, 100 55% 30, 877 Kosto totale 392, 205 227, 730 293, 400 2, 155, 364 172, 250 143, 255 795, 000 69, 532 29, 304 264, 741 30, 000 33, 450 33, 750 12, 481 13, 483 231, 460 43, 958 40, 080 Mbulimi I kostos Kosto totale me operative te me te ardhurat 304, 835 153, 514 240, 400 1, 160, 000 85, 000 93, 882 723, 000 56, 150 21, 826 225, 859 25, 900 20, 650 26, 650 11, 881 10, 001 175, 360 36, 256 39, 000 93% 4, 556, 118 4, 981, 443 3, 410, 164 84% 98% 63% 109% 56% 63% 92% 94% 41% 101% 28% 33% 78% 54% 28% 42% 57% 77% 108% 146% 76% 202% 114% 96% 101% 117% 55% 119% 32% 53% 99% 57% 38% 55% 69% 79% 91% 134%

Kontributi i ERRU-se: Permiresimi i situates financiare 5, 000 4, 500, 000 4, 000 3, 500, 000 3, 000 2, 500, 000 2, 000 1, 500, 000 1, 000 500, 000 0 Te ardhurat ( 000/Leke) Mbulimi i kostos totale Mbulimi i kostos operative dhe te mirembajtjes 2010 2009 0% 20% 40% 60% 80% 100% 120% 140% 160% ERRU mbeshtet operatoret per te arritur mbulimin e plote te kostos.

Perballja me sfiden: Zhvillimi i kapaciteteve per nje perceptim me te mire te rolit te ERRU-se § Historiku, trajnime te brendshme dhe uorkshope informuese mbi eksperiencat nderkombetare rregullatore, ceshtjet e tarifave, benchmarking, etj. § Shkembim eksperience dhe marreveshje bashkepunimi me Entet Rregullatore te Ujit te Portugalise, Kosoves, Lituanise dhe Izraelit § Vizite studimore ne Mbreterine e Bashkuar: Sektori britanik i Ujesjelles dhe Kanalizme dhe struktura e tij rregullatore § Trajnim i jashtem mbi ceshtjet rregullatore § Konsulence afatgjate e GTZ-se (2009 -2014)

Sfidat kryesore ne sektorin e furnizimit me uje dhe kanalizimeve Sfidat teknike Sfidat e menaxhimit § Infrastrukture e amortizuar § Nivele te uleta te faturimit § Nivel I ulet i matjeve § Nivele te uleta arketimi § Nivel i larte i humbjeve § Lidhje te paligjshme § Zona me nivel te ulet mbulimi me § Numri i madh i stafit dhe sherbim, sidomos kanalizime § Mungese sigurie ne sherbimin e furnizimit me uje dhe kanalizimit mungesa e personelit te kualifikuar § Menaxhim joefikas § Ceshtje te cilesise se ujit Mungesa e stimujve dhe e pergjegjesise per te permiresuar performancen

Pse eshte i nevojshem nje Ent Rregullator Uji § Furnizimi me uje dhe kanalizimet jane sherbime monopol natyror • Stimuj te paket qe operatoret te rrisin eficencen • Rreziku i nje sherbimi me cilesi te ulet dhe cmime te larta • Rreziku i dominimit te operatoreve ndaj konsumatoreve § Nevoja per nje rregullator, qe garanton ekuilibrin ndermjet kerkesave te operatorit dhe mbrojtjen e interesave te konsumatorit permes nje procesi transparent konsumatoreve.

Ecuria e punes: Rishikimi i metodologjise se tarifave Objektivi kryesor : Nxitja e operatoreve , qe te behen me eficient Input Aftashkurter: Benchmarking Procesi Objektivat e performances Afatshkurter: Matjet Seanca degjimore Afatmesem: Plani i biznesit Percaktimi i tarifave Output Vendim transparent Miratim i tarifave edhe per me shume sesa nje vit Fleksibiliteti ne percaktimin e struktures se tarifave Tarifat vetem mund te nxisin operatoret, nqse nuk bihet ndesh me subvencionet

Ecuria e punes: Çeshtje te tjera Nderveprim i vazhdueshem me me operatoret dhe konsumatoret Vleresimi i aseteve (vecanerisht i rendesishem kur behet fjale per PPP-te) Standarte per investime – fillim i mire permes mekanizmit te financimit (me mbeshtetjen e Kf. Wse) Standartet minimale (p. sh. : Te kete anetare te kualifikuar ne Keshillat Mbikeqyrese) Udhezues per ankesat e konsumatoreve/ sherbimin Permiresimi i raporteve vjetore – Permendja, lavderimi dhe diskreditimi i operatoreve Standartet inkurajuese (teknike) Sistemet e licensimit, edhe per kanalizimet dhe operatoret e komunave Zbatimi i standarteve te punes Inspektime kundrejt mungeses se stafit Verifikimi i te dhenave nga benchmarking Permbushja e misionit tone lidhet me nderverprimin me aktoret e tjere

ERRU dhe marredheniet me te tjeret – Sfidat dhe mundesite Nevoja per komunikim § Shoqerite e Ujesjelles. Kanalizime § Qeverisja vendore § Ministria e Puneve Publike �Procesi i rajonalizimit § Shoqata e shoqerive te Ujesjelles - Kanalizimeve § Ministria e Mjedisit � Shkembim te dhenash per ceshtje te qendrueshmerise § Instituti i Shendetit Publik �Te dhena per cilesine e ujit te pijshem Nevoja per koordinim § Ministria e Puneve Publike �Grantet per OM dhe subvencionet § Ministria e Puneve Publike/Donatoret � Akordimi i fondeve per investime § Qeverisja vendore � Akordimi (ku eshte e aplikueshme) Nevoja per bashkepunim § Ministria e Puneve Publike/ Njesia e Monitorimit dhe e Benchmarking �Marreveshja per bashkepunim ne te ardhmen § Ministria e Puneve Publike � Perdorimi i eksperiencave per planifikimin e biznesit per raportimin prane ERRU-se § Organizatat e konsumatoreve /Donatoret �Nxitja nga ERRU per krijimin e njesise (rajonale) se ankesave te konsumatoreve

Vizioni Nje sektor Ujesjelles-Kanalizimesh financiarisht I veteqendrueshem, qe ofron sherbime te nje cilesie te larte, por te perballueshme per te gjithe konsumatoret ne Shqiperi. Misioni Te siguroje te gjithe konsumatoret ne Shqiperi, qe ofruesit e sherbimit te furnizimit me uje dhe kanalizime te japin cilesine me te mire te arritshme, me nje cmim te drejte dhe ne nje menyre te qendrueshme financiare.

Si duam ta realizojme vizionin & misionin tone – parimet baze § Permes rregullimit te ofruesve te sherbimit ne sektorin e ujesjelles- kanalizimeve ne Shqiperi, ne perputhje me mandatin tone ligjor dhe synimit per te arritur nivelin me te larte ne rolin tone rregullator. § Mbrojtja e konsumatoreve eshte baza e punes tone. Ne do percaktojme stimuj qe inkurajojne efikasitetin dhe permiresimet e ofrimit te sherbimit ne perfitim te konsumatoreve, dhe veprojme si ndermjetes ne procedurat e ankesave. § Permes arritjes se synimit per ti ndihmuar shoqerite e ujesjelles- kanalizimeve te arrijne qendrueshmeri financiare dhe te perdorin standardet e krahasimit per te percaktuar objektiva performance sfiduese, por te arritshme.

Si duam ta realizojme vizionin & misionin tone – parimet baze § Permes marrjes parasysh te pikepamjeve te gjithe aktoreve dhe bashkeveprimit me te gjitha palet e interesuara per te nxitur zhvillimin e sektorit te ujesjelles-kanalizimeve. § Permes informacionit rreth situates aktuale te sherbimeve te ujit dhe nje analize te zhvillimeve ne sektor. Permes shembujve nga praktikat me te mira kurdo eshte e mundur. § Permes permbushjes se rolit tone rregullator ne menyre transparente, te parashikueshme dhe jo diskriminuese.

ENTI RREGULLATOR I UJIT JU FALEMINDERIT PER VEMENDJEN