EGIPAT ZEMLJA NA DODIRU DVA KONTINENTA ARAPSKA REPUBLIKA

- EGIPAT ZEMLJA NA DODIRU DVA KONTINENTA

ARAPSKA REPUBLIKA EGIPAT (osnovni podaci) • Glavni grad: Kairo • Kontinent: Afrika, Azija • Površina: 1. 001. 450 km² • Stanovništvo: 82 mil. • Službeni jezik: arapski • Religije: muslimanska(suniti) 94% hrišćanska 6% • Valuta: egipatska funta

GEOGRAFSKI POLOŽAJ • Egipat je jedna od retkih zemalja koja se nalazi na dva kontinenta. Veći deo Egipta nalazi se na afričkom kontinentu, a Sinajsko poluostrvo predstavlja kopneni most koji povezuje Egipat sa Azijom. • Egipat izlazi na dva mora: Crveno more na istoku i Sredozemno more na severu. Suecki kanal povezuje Sredozemno i Crveno more i predstavlja važan trgovački čvor između dva kontinenta. • Granice: na severu je okružen Sredozemnim morem, na istoku se graniči sa Izraelom i pojasom Gaze, na jugu sa Sudanom, a na zapadu sa Libijom.

RELJEF • Egipat je pretežno pustinjska zemlja. Oko 95% prekrivaju pustinje, Libijska pustinja (poznata kao „peskovito more“) na zapadu, Arabijska na istoku, na krajnjem jugu Nubijska pustinja. Sve tri su deo Sahare. • Planina Katarina (2. 637 m) - najviša planina u Egiptu, nalazi se na Sinajskom poluostrvu.

KLIMA • Najveći deo Egipta ima pustinjsku klimu. • Sredozemna klima zastupljena je samo uz obalu. • Prosečna količina padavina iznosi 200 mm godišnje, u Kairu samo 26 mm godišnje, a u pustinjskim oblastima kiša pada jednom u nekoliko godina. • U Egiptu u periodu od marta do juna često duva vruć vetar iz Libijske pustinje – Hamsun.

HIDROGRAFIJA „Egipat je dar Nila“ (Herodot) • Centar života i razvoja u Egiptu bila je reka Nil. Za Egipat se i danas sa pravom kaže da je dar reke Nil, jer su dve najvažnije oblasti u Egiptu velika delta (ušće) Nila i dolina Nila. Delta Nila je bila i ostala srce Egipta. • Nil je najduža afrička reka i najduža reka na svetu. Nastaje od voda Belog i Plavog Nila. Reka Nil ulazi u Egipat iz Sudana i teče u pravcu Severa, prema Sredozemnom moru. • Uz reku su izgrađeni veoma dobri sistemi za navodnjavanje.

FLORA • Vegetacija Egipta ograničena je na deltu, dolinu Nila i pustinjske oaze. • Najviše je rasprostranjena kokosova palma. • Aluvijalno tlo Egipta, naročito u delti, pogodno je za gajenje različitih biljaka i kultura. • U pustinjskim predelima najčešće raste šiblje i trava za stoku. • Drveće koje je doneto sa drugih kontinenata su: čempres, eukaliptus, mimoza. . .

FAUNA • Pustinjsko okruženje je idealno za mnoge životinjske vrste, gmizavce i vodozemce, kao što su kornjače, žabe, mungosi i gušter sa Nila, poznat po svom izgledu praistotijskog guštera, pustinjske lisice, risevi, zmije (kao što je kraljevska kobra, simbol faraonskog Egipta) i škorpioni. . . • Dolina Nila je raj za posmatarče ptica. Od ptica živi flamingo, orlovi, pelikani. . . i još 493 drugih vrsta. • U jezerima i u Nilu živi oko 70 vrsta ribe.

STANOVNIŠTVO • Egipat-najmnogoljudnija država Severne Afrike. • Većina stanovništva živi u blizini obala reke Nila, naročito oko Kaira, Aleksandrije i u delti Nila, kao i oko Sueckog kanala. Velike površine pustinje Sahare slabo su naseljene. To su oaze u kojima žive nomadska plemena beduina. • Nabrojniji deo stanovništva su Egipćani (90%), koji govore arapskim jezikom i islamske su veroispovesti. Najbrojnija manjina su Kopti (9%), naslednici starih Egipćana, pravoslavne veroispovesti. • Nepismenost u Egiptu je velika.

Gradovi EGIPTA • Kairo - najveći grad Egipta ( blizu 20 mil. st. ), ujedno i najveći grad Afrike. Nalazi se u severnom delu države, na obalama reke Nil. Kairo je politički, ekonomski i kulturni centar Egipta. • Aleksandrija - drugi po veličini grad u Egiptu (oko 4 mil. st. ), najveći grad na obali Mediterana, najveća egipatska luka i grad bogatog kulturnoistorijskog nasleđa. Aleksandriju je osnovao Aleksandar Veliki 322. godine p. n. e. • Ostali veći egipatski gradovi su: Giza, Luksor, Asuan, Suec, Port Said.

? DA LI STE ZNALI • Mediteran se na arapskom jeziku zove „Belo more“, za razliku od Crvenog mora, koje se nalazi sa druge strane Sueckog kanala. Niti je Crveno more crveno, niti je Belo more belo ali imena su ostala! Pa samim tim i izraz „Beli Mediteran“. • Bibliotheca Alexandrina – ima biblioteku koja ima kapacitete za čuvanje osam miliona knjiga, ima stolice za 2000 čitalaca i predstavlja jednu od najvećih biblioteka na svetu.

ISTORIJA • Istorija Egipta se proteže do gotovo ne-verovatne prošlosti. Egipat, kao jedna od najstarijih civilizacija nastao je u dolini reke Nil oko 3. 100 godine pre Hrista i ima bogato kulturno nasleđe koje je bazirano na 5. 000 godina, dugoj istoriji, koja je imala veliki uticaj na kasniji razvoj kulture u Evropi, na Bliskom istoku i u mnogim afričkim državama. • Istorija egipatske države i njenih dinastija podeljena je na tri glavna perioda: Staro, Srednje i Novo carstvo. • Nakon mnogo godina ratovanja i stradanja u svojoj dugoj istoriji , Egipat je konačno postao samostalna država u 20 veku.

Egipat u doba faraona • Era faraona u Egiptu označava više od 3000 god. neverovatnih dostignuća i napretka. Stvorili su snažnu vladavinu, vojne i religiozne poretke, osnovali sudove. . . Obožavani su kao bogovi, i posedovali ogromno bogatstvo koje su trošili na gradnju hramova i drugih spomenika. • Egipatski vladar nosio je titulu faraon („visoka kuća“ ili dvor). Faraon je imao apsolutnu vlast. Bio je vrhovni sudija, sveštenik i vrhovni zapovednik vojske.

EGIPAT U DOBA FARAONA • Period faraona, koji se još naziva i Dinastička era, jer je Egiptom tada vladalo više dinastija, tačnije 30, započeo je 3150. pne. pod prvim faraonom koji je ujedinio Gornji i Donji Egipat. Veruje se da je prvi faraon bio Menesova prestonica bio je grad Memfis, u blizini današnjeg Kaira.

EGIPATSKA RELIGIJA • Egipćani su verovali u postojanje više bogova (politeizam). • Verovali su u život posle smrti i usled toga gradili monumentalne grobnice, od kojih je najgrandioznija Keopsova piramida. Zbog verovanja u zagrobni život, razvili su tehnike balzamovanja i mumificiranja.

PRIVREDA EGIPTA • Privreda je još uvek slabo razvijena u najvećem delu države , naročito u pustinjskom delu. Veliki deo nacionalnih prihoda se i dalje oslanja na poljoprivredu, ali sve više i u turizam, izvoz nafte, kao i prihoda koji dolaze od saobraćaja koji se odvija Sueckim kanalom.

POLJOPRIVREDA • Poljoprivredom se bavi većina stanovnika Egipta. Zbog specifične klime, plodnog zemljišta u dolini Nila i velikog navodnjavanja, najviše se gaje žitarice, urme, šećerna trska. • Egipat je najpoznatiji po proizvodnji pamuka i jedan je od najvećih izvoznika pamuka u svetu. • Stočarstvo je slabo razvijeno i bez većeg značaja u privredi Egipta.

INDUSTRIJA • Industrija Egipta zasniva se na metalurgiji, tekstilnoj (prerada pamuka), prehrambenoj, hemijskoj i petrohemijskoj industriji. Većina fabrika skoncentrisane su oko dva najveća centra Kaira i Aleksandrije i u industrijskoj zoni duž Sueckog kanala. • Nafta je najvažniji proizvod i važan izvor prihoda. • Glavna naftna i gasna polja su u oblasti Crvenog mora i Libijske pustinje. • Glavni izvori energije su hidroelektrane blizu Asuana.

SAOBRAĆAJ • Zahvaljujući svom geografskom položaju Suecki kanal je svetski poznat kao najkraća morska ruta izmeđi istoka i zapada. Veštački kanal dužine 163 km između Sredozemnog i Crvenog mora je doprineo razvoju pomorske trgovine i donosi državi značajna novčana sredstva.

TURIZAM • Sa svojom istorijom koja doseže do davnih antičkih vremena, svetski poznatim arheološkim nalazištima, znamenitostima kao što su piramide u Gizi ili Dolina kraljeva, svojom bistrom čistom vodom pogodnom za ronjenje i kupanje i sjajnim smeštajem duž obale, Egipat privlači posetioce sa svih strana sveta. • Od turističkih destinacija najposećeniji su: Kairo, Giza, Luksor, Aleksandrija, kao i letovališta Hurgada i Šarm el Šeik.

TURIZAM Piramide u Gizi su jedno od sedam svetskih čuda. Nalaze se na zapadnoj strani Kaira, na platou Gize, a to su : Keopsova piramida (visina 137 m), Kefrenova, Mikerinova i nekoliko manjih piramida za članove kraljevske porodice. Nekoliko koraka dalje nalazi se ogromna figura Sfinge, sa telom lava i ljudskom glavom.

TURIZAM • Kairo je grad koji će vas zaslepeti svojim čudima za samo jedan dan. Taj jedan bi mogli da provedete samo u Egipatskom muzeju. • To je jedan od vodećih svetskih muzeja, sa zadivljujućom kolekcijom antikviteta iz starog Egipta, među kojima su mumije, brojni sarkofazi. . . Svakako najvredniji deo izložbe predstavljaju blaga iz Tutankamonove grobnice.

TURIZAM • Hurgada - biser Egipatske obale, nalazi se na obali Crvenog mora koje turisti zovu „More sa sedam boja“. • Giftun - koralno ostrvo, ostrvo sa prelepim peščanim plažama, sa mogućnošću otkrivanja podvodnog sveta Crvenog mora. • Pustinjski safari je jedna od glavnih aktivnosti u Hurgadi, izlet namenjen ljubiteljima adrenalinskih avantura.

Zaključak Egipat – zemlja veselih i srdačnih ljudi, dobre muzike, lepih pejzaža i pregršt mogućnosti za dobru avanturu. Nažalost, još uvek je država sa velikim brojem siromašnih, mnogim ekonomskim i političkim problemima. Država koja kada se jednom poseti, ostaje vam zauvek u sećanju. . .

• tamo gde sve počinje AUTOR: BOBAN RADULOVIĆ prof.