Effectiviteit leegstandsverordening voor winkels en kantoren Raadsmarkt Haarlem

Effectiviteit leegstandsverordening voor winkels en kantoren Raadsmarkt Haarlem 30 maart 2017 Advocatenkantoor Smale

2 Kantooraanbod 2016 boven doorstroomleegstand 8%

3 Stadsdelen Schalkwijk, Waarderpolder en Centrum boven de 8%

Actieplan leegstand • Aanpak 51. 000 m 2 aan bovenmatig leegstaande kantoorruimte • Acquisitie = betere bezetting door meer vraag • Transformatie = minder aanbod • Overleg met alle eigenaren boven de 1. 000 m 2 leegstand 4 • Nieuwe eigenaar KNP gebouw Waarderpolder 13. 500 m 2 Smart City Hub samen met Haarlem Valley = Kantorenleegstand Waarderpolder lager dan 8%

5 Winkelaanbod Haarlem 5, 6% eind 2016

Winkelleegstand Haarlem eind 2016 per winkelgebied 20. 500 m 2 leegstand Haarlem 7. 400 m 2 leegstand Centrum 4. 400 m 2 leegstand Schalkwijk* 900 m 2 leegstand Cronje = 5, 6% = 5, 7% = 12, 4% = 4, 3% *Centrum Schalkwijk eigenarenoverleg 4. 700 m 2 winkel transformatie 6 Tussen 5 a 8% winkelleegstand is nodig voor de doorstroming in de winkelmarkt

Leegstandsverordening Verplichtingen: • Meldingsplicht eigenaren bij zes maanden leegstaand vastgoed aan gemeente (verplicht leegstandsregister gemeente) • Leegstandoverlegplicht vastgoedeigenaar met gemeente 7 • Plicht maatregelen te treffen om gebouw geschikt te maken voor gebruik

Leegstandsverordening Bevoegdheden: • Gebruikersvoordracht door gemeente na twaalf maanden leegstaand vastgoed • Bestuurlijke boete aan eigenaar van maximaal 7. 500 euro 8 • Toepassing bestuursdwang (treffen voorzieningen en afdwingen gebruik voorgedragen gebruiker)

Leegstandsverordening: gebruikers voordracht • Na overleg of weigering overleg: leegstandsbeschikking - Is het gebouw geschikt voor gebruik ? - Noodzaak treffen bouwkundige voorzieningen voor gebruik conform bestaande bestemming 9 - Appellabele beschikking

• Verplichtende voordracht gebruiker door gemeente - Appellabele beschikking 10 Gemeente zal lijst voordraagbare personen en instellingen moeten bijhouden

Eigenaar verplicht binnen 3 maanden na voordracht overeenkomst aan gebruiker aan te bieden: - Voorzieningen die objectief en volgens redelijke eisen nodig zijn voor normaal gebruik overeenkomstig de bestemming - Mv. T: niet uitgaan van (voormalige) economische waarde pand - Huurprijs: kostenneutraliteit wordt redelijk geacht, niet uitgaan voorheen betaalde huurprijs - Moet eigenaar iedere opbrengst groter dan nul accepteren (mits dekking extra beheerskosten en/of verbouwingskosten)? Maatstaf: objectief en redelijk 11 - Belangen eigenaren en gebruiker spelen een rol

Leegstandsverordening: voorbeelden RANDSTAD • Amsterdam (kantoorgebouwen in Amstel III , Teleport en Rieker Business en alle kantoorgebouwen in Amsterdam groter dan 5. 000 m 2 vvo ) BUITEN DE RANDSTAD • Tilburg (o. a. herstructureringsgebieden bedrijventerreinen en winkelgebied centrum) • Heerlen/Hoensbroek ( Heerlen-centrum en Hoensbroekcentrum) • Brunssum/Limburg (kernwinkelgebied) 12 • Sittard/Geleen (winkels in Sittard-centrum en Geleencentrum

Leegstandsverordening: voorbeelden • Oldambt/Winschoten (centrumgebied, kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte) • Wormerland (bedrijfsgebouwen op de bedrijfsterreinen Westerveer en Bruynevis/Nieuweweg) 13 • Den Helder (in gedeeltes van het centrum)

Leegstandsverordening: voorbeelden GEEN WERKING • Sluis: ingetrokken (centrum Oostburg, winkels en kantoren) 14 • Nunspeet (vastgesteld: echter geen gebied aangewezen, feitelijk geen verplichtingen voor eigenaren)

Leegstandsverordening: praktijk Niet populair bij gemeenten: • Zien meer in overleg met eigenaren dan in dwang • Extra lasten/capaciteit: formuleren leegstandsbeleid, registreren, volgen en aanpakken leegstand (handhaving), overleg eigenaren, beschikkingen in verschillende stadia Papieren tijger ? 15 • • Lastig uit te voeren zonder leegstandstrategie Te weinig gebruikers beschikbaar Onduidelijkheid over redelijkheid beschikking Gemeente kan eigenaar niet dwingen tot gebruik dat afwijkt van planologische bestemming gebouw

Evaluatie leegstandverordening door Rijk • Nog weinig gemeentes met een leegstandsverordening • Alle gemeentes (met en zonder een leegstandsverordening) constateren dat de uitvoering van de verordening veel vraagt van de gemeentelijke organisatie ( inzet, tijd, geld ) • Gemeentes met leegstandsverordening: urgentie door een leefbaarheidsrisico bij verpaupering en verloedering 16 • Gemeentes zonder leegstandsverordening: door goede relatie met ( de meeste) pandeigenaren kan in overleg vrijwel hetzelfde bereikt worden

Wat kiest Haarlem en op welke wijze • Keuze 1: wel een leegstandsverordening dan participatie (met een vervolgraadsmarkt en inspraak) over: welke gebieden welke soort gebouwen en de grootte welke combinatie met andere instrumenten 17 • Keuze 2: geen leegstandsverordening