Endometrioza n n n Ewa Barcz Katarzyna Luterek

Endometrioza n n n Ewa Barcz Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska

Endometrioza - definicja n "Endometriosis" -Sampson - 1921 n schorzenie, w którym struktury błony śluzowej trzonu macicy stwierdza się poza jej jamą. n ektopowe endometrium charakteryzuje się strukturą histologiczną błony śluzowej macicy oraz wykazuje jej czynność

Częstość występowania endometriozy n 4 - 17 % - Ranney ( 1980 ) n 5/1000 przyjęć do szpitala - Kramer (1987) n 6% ze 104 120 kobiet, które przeszły zabiegi chirurgiczne w szpitalach armii amerykańskiej Wheeler (1988) n 1 - 7 % kobiet w wieku rozrodczym (15 - 45 lat) Barbieri (1990)

Endometrioza jest chorobą o nieznanej histogenezie i etiolog

Etiopatogeneza endometriozy n teoria transplantacyjna Sampsona (1921) n teoria metaplastyczna Meyera (1919) n zaburzenia w środowisku płynu otrzewnowego (zab. immunologiczne, hormonalne, teoria genetyczna) n etiologia jatrogenna

Wzrost częstości występowania endometriozy. n wynik rzeczywistego wzrostu częstości schorzenia ? n wynik doskonalszych metod diagnostycznych ?

Czynniki ryzyka endometriozy n wiek rozrodczy n dobre warunki socjoekonomiczne n wczesna menarche n cykl miesiączkowy: < 27 dni, miesiączka trwająca > 7 dni n genetyczne

Lokalizacja ognisk endometriozy wg Semma n Więzadła krzyżowo - maciczne 62, 9 % n Jajniki 56, 1 % n Zatoka Douglasa 24, 4 % n Załamek pęcherzowo - maciczny 20, 3 % n Torbiele czekoladowe 19, 8 % n Więzadła obłe 11, 0 % n Mesosalpinx 8, 0 % n Ogniska na jelitach 6, 9 %

Objawy kliniczne oraz częstość występowania n 1. Dysmenorrhea 60 - 80 % n 2. Dyspareunia 25 - 50 % n 3. Bóle podbrzusza 30 - 50 % n 4. Niepłodność 30 - 50 % n 5. Nieregularne miesięczki 11 - 30 % n 6. Cykliczna hematuria lub dysuria <2%

Zmiany stwierdzane w badaniu ginekologicznym i częstość ich występowania: n pogrubienie więzadeł krzyżowo-macicznych > 60% n utrwalone tyłozgięcie macicy n guz przydatków 40 - 60% 30 %

Metody diagnostyczne n USG n laparoskopia n cystoskopia n rektoskopia n badanie histopatologiczne n badania immunologiczne

Endometrioza jajnikowa n Endometrioza powierzchniowa n endometrioza głęboka – torbiele endometrioidalne – endometrioza naciekająca

Endometrioza otrzewnowa n mikroskopowa n zmiany subtelne – bezbarwne jasne pęcherzyki, czerwone pęcherzyki i zmiany „płomieniopodobne” – ogniskowo rozszerzone naczynia i wybroczyny – ubytki otrzewnej, obszary zmętnienia otrzewnej n zmiany typowe – czarne ogniska n zmiany zwłókniałe

Klasyfikacja endometriozy wg rozległości stopnia zaawansowania zmian chorobowych (Amerykańskie Towarzystwo Płodności) 1985: n Stopień I (zmiany minimalne) 1 - 5 punktów n Stopień II (zmiany łagodne) 6 - 15 punktów n Stopień III (zmiany umiarkowane) 16 - 40 punktów n Stopień IV (zmiany ciężkie) > 40 punktów

Niepłodność w zmianach minimalnych i łagodnych n brak owulacji i nieprawidłowe dojrzewanie pęcherzyków n gorsza jakość oocytów i zarodków n niewydolność ciałka żółtego n zespół LUF n zwiększona synteza prostaglandyn n zaburzenia w układzie immunologicznym n zaburzenia funkcji jajowodów

Niepłodność w zaawansowanych postaciach endometriozy n zrosty okołojajowodowe n zrosty okołojajnikowe n niedrożność jajowodu n torbiele endometrialne

Cel leczenia endometriozy n likwidacja ognisk endometriozy n ustąpienie zespołu bólowego n przywrócenie płodności

Leczenie n operacyjne: – wycięcie zmiany – elektrokoagulacja – laseroterapia n hormonalne n skojarzone

Farmakologiczne leczenie endometriozy: n Gestageny n Preparaty estrogenowo-progestagenowe n Danazol n Analogi gonadoliberyny

Laparoskopowe leczenie endometriozy otrzewnowej. n wycięcie zmiany n koagulacja lub waporyzacja n obowiązuje postępowanie przeciwzrostowe