Economie een Inleiding Hoofdstuk 23 Het AVAAmodel ECONOMIE

  • Slides: 84
Download presentation
Economie, een Inleiding Hoofdstuk 23: Het AV-AA-model ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET

Economie, een Inleiding Hoofdstuk 23: Het AV-AA-model ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1

Het AV-AA-model § Hoofdstuk 20: l Globale vraag naar goederen en diensten bij constante

Het AV-AA-model § Hoofdstuk 20: l Globale vraag naar goederen en diensten bij constante prijzen (en zonder geldmarkt) § Hoofdstuk 21: l l Globale vraag naar goederen en diensten bij constante prijzen + Geldmarkt: IS-LM/TR-model (korte termijn) Relatie aggregatieve vraag en prijzen: AV-curve (lange termijn) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2

Het AV-AA-model § Hoofdstuk 22: l l Aangezien prijzen en nominale lonen variabel zijn

Het AV-AA-model § Hoofdstuk 22: l l Aangezien prijzen en nominale lonen variabel zijn op lange termijn: AA zal AV niet automatisch volgen § LT-AA-curve Middellange termijn: prijzen van goederen en diensten relatief flexibel en nominale lonen relatief rigide § Toename AV leidt dan tot toename AA en toename algemeen prijspeil § Hoofdstuk 23: l l l AV-AA-model Wisselwerking tussen macro-economisch evenwicht op middellange en lange termijn Inzicht in prijseffecten, inflatie, aanbodschokken, … ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve aanbodcurve 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn 2. Vraagschokken en aanbodschokken 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 5

1. 1. De aggregatieve vraagcurve § AV daalt als algemeen prijspeil stijgt, voorbeeld: l

1. 1. De aggregatieve vraagcurve § AV daalt als algemeen prijspeil stijgt, voorbeeld: l l Bij geldaanbodbeleid: stijging van prijsniveau leidt toename transactievraag naar geld Intrestvoet stijgt (vermogensvraag naar geld daalt), investeringen en aggregatieve vraag nemen af ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 6

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve aanbodcurve 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn 2. Vraagschokken en aanbodschokken 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 7

1. 2. De aggregatieve aanbodcurve § Aggregatieve aanbodcurve op korte termijn l l Outputprijzen

1. 2. De aggregatieve aanbodcurve § Aggregatieve aanbodcurve op korte termijn l l Outputprijzen en inputprijzen constant KT-AA-curve verloopt horizontaal § Aggregatieve aanbodcurve op middellange termijn l l Outputprijzen flexibel Nominaal loon relatief rigide § Toename AV Hogere outputprijs maar afname reëel loon waardoor aggregatief aanbod toeneemt § Aggregatieve aanbodcurve op lange termijn l l Outputprijzen en inputprijzen variabel LT-AA-curve verloopt verticaal ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 8

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 1. De aggregatieve vraagcurve 2. De aggregatieve aanbodcurve 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn 2. Vraagschokken en aanbodschokken 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 9

1. 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn § Macro-economisch evenwicht op middellange

1. 3. Het macro-economisch evenwicht op de langere termijn § Macro-economisch evenwicht op middellange termijn: l Snijpunt van AV-curve en MT-AA-curve § Macro-economisch evenwicht op lange termijn: l l Snijpunt van AV-curve en LT-AA-curve, Waar feitelijk prijspeil = verwacht prijspeil (verankerd in centrale loonnorm) § Evenwicht? l l l Evenwicht op goederenmarkt (AV) Evenwicht op geldmarkt (AV) Evenwicht op arbeidsmarkt (AA) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 10

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 11

1. 3. 1. Het evenwicht na een vraagschok § Figuur 23. 2. : l

1. 3. 1. Het evenwicht na een vraagschok § Figuur 23. 2. : l l l Permanente schok van AV 0 naar AV 1 § Toename in globale vraag naar goederen en diensten Toename productie en prijs op middellange termijn Op langere termijn verschuift ook MT-AA-curve naar boven § Want: Vakbonden passen verwachtingen aan en stellen hogere nominale looneisen om koopkracht te vrijwaren § Productiekosten stijgen en MT-AA-curve verschuift naar boven ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 12

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 13

1. 3. 1. Het evenwicht na een vraagschok § Mate waarin MT-AA-curve naar boven

1. 3. 1. Het evenwicht na een vraagschok § Mate waarin MT-AA-curve naar boven of links verschuift: afhankelijk van wijze waarop prijsverwachtingen worden gevormd l Verwachtingen: § ‘Adaptief’ of ‘rationeel’ of combinatie § Op lange termijn slagen vakbonden erin reëel loon constant te houden l MT-AA-curve verschuift tot MT-AA waar reëel loon w 2/P 2 = w 0/P 0 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 14

1. 3. 1. Het evenwicht na een vraagschok § Wanneer is evenwicht op middellange

1. 3. 1. Het evenwicht na een vraagschok § Wanneer is evenwicht op middellange termijn ook evenwicht op lange termijn? l Voor Pe = P 2 § Proces van hogere prijzen en hogere nominale lonen blijft voortgaan tot hogere prijspeil vraagoverschot heeft weggewerkt en punt wordt bereikt waar w 2/P 2 = w 0/P 0 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 15

1. 3. 2. Het evenwicht na een aanbodschok § Figuur 23. 3. : l

1. 3. 2. Het evenwicht na een aanbodschok § Figuur 23. 3. : l l l Permanente positieve aanbodschok (voorbeeld lagere productiekosten, exogeen) Toename AA (overaanbod goederen en diensten) Afname outputprijs en intrestvoet Toename AV Punt B is tevens langetermijnevenwicht § Verwacht prijspeil (loonnorm) = feitelijk prijspeil Reële lonen zijn finaal wel gestegen ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 16

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 17

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie van 2009 2. Een toename in de olieprijs 3. Technologische vooruitgang 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 18

2. 1. De recessie van 2009 § Figuur 23. 4. : l l Groeiende

2. 1. De recessie van 2009 § Figuur 23. 4. : l l Groeiende vraag naar woningen tot 2006 § Versterkt door goedkoop hypothecair krediet § Stijgende woningprijzen § Daarom nog meer hypothecair krediet aangeboden § ‘Zeepbel’ Zomer 2007: financiële crisis (hypothecaire kredieten) § Reden: risico op wanbetaling door gezinnen met laag of variabel inkomen werd te laag ingeschat § Crisis: negatieve invloed op activiteit en prijzen in woningsector ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 19

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 20

2. 1. De recessie van 2009 § Figuur 23. 5. : l l Illustreert

2. 1. De recessie van 2009 § Figuur 23. 5. : l l Illustreert negatieve economische groei in laatste twee kwartalen 2008 en eerste twee kwartalen 2009 Volgens IMF: ruim 70% van alle landen in 2009 in recessie § Figuur 23. 6. : l l Sterke daling in Amerikaanse aggregatieve vraag naar buitenlandse goederen en diensten belangrijk transmissiekanaal voor wereldwijde crisis Van september 2008 tot mei 2009: internationaal verhandeld volume zowat 20% verminderd ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 21

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 22

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 23

2. 1. De recessie van 2009 § Effecten van ineenstorting mondiale AV op Europese

2. 1. De recessie van 2009 § Effecten van ineenstorting mondiale AV op Europese economie? l l Negatief effect op Europese uitvoer Negatief effect op AV naar Europese goederen en diensten (Figuur 23. 7. ) § Figuur 23. 7. : l l l AV-curve verschuift naar links § Afname productie en prijspeil Bij loononderhandelingen eisen ondernemingen neerwaartse aanpassing van verwacht prijspeil Dit komt pas tot rust in punt (P 2, Qn) § Langetermijnevenwicht ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 24

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 25

2. 1. De recessie van 2009 § Conclusie Europa: l l l Afname aggregatieve

2. 1. De recessie van 2009 § Conclusie Europa: l l l Afname aggregatieve vraag § Voornamelijk investeringen en netto-uitvoer Afname productie op middellange termijn Heropleving tweede kwartaal 2009 § Heropleving uitvoer (China) § Expansief monetair beleid ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 26

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie van 2009 2. Een toename in de olieprijs 3. Technologische vooruitgang 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 27

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 8. : l l

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 8. : l l l Toename olieprijs jaren 1970 Opnieuw prijsstijging tussen 2000 en midden 2008 § Vraag naar olie vanuit opkomende landen Afname prijs ruwe aardolie in tweede helft 2008 § Wereldwijde recessie § Appreciatie Amerikaanse dollar ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 28

FIGUUR 23. 8. – PRIJZEN VOOR RUWE AARDOLIE (1970 -2008) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013

FIGUUR 23. 8. – PRIJZEN VOOR RUWE AARDOLIE (1970 -2008) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 29

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 9. : l Invloed

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 9. : l Invloed van stijging olieprijs op macro-economisch evenwicht? § Verschuiving MT-AA-curve (en LT-AA-curve) naar links § Vraagoverschot § Stijging outputprijs en intrestvoet § Beweging langs AV-curve naar boven § Evenwicht (P 1, Q 1) is langetermijnevenwicht ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 30

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 31

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 10. : l 1973,

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 10. : l 1973, na 1979 -1980: stagflatie § Stagnering of zelfs teruggang economische activiteit en stijging algemeen prijspeil § Stagnerende economie en inflatie § Oorzaak: aanbodschok ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 32

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 10. : l Sinds

2. 2. Een toename in de olieprijs § Figuur 23. 10. : l Sinds 2000: sterke stijging olieprijs, leidde echter niet tot stagnatie Amerikaanse en Europese economie § Stijging olieprijs vooral te wijten aan sterke economische groei van Aziatische landen § Ook extra besteedbaar inkomen in V. S. en Europa § Verminderde afhankelijkheid van olie § Gedrag centrale banken: minder sterk anti-inflatoir beleid ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 33

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 34

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 1. De recessie van 2009 2. Een toename in de olieprijs 3. Technologische vooruitgang 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 35

2. 3. Technologische vooruitgang § Figuur 23. 11. : linkerpaneel l Recessie kan ook

2. 3. Technologische vooruitgang § Figuur 23. 11. : linkerpaneel l Recessie kan ook groeipotentieel op LT beïnvloeden via drie voornaamste determinanten: § Effectieve beschikbare kapitaalvoorraad § Beschikbare arbeidskrachten § Totale factorproductiviteit § Figuur 23. 11. : rechterpaneel l TFP-groei draagt jaarlijks 0, 5 tot 1 procentpunt bij aan groei in Belgisch potentieel BBP ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 36

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 37

2. 3. Technologische vooruitgang § Figuur 23. 12. : l Productiviteitsstijging van inputfactoren §

2. 3. Technologische vooruitgang § Figuur 23. 12. : l Productiviteitsstijging van inputfactoren § Verschuiving MT-AA-curve (en LT-AA-curve) naar rechts § Aanbodoverschot § Beweging langs AV-curve naar beneden § Evenwicht (P 1, Q 1) is langetermijnevenwicht § Reëel loon is toegenomen § Let wel: stijging van productiviteit kan ook AV doen toenemen Tijdelijk (extra) gevolg van effect op AV: van Qn 1 naar Q 2 Lange termijnevenwicht blijft Qn 1 maar P stijgt (P 1 P 3) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 38

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 39

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 40

3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid § Hoofdstuk 21: l Vraagbeleid van overheid op

3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid § Hoofdstuk 21: l Vraagbeleid van overheid op korte termijn § Vanaf hier: l l Vraagbeleid op middellange en lange termijn Aanbodbeleid ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 41

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 3. Het aggregatieve

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 1. Het aggregatieve vraagbeleid 2. Het aggregatieve aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 42

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Budgettair-fiscaal beleid l Overheidsuitgaven en belastingen § Monetair

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Budgettair-fiscaal beleid l Overheidsuitgaven en belastingen § Monetair beleid l Geldhoeveelheid of autonome intrestvoet aanpassen § Op korte termijn leidt dergelijk beleid tot: l l Verschuiving AV-curve Wijziging in output (voor gegeven nominale output- en inputprijzen) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 43

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Waarom niet voortdurend fiscaal of monetair beleid? l

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Waarom niet voortdurend fiscaal of monetair beleid? l Wijziging prijspeil op middellange termijn § Signaalfunctie geldprijzen in gevaar § Geld als ruil- of beleggingsmiddel in gevaar § Beschouw Figuur 23. 13. : l l Overheden en centrale banken kunnen werkloosheid op middellange doen dalen, ten koste van toename van prijspeil (en omgekeerd) Negatief verband tussen prijspeil en werkloosheid ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 44

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Figuur 23. 13. : l l l Beperkte

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Figuur 23. 13. : l l l Beperkte stijging AV: § Verschuiving van AV 0 tot AV 1 § Inflatie bedraagt (P 1 -P 0)/P 0 Sterkere stijging AV: § Verschuiving van AV 0 tot AV 2 § Inflatie bedraagt (P 2 -P 0)/P 0 Conclusie: § Sterke stijging AV geeft relatief hogere inflatie maar relatief lagere werkloosheidsgraad ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 45

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 46

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Phillips-curve (rechterpaneel Figuur 23. 13. ) l Negatief

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Phillips-curve (rechterpaneel Figuur 23. 13. ) l Negatief verband tussen veranderingen in prijspeil en werkloosheidsgraad § Beschouw Figuur 23. 14. : l Empirische Phillips-curve in eurozone § Duidelijk negatief verband § Opmerkelijke ‘afkoeling’ economie van 2008 naar 2009: forse toename werkloosheid met ongezien laag inflatiepercentage ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 47

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 48

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Economie wordt bijgestuurd langsheen Phillips-curve in rechterpaneel van

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Economie wordt bijgestuurd langsheen Phillips-curve in rechterpaneel van Figuur 23. 13. (ML termijn) l l Keynesiaans ‘demand management’ Macro-economisch ‘finetuning’ § Eerste aanval op keynesiaanse visie: l Monetaristen in jaren 1970 § Monetair beleid doeltreffender dan budgettair beleid § Onduidelijkheid omtrent type schokken § Vaak slechte timing ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 49

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Tweede aanval op keynesiaanse visie: l Nieuw-klassieken in

3. 1. Het aggregatieve vraagbeleid § Tweede aanval op keynesiaanse visie: l Nieuw-klassieken in jaren 1970 en 1980 § Rationele verwachtingen § AA-curves verticaal § Vraagbeleid geen invloed op output § Toch ‘revival’ van keynesiaanse analyse tijdens recessie 2008 -2009 l Recessie 2009: zware negatieve vraagschok ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 50

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 3. Het aggregatieve

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. Het AV-AA-schema 2. Vraagschokken en aanbodschokken 3. Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid 1. Het aggregatieve vraagbeleid 2. Het aggregatieve aanbodbeleid 4. AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 51

3. 2. 1. Aanbodbeleid op de middellange termijn: prijs- en inkomensbeleid § Aanbodbeleid op

3. 2. 1. Aanbodbeleid op de middellange termijn: prijs- en inkomensbeleid § Aanbodbeleid op middellange termijn: prijsbeleid: l l Overheid bepaalt maximumprijzen of beperkt stijging van prijzen § Overheid werkt verschuivingen MT-AA-curve naar links tegen (economische activiteit op peil houden) Probleem om prijsbeleid effectief toe te passen § Uitgebreid controleapparaat vereist § Principiële bezwaren ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 52

3. 2. 1. Aanbodbeleid op de middellange termijn: prijs- en inkomensbeleid § Aanbodbeleid op

3. 2. 1. Aanbodbeleid op de middellange termijn: prijs- en inkomensbeleid § Aanbodbeleid op middellange termijn: inkomens-beleid: l l Overheid beheerst lonen en andere inkomens § Overheid werkt verschuivingen MT-AA-curve naar links tegen (economische activiteit op peil houden) Voorbeeld: Wet 26 juli 1996: § Gematigd loonbeleid § Dubbel effect: kostenstijging beperken (opwaartse verschuiving MT-AA-curve tegengaan) en daling nettouitvoer voorkomen (concurrentiepositie) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 53

3. 2. 2. Aanbodbeleid op de lange termijn § Aanbodbeleid op lange termijn: l

3. 2. 2. Aanbodbeleid op de lange termijn § Aanbodbeleid op lange termijn: l l Structurele maatregelen die productieproces beïnvloeden § Nieuw-klassieken (Kydland en Prescott) § ‘Real Business Cycle’ of RBC-theorie § d. w. z. interventie overheid of centrale bank moet gericht zijn op structurele verbeteringen productieproces Nieuw-keynesiaanse modellen § Rationele verwachtingen combineren met ruimte voor vraagbeleid op korte of middellange termijn § Recent hernieuwde interesse in ‘animal spirits’ en gebrek aan coördinatie (Keynes) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 54

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid AV-AA, inflatie en groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 55

4. AV-AA, inflatie en groei § Redenering in niveaus vertalen naar veranderingen l l

4. AV-AA, inflatie en groei § Redenering in niveaus vertalen naar veranderingen l l Trendgroei § Waarvan feitelijke groei kan afwijken (outputkloof) Inflatie (veranderingen algemeen prijspeil) § Figuur 23. 15. : l l Prijsdalingen vroeger courant Sinds 1950 constante toename prijspeil ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 56

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 57

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid AV-AA, inflatie en groei 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn 2. Het AV-AA-schema herbekeken 3. Hyperinflatie en deflatie ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 58

4. 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn § Kwantiteitstheorie van geld:

4. 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn § Kwantiteitstheorie van geld: l l Veronderstel V (omloopsnelheid geld) constant: Verband tussen inflatie, groei in geldhoeveelheid en economische groei § Benadert werkelijkheid vooral op lange termijn ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 59

4. 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn § Inflatie op LT

4. 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn § Inflatie op LT wordt dus verklaard doordat centrale banken voortdurend geld creëren § Waarom drukken centrale banken continu geld bij? l l Nominale intrestvoet verhogen § Krachtig instrument in recessie Geldcreatie: vorm van financiering (inflatiebelasting) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 60

4. 1. 1. De verstorende effecten van inflatie § Inflatie kan verstorend effect hebben

4. 1. 1. De verstorende effecten van inflatie § Inflatie kan verstorend effect hebben op economie l l l Bemoeilijkt signaalfunctie geldprijzen Geld als ruilmiddel in gevaar (vooral bij hyperinflatie) Bemoeilijkt gebruik van geld als beleggingsmiddel § Inflatie veroorzaakt reële ontwaarding van belegging § Gevolg: nominale intrestvoet i bestaat uit l l Reële intrestvoet r Inflatiepremie (op basis van verwachte inflatie) § Reële ontwaarding vermijden § Intrestvoetvergelijking van Fisher ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 61

4. 1. 1. De verstorende effecten van inflatie § Reële intrestvoet is prijs van

4. 1. 1. De verstorende effecten van inflatie § Reële intrestvoet is prijs van lening, maar uitgedrukt in koopkracht l l Werkelijke inflatie kan echter verschillen van verwachte inflatie Reële intrestvoet ex post § Herverdeling van schuldeisers naar schuldenaars l l Indien werkelijke inflatie > geanticipeerde inflatie Reële intrestvoet ex post kan zelfs negatief uitvallen ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 62

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid AV-AA, inflatie en groei 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn 2. Het AV-AA-schema herbekeken 3. Hyperinflatie en deflatie ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 63

4. 2. Het AV-AA-schema herbekeken § AV-AA-schema: l Getekend in (P, Q)-ruimte § Deze

4. 2. Het AV-AA-schema herbekeken § AV-AA-schema: l Getekend in (P, Q)-ruimte § Deze paragraaf: l Hertekenen om rekening te houden met continue inflatie en economische groei ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 64

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Veronderstel opnieuw: l l l Arbeidsmarkt

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Veronderstel opnieuw: l l l Arbeidsmarkt waar vakbonden en werkgevers periodiek onderhandelen over nominale lonen Hierbij wordt rekening gehouden met economische groei en inflatie op lange termijn Procentuele verandering in nominaal loon: ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 65

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Procentuele verandering nominaal loon wordt dus

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Procentuele verandering nominaal loon wordt dus beïnvloed door: l l Verwachte procentuele verandering in reëel loon § Reflecteert reële groei op lange termijn § Bijvoorbeeld door technologische vooruitgang Verwachte inflatie ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 66

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Figuur 23. 16. : l l

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Figuur 23. 16. : l l l Outputgap op horizontale as, inflatie op verticale as MT-AA-curve conditioneel op verwacht inflatieniveau (i. p. v. verwacht prijspeil) Langetermijnevenwicht: § Waar verwachte inflatie = feitelijke inflatie § Outputgap = 0, economie groeit aan trendgroei § (Situatie van natuurlijke werkloosheid) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 67

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 68

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Figuur 23. 17. : l Stel:

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Figuur 23. 17. : l Stel: schok zodat inflatie > verwachte inflatie § Hoger inflatiecijfer wordt opgenomen in volgende loononderhandelingen § MT-AA-curve verschuift naar boven § Nieuw evenwicht waar verwachte inflatie (∏e = ∏ 1) = feitelijke inflatie (∏ 1) is langetermijnevenwicht en komt overeen met outputkloof = 0 § Conclusie: l l Inflatie zal niet meer versnellen bij natuurlijk werkloosheidsniveau en hiermee gepaard gaande trendgroei Vandaar: natuurlijke werkloosheidsgraad is NAIRU § Non Accelerating Inflation Rate of Unemployment ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 69

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 70

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Verschuiving NAIRU l l LT-AA-curve naar

4. 2. 1. De aggregatieve aanbodcurve herbekeken § Verschuiving NAIRU l l LT-AA-curve naar rechts Hogere reële groei op lange termijn § Figuur 23. 18. : l l Op eerste gezicht geen verband tussen inflatie en werkloosheid § Maar wel op korte termijn Op lange termijn: verschuivingen van (in plaats van bewegingen op) Phillips-curve § Voorbeeld 1973 -1975: opwaartse verschuiving door hoge olieprijzen (aanbodschok) ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 71

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 72

4. 2. 2. De aggregatieve vraagcurve herbekeken § Indien centrale bank expansief monetair beleid

4. 2. 2. De aggregatieve vraagcurve herbekeken § Indien centrale bank expansief monetair beleid wil voeren dat groei boven langetermijngroei doet uitstijgen, via geldaanbod: l l Centrale bank moet geldaanbod meer dan verwacht laten toenemen Zodat inflatie > verwachte inflatie en outputgap > 0 § Indien centrale bank anti-cyclisch beleid wil voeren, via Taylor-regel: l Centrale bank moet intrestvoet verhogen bij positief outputgap ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 73

4. 2. 2. De aggregatieve vraagcurve herbekeken § Aangepaste AV-curve: § Grafische weergave, zie

4. 2. 2. De aggregatieve vraagcurve herbekeken § Aangepaste AV-curve: § Grafische weergave, zie bijvoorbeeld Figuur 23. 19. l l l AV-curve getekend voor: § Gegeven niveau autonome intrestvoet § Gegeven langetermijninflatie § Gegeven langetermijngroei Verband tussen inflatie en feitelijke groei is negatief § Beleid centrale bank is anticyclisch (Taylor-regel) Helling: mate van inflatiegevoeligheid ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 74

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 75

4. 2. 2. De aggregatieve vraagcurve herbekeken § Expansief fiscaal-budgettair beleid (Figuur 23. 20.

4. 2. 2. De aggregatieve vraagcurve herbekeken § Expansief fiscaal-budgettair beleid (Figuur 23. 20. ): l l l Initieel: reductie werkloosheid Keerzijde: inflatie > verwachte inflatie MT-AA-curve verschuift naar boven … Op lange termijn verkrijgen we opnieuw verticale LT-AA-curve ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 76

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 77

4. 2. 3. Het AV-AA-schema met inflatie en economische groei § Onverwachte toename in

4. 2. 3. Het AV-AA-schema met inflatie en economische groei § Onverwachte toename in inflatie (Figuur 23. 21. ): l l l MT-AA-curve schuift omhoog en we bewegen omhoog op AV-curve Maar ook LT-AA-curve schuift omhoog door dergelijke aanbodschok Natuurlijke werkloosheid is dus toegenomen § Conjuncturele werkloosheid is structureel geworden § Outputgap opnieuw = 0 in punt A Expansief vraagbeleid brengt geen oplossing Alternatief? Lagere trendgroei aanvaarden ofwel kostenbesparende technologieën stimuleren ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 78

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 79

4. 2. 3. Het AV-AA-schema met inflatie en economische groei § Restrictief budgettair-fiscaal beleid

4. 2. 3. Het AV-AA-schema met inflatie en economische groei § Restrictief budgettair-fiscaal beleid (Figuur 23. 22. ): l l l AV-curve verschuift naar links § Inflatie daalt en outputgap wordt negatief Inflatie < Verwachte inflatie § ML-AA-curves zullen naar rechts verschuiven over AVcurve Hoe sneller ML-AA-curves naar rechts bewegen, m. a. w. hoe sneller prijsmatiging door productiefactoren § Hoe sneller daling inflatie § Hoe sneller daling reële rente door centrale bank § Hoe sneller natuurlijk outputniveau opnieuw bereikt wordt ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 80

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER &

ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 81

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het

Het AV-AA-model - Inhoudstafel 1. 2. 3. 4. Het AV-AA-schema Vraagschokken en aanbodschokken Het aggregatieve vraag- en aanbodbeleid AV-AA, inflatie en groei 1. De oorzaken van inflatie op de lange termijn 2. Het AV-AA-schema herbekeken 3. Hyperinflatie en deflatie ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 82

4. 3. 1. Hyperinflatie § Landen waarin overheid centrale bank kan dwingen om geld

4. 3. 1. Hyperinflatie § Landen waarin overheid centrale bank kan dwingen om geld te drukken l l Inflatiebelasting Maar ook hyperinflatie § Gevaar: inflatie l l Aggregatieve vraag stijgt: prijspeil stijgt Koopkracht overheid daalt Overheid laat centrale bank meer geld drukken Enzoverder… § Hyperinflatie leidt uiteindelijk tot bank run, gezinnen en bedrijven willen geld meer aanhouden ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 83

4. 3. 2. Deflatie § Deflatie: daling van prijspeil l l Deflatie zal aggregatieve

4. 3. 2. Deflatie § Deflatie: daling van prijspeil l l Deflatie zal aggregatieve vraag doen dalen Uiteindelijk komt economie tot stilstand § Deflatoire spiraal doorbreken? l Expansief monetair beleid (als nominale intrestvoet ≠ 0) § Nominale intrestvoet = 0: Centrale bank verliest greep op macro-economie l Liquiditeitsval ECONOMIE, EEN INLEIDING 2013 23 – HET AV-AA-MODEL © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 84