Energie Duurzaamheid Glastuinbouw Annemiek Canjels Provincie Limburg Erik

Energie & Duurzaamheid Glastuinbouw Annemiek Canjels – Provincie Limburg Erik Gubbels – kwekerij Gubbels

Energie en duurzaamheid voor en door de Tuinbouw Wat doet de Provincie Limburg ?

Wat komt aan bod • Wie • Waarom • Wat • Waar is de Provincie Limburg actief

Wie: Energie en duurzaamheid Gedeputeerden die in het bijzonder betrokken zijn: • Mackus, portefeuille Landbouw • Geurts (Prevoo), portefeuille Energie • Eigenlijk iedereen stukje !

Wie: Aanspreekpunten glastuinbouw Meerdere clusters en personen voor glastuinbouw en energie • Cluster Woon en leefomgeving, denk aan warmtenetten en hernieuwbare energie Edwin Zijlstra epm. zijlstra@prvlimburg. nl Anderen: Pierre Senster, Rowan Benning, Paul Levels …. • Cluster Economie en innovatie, denk aan klimaat en energie irt landbouw Bas Rompelberg – 1 e contactpersoon voor Limburgse zaken sjc. rompelberg@prvlimburg. nl Annemiek Canjels – Landelijke en Europese zaken ampa. canjels@prvlimburg. nl Anderen: Pierre Raeven, Ellen Huls, LIOF

Waarom: Klimaat, CO 2, Gronings gas Maatschappij: Groeiende bevolking, groeiende consumptie, groeiende zorgen rondom klimaat, duurzaamheid en energie, onhoudbaarheid fossiele brandstoffen • Hoe lossen we dit op ? Hoe versnellen we dit ? Tuinbouwbedrijven en clusters: • Hoe wordt ik onafhankelijk ? Hoe beheers ik de kosten ? • Kan ik als tweede product energie leveren aan derden ? • Hoe krijg ik de juiste positie in de nieuwe energieketens ?

Waar is de Provincie Limburg actief • Limburgs Energiedashboard • LEKTA • Verkennende studie CLM • Inventarisatie ism LLTB / LTO Glaskracht • Beraad van Boskoop / Greenport Board Impuls Agenda, “foto” bureau BLOC en brief Greenports aan Kabinet • Coalitie HOT • Klimaattafel Landbouw en Landgebruik • Europese fondsen R&D&I, TKI Topsector T&U en netwerk ERIAFF • Toekomst GLB en GMO Groente & Fruit • LLTL Accenten en LIOF loket voor verkenningen en innovatieprojecten

Wat: Oplossingsrichtingen • Energie, besparing en alternatieve bronnen, biogas, geothermie, restwarmte industrie, houtige massa in glastuinbouw • Uitstoot reductie • Reststromen • Kas als energiebron • Nieuwe / andere teelten • Ander voedselpatroon – minder vlees, meer groenten • Slim versvervoer

Limburgs Energiedashboard

LEKTA • Limburgse Energie en Klimaat-Transitie aanpak (Rowan Benning) • “Op woensdag 27 juni lanceren we de Limburgse Energie en Klimaat Transitie Aanpak, kortweg: LEKTA. Een alliantie waarin alle duurzame krachten van onze provincie samenkomen. Iedereen kan zich erbij aansluiten. Op weg naar een regio waar duurzaamheid geen doel is, maar een uitgangspunt. Met alle kansen van dien. • Noteer daarom woensdag 27 juni alvast in uw agenda: een bijzondere avond vol mooie ontmoetingen met mensen die, net als u, al volop bezig zijn met de transitie waarvoor we staan. De lancering van een alliantie waar ook u zich bij kunt aansluiten. ”

CLM studie - beschikbaar • Landbouw en Klimaatverandering in Limburg • Quickscan inzicht in land- en tuinbouw per sector irt klimaat en energie. Inzicht in de verschillen per sector en verhouding in soorten CO 2 equivalenten • Gebruik en besparingsmogelijkheden mbt energie en emissies • Scenario’s, aanpak

Inventarisatie ism LLTB / LTO Glaskracht • Provincie ondersteunt financieel en is betrokken • Doe mee ! Wij lopen achter op het Westland en regio Rotterdam • Meer info door de volgende spreker

Beraad van Boskoop / Greenport Board • Mackus, van Ginkel, Vostermans, Canjels, Claus • Impuls Agenda met 7 transitielijnen waaronder Klimaatneutrale Glastuinbouw, • “foto” bureau BLOC en brief Greenports aan Kabinet, ca. 50 initiatieven • ONRENDABEL DEEL / ONZEKERHEID / EMISSIEREDUCTIE / SOORT PROJECT / REGIO / INVESTERING

Coalitie HOT • Cees Veerman, LTO Glaskracht, Greenportprovincies, gemeente Westland, RABO, FVO, Royal Flora Holland • Stuurgroep, Adviesgroep, projectleiders • Mackus, Pieter Wijnen, Jean Aarts, Annemiek Canjels • Herstructurering, Klimaatneutraal, Onderneming 2026, Communicatie

Klimaattafel Landbouw en Landgebruik

Klimaattafel Landbouw en Landgebruik • Akkoord van Parijs, regeerakkoord en stoppen met Gronings gas • 300 miljoen per jaar in deze regeerperiode • SDE + • Klimaattafels; 5 tafels waaronder: • Tafel landbouw en landgebruik; bestaat uit • 8 subtafels • Deelname aan subtafel Glastuinbouw • Deelname subtafel Kennis en Innovatie

Europa en Topsector • Europese fondsen R&D&I, TKI Topsector T&U en netwerk ERIAFF • Onderzoeksthema’s zijn: praktische kennis voor kasklimaatsturing, mogelijkheden/concepten om de winter-verbruikspiek te • verlagen, relatie plantfysiologie en gewasarchitectuur en integratie met plantweerbaarheid, kassenbouw en materialen, CO 2 -afvangst- en -opslag technieken, borging CO 2 • kwaliteit van nieuwe (groene) bronnen, warmtekoude opslag en optimalisatie • daarvan, voor aardwarmte kennisontwikkeling voor optimalisatie bronontwerp en -exploitatie, inpassing in energie-grids en • integrale duurzaamheid.

Europa en Topsector • Duurzame Plantaardige Productie: resistent en stressbestendig uitgangsmateriaal, ecologisch houdbare productie, gezonde bodem, gezonde planten, biodiversiteit; • Consument, Markt & Maatschappij: aankoop en consumptie van duurzame, veilige en gezonde producten, informatie en transparantie over producten en productiewijze, versterken consumentenvertrouwen, ontwikkeling (nieuwe) groene grondstoffen, schoon en efficiënt transport, verminderen voedselverspilling, duurzame verpakkingen; • Energie & Water: energie- en waterefficiënte productie, klimaatadaptatie • High Tech & Digitale Transformatie: ICT/Big Data, robots, sensoren, innovatieve materialen en toepassing van nieuwe en bestaande technologieën in de T&U sector, .

Europa

Europa GLB 2020 – 2027 • GMO G&F

LLTL Accenten en LIOF

LIOF en Agrofoodprogramma • Adviesproject: maximaal € 10. 000, subsidie 50% van de projectkosten. • Inzet van externe deskundigheid om technische of economische haalbaarheid te toetsen. • Innovatieproject: maximaal € 50. 000, subsidie 35% van de projectkosten. • Stimuleren van nieuwe ontwikkelingen. • Kennistraject: maximaal € 10. 000 trajectkosten, subsidie 75% van de trajectkosten. • Docent- en studentondersteuning en masterclasses bij onderwijsinstellingen.

Oproep Provincie LImburg • Inzicht is de basis tot samenwerking • Weten leidt tot beslissen • Initiatieven zijn belangrijk • Niet meedoen is een gemiste kans voor de toekomst • Energievoorziening gaat hoe dan ook veranderen!