EAEko CURRICULUMA NATURA ZIENTZIAK DBH Berritzegune Nagusia 2007

EAEko CURRICULUMA NATURA - ZIENTZIAK (DBH) Berritzegune Nagusia 2007 -2008

NATURA - ZIENTZIAK DBH • ERREDAKTOREAK • ITURRIAK • LOGSEtik LOEra • CURRICULUMAREN ATALAK ü SARRERA ü HELBURUAK ü EDUKI-MULTZOAK ü EBALUAZIO-IRIZPIDEAK Berritzegune Nagusia 2007 -2008

CURRICULUMAREN ERREDAKTOREAK Agustín Gil (Gasteizko Berritzegunea) p Elvira González (Abandoko Berritzegunea) p Iñaki Mentxaka (Durangoko Berritzegunea) p Josean Auzmendi (Legazpiko CEIDA) p Teresa Santos (Donostiko Berritzegunea) p Berritzegune Nagusia 2007 -2008

ITURRIAK p p p p p Euskal Curriculuma Euskal Herrirako Curriculuma Minimoen Dekretua (2006/1523 E. Dekretua) LOGSE (Curriculum Garapenerako Dekretua) Departamenduak argitaratura PCA sekuentzia Europako Erreferentzi Marko Bateratua PISA txostenak TIMSS txostenak “Zientzia 2061” Proiektua Beste batzuk. . . Berritzegune Nagusia 2007 -2008 CURRICULUM ERREFERENTEAK

LOGSEtik LOEra q q SARRERA: azken urteotako aldaketa sozial, kultural eta psikopedagogikoak islatzen ditu. HELBURUAK: gaitasun gisa adieraziak. Irakaskuntzan aldaketa handia. EDUKIAK: kurtsoz kurtso garatuak. EBALUAZIOA: q Ebaluazio-irizpideak: ebaluaziorako adierazleak zehazten dira, hau da, ikasleak burutuko dituen zereginak ebaluatzeko adierazleak. q Diagnosi-ebaluazioa: gaitasunen ebaluazioa. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

NATURA-ZIENTZIAK curriculum proposamena Osagarriak: ü Sarrera ü Helburuak ü Eduki-multzoak ü Ebaluazio-irizpideak Berritzegune Nagusia 2007 -2008

SARRERA p p p Natura-zientzietako edukietan, natura-munduarenazterketa enpirikoa egiten da. Kontzeptuak sortuz eta kontzeptuen arteko harremanak bilatuz: § Ereduak sortzen dira, eta, eredu horien bitartez, hobeto ulertzen dugu natura § Gertakari naturalen portaera iragar dezakegu. § Eta gertakari horiengan eragin ere, behar izanez gero, gure bizi-baldintzak hobetu ahal dugu. Eredu argitzaile eta iragarle horiek egiteko hainbat prozedura erabiltzen dira: § Errealitatearekin egiaztatzeko prozedurak § Kontzeptuen erreferentziak § Jarrerak eta Balioak Berritzegune Nagusia 2007 -2008

SARRERA ¿Zer “zientzia”? q Zientziaren bitartez, natura ezagutu eta naturaren aldaketak uler ditzakegu, baina, horrez gain, izaki bizidunon, giza espezieko kideon eta planetako kideon izaera fisiko-kimikoa ere ezagutu eta uler dezakegu. q Pentsamolde zientifikoak laguntza handia ematen digu osasunarekin, baliabideekin eta ingurumenarekin lotutako gaietan eguneroko bizitza arazoei aurre egiteko. q Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzak alfabetatze zientifikoa eman behar die pertsona guztiei. Alfabetatze horren bidez, ikasleek zientziaren izaera eta praktika zientifikoa ulertzeko gai izan behar dute, zientziak, teknologiak eta gizarteak dituzten harreman konplexuez jabetu behar dute, eta, gainera, erabaki pertsonalak hartzen eta tokiko eta munduko arazoei buruz erabakiak hartzekoan kritikoki eta arduraz jokatzen lagundu behar die alfabetatze horrek. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

SARRERA p Alfabetatze zientifikorako, diziplina tradizionaletako edukiak hartzen ditugu: Ø FISIKA Ø KIMIKA Ø BIOLOGIA Ø GEOLOGIA p Eta diziplina horien adar berrietako edukiak sartu beharko ditugu: Ø EKOLOGIA Ø BIOTEKNOLOGIA Ø …. p Eta interes handiko beste hainbat jakintza ere: Ø ASTRONOMIA Ø MEDIKUNTZA Ø DIETETIKA Ø … p Aurreko etapan ezaguera zientifikoari tratamendu bateratua eman behar zaio eta gizarte-gaiak eta teknologia ere batu behar zaizkion, baina Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan bereizten joaten dira, agerian jartzen baitira ideien sakontasunmaila handiagoa eta ezagueren arteko harremanak. Etapa batetik bestera igarotzeko bidean, hurbilketa orokorretik eta bizipenetatik aro metodiko, analitiko eta orokortzailera pasatzen da. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

SARRERA LEHEN HEZKUNTZAN: Ikusmolde bateratua • Gizarte Zientziak, Natura-Zientziak eta Teknologia. DBHko 1. ZIKLOA: Ikusmolde globalizatzailea • Tratamendu makroskopiko eta deskribatzailea. • Hari eroaleak: materiaren aniztasuna, aldaketak eta energia DBHko 2. ZIKLOA: Diziplinen ikusmolde hasiera • Tratamendu makroskopiko eta mikroskopikoa eta argibideikusmoldea. • Hari eroaleak: materia-unitatea eta aldaketen arrazoia, Berritzegune Nagusia 2007 -2008 eredurik eta teoriarik garratzitsuenak.

SARRERA Etapan: DESKRIBAPENA INTERPRETAZIOA (1. eta 2. KURTSOA) (3. eta 4. KURTSOA) TEORIAK MODELOAK Berritzegune Nagusia 2007 -2008

NATURA-ZIENTZIEN EKARPENA OINARRIZKO GAITASUNAK GARATZEKO Gaitasun kultura zientifikoan, teknologikoan eta osasunkulturan Gaitasun matematikoa Gaitasun digitala eta informazioaren trataerarako Gizarte-eta hiritar gaitasuna Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna Ikasten ikasteko gaitasuna Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna Giza eta arte-kulturarako gaitasuna Berritzegune Nagusia 2007 -2008 NATURAZIENTZIAK

Zientzia-, teknologia- eta osasunkulturarako gaitasuna Natura- Zientziek gertaerak ulertzeko, ondorioak iragartzeko eta norberaren bizibaldintzak, gainerako pertsonenak eta beste izaki bizidun guztienak hobetzeko eta zaintzeko jarduerak egiteko aukera ematen dute. Zientziaren ezaugarri bereizgarriak ulertzea beharrezkoa da; Hau da, zientzia giza ezagutza eta ikerketatzat hartzea, probak eta sorkuntzak egiten dituen ezagutzatzat, bai eta kontuan hartzea ere pertsona batek zientziekiko duen jarreraren eta pertsona horrek gai zientifikoetan inplikatzeko duen gogoaren araberakoa dela. Pentsatzeko eta ikertzeko giza prozedurak: metodologia zientifikoa. Ezaguera zientifikoari esker, pertsonek gehiago kontrola dezakete haien osasuna eta hobetzeko gai ere badira. Ezaguera zientifikoen bidez garapen iraunkorra lortzeko bidean aurrera egiteko. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

Matematikarako gaitasuna Zientziak, problemak eta ariketak ebazteko estrategia matematikak erabili behar ditu p p p ebazpen- Algoritmoak eta kalkulu matematikoak Funtzio eta eredu matematikoak baliagarritasuna, egokitasuna eta zeheztasuna Matematika-hizkuntzaren eta tresnen erabilpena: p p p Gertaera naturalei buruz mintzatzean Hipotesiak sortzean Emaitzak deskribatzean, azaltzean eta iragartzean Informazioa gordetzean, datuak modu esanguratsuan antolatzean, datuak eta ideiak interpretatzean Jarraibideak eta erlazioak, zergatiak eta ondorioak aztertzean Berritzegune Nagusia 2007 -2008 Lege naturalak gauzatzean

Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna Lan zientifikoak informazioa jasotzeko, aurkezteko, aukeratzeko, bilatzeko, prozesatzeko era propian du. Informazio hori Hainbat testuinguru eta hizkuntzatan eman daiteke Hitzez Zenbakiz Ikurrez Irudi bidez Informazio- eta komunikazio-teknologiak (TIC) oso tresna erabilgarriak dira: Informazioa bilatzeko, gordetzeko, antolatzeko Datuak eskuratzeko eta kudeatzeko ordenagailuz lagunduriko esperimentuetan (OLE). Informazio komunikatzeko Datuak kudeatzeko Berritzegune Nagusia 2007 -2008 Fenomenoen applets, ), simulazioak (animazioak,

Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna Zientziak partaidetza arduratsua arazo sozialetan, norberaren erabakiak eta talde erabakiak hartzeko laguntzen du. p Ezagupen zientifikoen funtzio soziala ALFABETATZE ZIENTIFIKOA Garrantzi pertsonal eta sozialeko gai zientifikoak tratatuz, natura-zientziek gure gizartean gai horiei lotuta sortzen diren tokiko arazoetako eta arazo orokorretako erabakietan arduraz parte hartzeko laguntzen dute. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

Hizkuntza-komunikaziorako gaitasuna Zientziak mundua ulertzeko eta azaltzeko modu bat ematen du. Ikasitakoa komunikatzen: ahozkotasuna eta idazkera. Diskurtso baten konstruzioa hizkuntzaren bidez: deskripzioak, azalpenak, justifikazioak, eta argumentazioak. Zientzietan, hizkuntza ideia zientifikoak sortzeko tresna da. Komunikazioa oso alderdi garrantzitsua da lan zientifikoan. Lan zientifikoa Komunikazioa (Hizkuntza propioa) Terminologia zientifikoa eskuratuz gero: Giza esperientziaren komunika daiteke Gainerakoek esperientzia horri buruz adierazten dutena uler Berritzegune Nagusia 2007 -2008 daiteke

Ikasten ikasteko gaitasuna Zientzia ikasleen pentsaera logikoa garatzeko eta natura interpretatzen eta ulertzen laguntzeko eremu teoriko bat egiteko oso garrantzitsua da. Pentsamolde zientifikoa giza arrazionaltasunaren oinarrikozko osagai da: ¨ egoera problematikoak aztertzeko ¨ eta tratatzeko metodoak. Oinarrizko ezaguera zientifikoak ezinbestekoak dira: ¨ Gizartean garrantzi handia duten gai askori buruzko informazioa interpretatzeko eta balioztatzeko. ¨ Gai horiei lotuta erabaki pertsonal arrazoituak hartzeko ere. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna Eegoera problematikoak tratatzean bultzatzen da, ikasleek: q. Errealitateari buruz gogoeta kritikoa egitea. q. Helburuak proposatzea. q. Zientifikoki landu daitezkeen proiektuen plangintza egitea eta gauzatzea Norberaren autonomiarako eta ekimenerako jarrerak lan egiten dira: zehaztasuna, ardura, iraunkortasuna, autokritika, … Ikasleen autoestimua hobetzen da gorputzaren ezaugarriak, aukerak eta mugak ezagutzen. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

Giza eta arte-kulturarako gaitasuna Zientzia kultura-ondarearen parte da, ematen dituen ezaguerengatik, bai eta prozesu zientifikoengatik ere. Munduaren ikuskera bat. Pentsatzeko, ulertzeko, gogoeta egiteko eta irizteko modu bat… Balio eta jarrera-multzo bat. Arazoetara hulbiltzeko modu bat. p p Lan zientifikoa arrazionaltasuna. p p ez da adiera eta mota bakarreko Irudimenak bereziko garrantzia du. Sormenak eta zoriak tarte handia dute. Zientziak eta aurrerapen zientifikoek eragin zuzena dute artearen tekniketan (objetuen egituren osaketa, optika, argia, soinua, …). Berritzegune Nagusia 2007 -2008

NATURA-ZIENTZIAK curriculum proposamena Osagarriak: ü Sarrera ü Helburuak ü Eduki-multzoak ü Ebaluazio-irizpideak Berritzegune Nagusia 2007 -2008

HELBURUAK • KONPETENTZIA gisa adieraziak Testuinguru jakin batean ZEREGIN bat ondo burutzeko ahalmena Europako Parlamentuak honela definitzen ditu gaitasunak: “testuingurura egokitutako ezagutzen, ahalbideen eta jarreren uztarketa. Funtsezko konpetentziak dira pertsona guztiek norberaren errealizaziorako eta garapenerako nahiz herritartasun aktiborako, gizarteratzeko eta enplegurako behar dituzten haiek. ” Berritzegune Nagusia 2007 -2008

KONPETENTZIAREN BARNE-ATALAK l Zer-Jakin: ezagutzak. l Nola-Jakin: egiten jakitea. Behatu daiteke egintzen eta atazen bidez. l Testuingurua: norbanakoak egintzak edo atazak burutzen dituen leku fisikoa. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

HELBURUAK • Natura-Zientzien helburua: 7 gaitasun lortzea. • (Jakin) Zer GAITASUNAREN BARNE-ATALAK • (Jakin) Nola: egiten jakitea. Behatu daiteke egintzen eta atazen bidez. • Zertarako ZER-----NOLA------ZERTARAKO Berritzegune Nagusia 2007 -2008

HELBURUREN BAT ADIBIDE BAT Problemak ebaztea eta ikerketa txikiak egitea, bakarka nahiz taldean, zientzien prozedurekin koherentzia duten estrategiak erabiliz. Horretarako, estrategia hauek erabiliko dira, besteak beste: argibide-hipotesiak egitea, datuak lortzea eta datu horietatik emaitzak eta ondorioak ateratzea, iritziak eman ahal izateko. Iritzi hutsak froga jakin batzuetan oinarritutako ebidentzietatik bereiziko dira horrela, testuinguruan jarrita lantzeko interes pertsonaleko edo sozialeko egoera errealak, eta erabaki arduratsuak hartu ahal izateko. Zer + Nola + Zertarako Berritzegune Nagusia 2007 -2008

HELBURUEN ERREDAKZIOA ALDEAK LOE Zientziei buruzko informazioa duten mezuak aktiboki eta kritikoki interpretatzea, eta mezu zientifikoak sortzea. Mezu horiek sortzeko, behar bezala erabiliko dira ahozko hizkuntza eta hizkuntza idatzia. Beste zenbait idazkera- eta irudikapensistema ere erabiliko dira, zehatz komunikatzeko eta zientzien eremuko azalpenak eta argudioak emateko. LOGSE Mezu zientifikoak ulertu eta adieraztea, mintzaira idatzia behar bezala erabiliz, eta, behar izanez gero, beste notazio eta ordezkapena sistema batzuk erabiltzeko gai izatea. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

NATURA-ZIENTZIAK curriculum proposamena Osagarriak: ü Sarrera ü Helburuak ü Eduki-multzoak ü Ebaluazio-irizpideak Berritzegune Nagusia 2007 -2008

EDUKIAK p Prozedurak, edukiak eta jarrerak konparatuz, esplizituki bereizi gabe. zehazturik, p Kurtsoz kurtso sekuentziaturik daude, honek zehaztasun handiagoa suposatzen du. p Lehenego bi ikasmailetan edukiak batera aurkezten dira, hirugarren mailan bereizi egiten dira B-Gko eta F-Kko edukiak ikasgaia bakarra izanik, eta laugarren mailan bi aukerazko ikasgai dira. p Ikasmaila bakoitzean eduki-multzoak elkarren artean harremana dute, eta bakoitzari egituratzeko hari eroale bat dagokio: 1. Materiaren aniztasuna 2. Materiaren eta energiaren aldaketak 3. Materiaren egitura unitatea eta antolaketa 4. Sintesi teoriko handiak Berritzegune Nagusia 2007 -2008 baina LOGSEkin

EDUKI KOMUNAK p Maila guztietan eduki-multzo komun bat agertzen da. p Zientzia eraikitzeko moduekin, lan esperimentalarekin, zientziaren mintzairarekin eta jarrera zientifikoekin eta zientziarekiko eta zientziaren ikaskuntzarekiko jarrerekin zerikusia duten edukiak dira. p Maila guztietan, eduki-multzo berean biltzen dira. Ezaugarri komunak dituztela nabarmentzen da horrela; izan ere, lotura bera dute eduki-multzo guztiekin. Hori dela-eta, ahalik eta integratuen garatu beharko dira mailako eduki guztiekin. p Kasu batzuetan, gainera, alderdi horiekin lotura duten beste edukimultzoekin batera agertzen dira. p Ezaugarri komunak dituztela nabarmentzen da horrela; izan ere, lotura bera dute eduki-multzo guztiekin. Hori dela-eta, ahalik eta integratuen garatu beharko dira mailako eduki guztiekin. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

EDUKI KOMUNAK 1. - 17 2. - 18 3. - 21 4. - 22 1. Maila: MATERIAREN ANIZTASUNA q Gertakari naturalak eta egoera errealak behatzeko irizpideak. q Gertakari naturalak ezagutzeko jakin-nahia eta interesa. q Arazoak antzemateko jarraibideak, arazo horien azterketak sor dezakeen interesa eta eragin ditzakeen inplikazioak kontuan hartuta. q Aztertutako gaiekin lotura duten laborategiko esperimentuak eta landa-azterketak egiteko arauak eta teknikak. q Lan esperimentala eta landa-azterketak egiteko interesa eta laborategiko segurtasun- eta higiene-arauen errespetua. q Aztertu beharreko gai zientifikoen deskribapenak egiteko arauak. q Datu esperimentalak tauletan, grafikoetan eta mapetan jasotzeko eta antolatzeko jarraibideak. q Ideiak testuetan, ikus-entzunezko materialetan eta multimedia-materialetan antzemateko eta ezagutzeko teknikak. q Hainbat euskarritan datuak eta ideiak bilatzeko informazio-iturriak erabiltzeko irizpideak. q Aztertu beharreko gai zientifikoekin lotutako txosten deskribatzaileak egiteko irizpideak. q Lan pertsonalerako esfortzua, eta jarrera aktibo eta arduratsua lan egiteko. q Mintzaira zientifikoa zehaztasunez erabiltzea, eta argitasuna eta ordena aintzat hartzea eremu guztietan. q Lana taldean egiteko eta aukeratutako gaiei buruz sortzen diren eztabaidetan parte hartzeko arauak. q Taldean lan egitearen aldeko jarrera, lanak egiteko lankidetza bultzatzea eta arduraz parte hartzea, eta desberdintasunak onartzea, pertsonak errespetatuz. q Eguneroko bizitzan baliabideak arduraz erabiltzeko eta ingurumena zaintzeko irizpideak. Berritzegune Nagusia 2007 -2008 q Gizakiak, bizitzeko, natura beharrezkoa duela aitortzea. q Jarduera zientifikoan ibiltzen diren pertsonen ikuspegi estereotipatua gainditzea.

EDUKIAK LEHENENGO MAILA MATERIAREN ANIZTASUNA BIGARREN MAILA MATERIAREN ETA ENERGIAREN ALDAKETAK HIRUGARREN MAILA MATERIAREN EGITURA-UNITATEA ETA ANTOLAKETA 1. Eduki komunak. 2. Lurra unibertsoan. 2. Materiaren aldaketak. - Posizio-aldaketak. - Aldaketa termikoak. - Aldaketa optikoak eta soinualdaketak. - Aldaketa elektrikoak. 3. Materia eta haren propietateak. 3. Energia eta aldaketak. 4. Lurreko materialak. - Atmosfera. - Hidrosfera. - Geosfera. 4. Lurraren aldaketak. - Aldaketa atmosferikoak. - Kanpoko aldaketa geologikoak. - Barneko aldaketa geologikoak. 5. Izaki bizidunak eta haien aniztasuna. 5. Izaki bizidunen eta ingurunearen aldaketak. - Izaki bizidunen bizi-funtzioak. - Ingurumen naturala. 6. Gizakia. Fisika eta kimika 2. Materiaren egitura-unitatea. - Materiaren izaera korpuskularra. - Atomoaren egitura. 3. Aldaketa kimikoak. 4. Zientzia testuinguruan: elektrizitatea eta gizartea. Biologia y Geologia 5. Izaki bizidunen egitura- eta funtzio - unitatea. 6. Gizakia eta osasuna. - Osasunaren sustapena. - Elikadura eta nutrizioa. - Erlazioa eta koordinazioa. - Sexualitatea eta ugalketa. 7. Zientzia testuinguruan: gizakia eta ingurunea. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

EDUKIAK LAUGARREN MAILA SINTESI TEORIKO HANDIAK FISIKA Y KIMIKA BIOLOGIA Y GEOLOGIA 1. Eduki komunak. 2. Mugimenduak eta haien kausak. -Zinematika. -Dinamika -Astronomia y Grabitazio unibertsala. 2. Lurra, etengabe aldatzen ari den planeta. - Plaken tektonika eta haien agerpenak. - Lurraren historia. 3. Aldaketan azterketan sakontzea. -Energia-transferentzia: lana, beroa eta uhinak. 3. Bizitzaren iraunkortasuna eta eboluzioa. -Herentzia eta karaktereen transmisioa. -Biologia eta gizartea. -Izaki bizidunen jatorria eta eboluzioa. 4. Erreakzio kimikak eta haien garrantzia. -Atomoaren egitura eta lotura kimikoak. -Karbono-konposatuaren egituraren sarrera. -Erreakzio kimikoak. -Kimika eta gizarteak. 4. Ekosistemen iraunkortasuna eta bilakaera. -Ekosistemen dinamika. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

NATURA-ZIENTZIAK curriculum proposamena Osagarriak: ü Sarrera ü Helburuak ü Eduki-multzoak ü Ebaluazio-irizpideak Berritzegune Nagusia 2007 -2008

EBALUAZIO IRIZPIDEAK p Kurtsoz kurtso sekuentziaturik. p Edukiekin gertatzen den bezalaxe, hirugarren eta laugarren mailan Fisika-Kimika eta Biologia-Geologia banatzen dira. Eta hirugarren mailan, kontutan izanik kurtso honek, mailaz igotzeko, duen izaera bateratua, zenbakikuntza korrelatiboa da hasierako eduki komun bat abiapuntu harturik. p Estu-estu loturik arloaren konpetentzia orokorrei (helburu orokorrak); ikasgelan burutuko den ikasketara hurbiltzeko eta ebaluazio prozesua bideratzeko balio dute. Ardatz honen arabera adierazten dira: ZER------NOLA p Ebaluazio-irizpideekin batera, behatu eta neurtu daitezkeen zenbait ebaluazio adierazle zehazten dira; ebaluazio-irizpidearen betetze mailaren adierazgarri. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

EBALUAZIO IRIZPIDEAK Adibidea: 1. Kurtsoa Inguruko materialen propietateak (masa, bolumena eta materialen egoerak) deskribatzea, materiaren ezaugarriei eta propietateei buruzko esperimentu errazak eginez. • Ea deskribatzen eta interpretatzen dituen materiaren zenbait propietate, kuantitatiboki eta kualitatiboki. • Ea egiten dituen esperimentu errazak taldean, materiaren propietateak ikertzeko; batez ere, gasen propietateak, materiaren egitura korpuskularra ezartzen laguntzen dutelako. • Ea hartzen duen parte lanen plangintza egiten, ea bere gain hartzen duen agindutako lana, eta ea onartzen dituen taldean hartutako erabakiak. • Ea behar bezala erabiltzen dituen tresna zientifikoak (balantzak, probetak. . . ), eta ea errespetatzen dituen laborategiko segurtasun-arauak. • Ea interesatzen zaion lan esperimentala, eta ea erabiltzen duen hizkuntza zehatza eta argia. • Ea ondo erabiltzen dituen esperimentuetan lortutako datuak irudikatzeko behar dituen taulak eta grafikoak. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

EBALUAZIO DIAGNOSTIKOA q. Lehen Hezkuntzako 4. mailako eta Bigarren Hezkuntzako 2. mailako ikasleei egingo zaie. q. Ikaslearen onurak zeintzuk izan diren adieraziko dute, curriculumaren oinarrizko gaitasunen arabera. q. Urtero egingo da. q. Zentsu-izaera izango du. q. Ikastetxeetarako orientabide izateko eta ikasleen prestakuntza hobetzeko baliagarri; baita familiei eta hezkuntza-komunitateari informazioa emateko. q“Diagnosi” dimentsioak azpimarratzen du, ebaluazioak duen funtzio informatiboa eta hobekuntza neurrien sostengatzaile. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

GAITASUN ZIENTIFIKOA Gaitasun horren bidez, naturako zientzia guztiak eta zientzia bera ere hobeto ezagutzen dira, eta, horrez gain, hobeto erabiltzen da ezagutza hori, ikerketa zientifikoaren bitartez konpon daitezkeen gaiak identifikatzeko, ezagutza berriak eskuratzeko, gertakari naturalak azaltzeko eta zientziekin lotura duten gaiei buruzko ondorioak ateratzeko, frogetan oinarrituta. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

ZIENTZIA-, TEKNOLOGIA-, ETA OSASUNKULTURARAKO GAITASUNA ZIENTZIA, TEKNOLOGIA ETA OSASUN KULTURA EZAGUTZA ZIENTIKOAREN ULERMENA NATURAREN AZALPENA IKERKETA ZIENTIFIKOAREN OINARRIZKO GAKOEN EZAGUPENA Berritzegune Nagusia 2007 -2008 EZAGUTZA ZIENTIFIKOEZ BALIATZEA ERABAKIAK HARTZEKO

Ítems PISA 2003 KLONAZIOA Irakurri egunkari bateko artikulu hau eta, gero, erantzun galderei. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

Zeinen berdina da Dolly ardia? A- 1. ardiaren berdina. B- 2. ardiaren berdina. D- 3. ardiaren berdina. E- Bere aitaren berdina. KLONAZIOA 1. PUNTUAZIOA Erabateko kreditua 1. kodea: A: 1. ardiaren berdina. Krediturik ez 0. kodea: Beste erantzun batzuk. 9. kodea: Erantzunik ez. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

Testuaren 15. lerroan, titi batetik erabiltzen duten partea deskribatzeko “zati txikia” esaten da. Testua irakurri duzunez, igarriko duzu zer den “zati txiki” hori. KLONAZIOA 2. PUNTUAZIOA “Zati txikia”: Erabateko kreditua A- Zelula da. 1. kodea: A: Zelula da. B- Genea da. Krediturik ez 0. kodea: Beste erantzun batzuk. D- Zelularen nukleoa da. 9. kodea: Erantzunik ez. E- Kromosoma da. Berritzegune Nagusia 2007 -2008

Berritzegune Nagusia 2007 -2008 KLONAZIOA 3. PUNTUAZIOA Erabateko kreditua 1. kodea: Bai, No, orden honetan. Krediturik ez 0. kodea: Beste erantzun batzuk. 9. kodea: Erantzunik ez.

Eskerrik asko! Elvira González elvirag@berritzeguneak. net Berritzegune Nagusia 2007 -2008