DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI UZM PSK YASEMN DEMRTA ERK 1

DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI UZM PSK YASEMİN DEMİRTAŞ

İÇERİK 1) 2) 3) 4) Duygudurum Tanımı Duygudurum Dönemleri Duygudurum Tipleri Duygudurum Bozuklukları A) Bipolar Bozuluklar B) Depresif Bozukluklar 5) Duygudurum Bozuklukları Sıklık Ve Yaygınlık

DUYGUDURUM TANIMI DUYGULANIM (AFFECT) • Bireyin uyaranlara, olaylara, düşüncelere, anılara neşe, öfke, üzüntü gibi duygusal tepki ile katılabilme yetisidir. - “HAVA DURUMU” DUYGUDURUM (MOOD) • Bireyin belli bir süre, belli sınırlarda , belli tip bir duygulanım içinde bulunuşudur. - “İKLİM”

DUYGUDURUM DÖNEMLERİ Mani Dönemi: Hastanın aşırı neşe, hareketlilik ve büyüklük hissi yaşadığı dönem. Depresyon Dönemi: Hayattan zevk alamadığı, çökkünlük hissettiği, durgun ve suskun olduğu dönem. Karma Dönem: Bu iki dönem belirtileri, karışık olarak birlikte de ortaya çıktığı dönem. *** Bu dönemler genellikle bir kaç ay sürüp düzelme, daha sonra yineleme eğilimindedir.

DUYGUDURUM TİPLERİ Normal Duygudurum Euthymia=Ötimi – Belli sınırlar içinde dalgalanmalar gösteren, fakat kişinin kendisine ya da yakınlarının gözlemlerine göre aşırılığı olmayan bir duygusal durumdur. Taşkın Duygudurum Elated mood, high mood, euphoria=Öfori – Kişinin günlük yaşamında aşırı neşelilik, kendini aşırı iyi hissetmesi egemendir.

DUYGUDURUM TİPLERİ Çökkün/Depresif Duygudurum Low mood, depressed mood=Deprese – Kişinin günlük yaşamında üzüntü , elem , hüzün duygusu egemendir. Sıkıntılı, Tedirgin Duygudurum Dsyphoric mood=Disfori – Kişinin günlük yaşamında tedirginlik, sıkıntı, öfke ve mutsuzluk egemendir.

DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI

1) İKİUÇLU ( BİPOLAR ) BOZUKLUKLAR Bipolar Bozukluk • İkiuçlu (Bipolar) I Bozukluğu • İkiuçlu (Bipolar) II Bozukluğu • Siklotimi Bozukluğu • Maddenin/İlacın Yol Açtığı İkiuçlu ve İlişkili Bozukluk • Başka Bir Sağlık Durumuna Bağlı İkiuçlu ve İlişkili Bozukluk • Tanımlanmış Diğer Bir İkiuçlu ve İlişkili Bozukluk • Tanımlanmamış İkiuçlu ve İlişkili Bozukluk

BİPOLAR BOZUKLUKLARIN GÜNCEL SINIFLANDIRMASI ICD--‐ 10 DSM--‐IV--‐TR • Manik donem (nöbet) • Bipolar duygulanım bozukluğu • Depresif donem • İnatçı duygudurum (duygulanım) bozuklukları • Başka duygudurum (duygulanım)bozuklukları • Duygudurum (duygulanım) bozuklukları, belirlenmemiş. • Bipolar I Bozukluk • Bipolar II Bozukluk • Siklotimik Bozukluk • Bipolar Bozukluk, Başka turlu sınıflandırılamayan • …’e bağlı duygudurum bozuklukları • Madde kullanımının Yol açtığı duygudurum bozukluğu • Başka türlü adlandırılamayan duygudurum bozukluğu DSM--‐V • İkiuclu(Bipolar) I Bozukluğu • Mani Donemi • Hipomani Donemi • Yeğin(Major) Depresyon Dönemi • İkiuçlu(Bipolar) II Bozukluğu • Hipomani Donemi • Yeğin(Major) Depresyon Donemi • Siklotimi Bozukluğu • Maddenin/İlacın Yol Açtığı İkiuçlu Ve İlişkili Bozukluk • Başka Bir Sağlık Durumuna Bağlı İkiuçlu Ve İlişkili Bozukluk • Tanımlanmış Diğer Bir İkiuçlu Ve İlişkili Bozukluk

İkiuçlu (Bipolar) I Bozukluğu • Tanı konabilmesi için bir en az bir hafta süreli mani dönemi olmalıdır. • Mani döneminin öncesinde ya da sonrasında hipomani ya da majör depresyon dönemi bulunabilir.

İkiuçlu (Bipolar) II Bozukluğu • Depresyon ve hipomani atakları ile seyreden tiptir. Tip II tanısı koymak için “mani” olarak belirlenen bir atak olmaması buna karşılık en az birer depresif ve hipomanik atak gerekir. • Tanı ölçütlerini karşılayabilmesi için, major depresyon dönemi en az iki hafta, hipomani dönemi en az dört gün sürmelidir. • Hastalığın gidişi sırasında bir mani döneminin varlığı, İkiuçlu II Bozukluğu tanısı konmasını engeller.

Siklotimi Bozukluğu • Başlıca özelliği; birbirinden ayrı ve çok sayıda, hipomani belirtilerinin olduğu zaman dilimlerini ve depresyon belirtilerinin olduğu zaman dilimlerini içeren, süreğen, dalgalanan bir duygudurum bozukluğunun olmasıdır. • Tanı konabilmesi için, en az 2 yıldır sürüyor olması ve bu sürede en fazla iki ay sürekli iyi kalınabilmelidir. • Yaşam boyu görülme sıklığı yaklaşık % 0. 4 -1’dir. Kadın ve erkekler arasındaki yaygınlığı eşittir.

Maddenin/İlacın Yol Açtığı İkiuçlu ve İlişkili Bozukluk • Maddenin ya da ilacın yol açtığı, klinik görünüme egemen olan, kabarmış, taşkın ya da çabuk kızan, olağan dışı ve sürekli bir duygudurumun olduğu belirgin bir dönemin olmasıdır. • Bu durum antidepresan ya da diğer tedavilerden sonra ortaya çıkmış, ilacın fizyolojik etkileriyle ortaya çıkmışsa maddenin/ilacın yol açtığı iki uçlu ya da ilişkili bozukluk denmez.

Başka Bir Sağlık Durumuna Bağlı İkiuçlu ve İlişkili Bozukluk Başka bir sağlık durumuna bağlanabilen, klinik görünüme egemen olan, kabarmış, taşkın ya da çabuk kızan, olağan dışı ve sürekli bir duygudurumun olduğu belirgin bir dönemin olmasıdır.

EPİDEMİYOLOJİ • Tüm duygudurum bozukluklarının %10‐ 20’sini Bipolar Bozukluklar oluşturur. • Kadın ve erkekte eşit oranda görülür. • Erkeklerde başlangıçta mani atağı daha sık görülür. Sonrasında da hastalık daha sık mani ataklarıyla devam eder. • Kadınlarda erkeklerden daha geç başlar, daha fazla mevsimsel özellik gösterir, depresif ataklar ve hızlı döngülü. • Bipolar Bozukluklar Major Depresif Bozukluktan daha erken başlar.

BELİRTİ VE BULGULAR ( MANİ ) 1. Genel görünüm ve dışa vuran davranışlar § Canlı, çok hareketli, aşırı güvenli davranışları ve abartılı, renkli giyim dikkat çeker. § Hasta dağınık, yorgun ve bitkin durumda olabilir. § Hasta kendini “iyi” hissettiğinden Doktora gelmeyi kabul etmez. 2. Konuşma § Konuşması yüksek sesli, hızlı ve artmıştır. § Konuşma basınçlıdır; araya girmek, bir yorum yapmak ve soru sormak mümkün olmayabilir.

BELİRTİ VE BULGULAR ( MANİ ) 3. Duygulanım § Duygulanımlarında coşku, aşırı neşe (öfori), § Sıklıkla da öfke egemendir. § Tek başına neşe nadir görülür. § Duygudurumda oynamalar (labil affect)daha sıktır. § Disinhibisyon, dürtüsel davranışlar, irritabilite § Bazı hastalarda karma mani dönemleri görülebilir.

BELİRTİ VE BULGULAR ( MANİ ) 4. Bilişsel Yetiler § Bilinç açık, yönelim, bellek ve algılama genelde yerindedir. § Aşırı yorgunluk, beslenememe, bitkinlik, elektrolit dengesizliği nedeniyle bilinç bulanabilir, yönelim bozulabilir. § Giderek dikkatini toplamakta zorlanır. § Hastanın dikkati bir uyarandan diğerine kolayca kayar. § İllüzyon ve halüsinasyonlar görülebilir. § Sanrı ve varsanılar genelde duygudurumla uyumludur.

BELİRTİ VE BULGULAR ( MANİ ) 5. Düşünce § Hastanın çağrışımları hızlanmış ve artmıştır. § Bazen konuşma hızı düşünce hızına yetişemez. § Konudan konuya atlar. § Fikirler hızla birbirini izler (fikir uçuşması) § Düşünce içeriği genelde benlik kabarmasını yansıtır. – Büyüklük düşünceleri – Büyüklük sanrıları § Manik dönemdeki hastaların yarısında psikotik belirtiler görülebilir.

BELİRTİ VE BULGULAR ( MANİ ) 6. Hareketler § Hastanın hareketlerinde artma ve hızlanma belirgindir. § Yorulmak bilmez § Aşırı alışveriş yapabilir § Kendini tehlikeye atabilecek davranışlar gösterebilir. § Düşüncesiz iş yatırımlarına girişebilir § Kendisi için sosyal açıdan uygun olmayan cinsel eylemlere kalkışabilir. § Nadiren çok şiddetli manide katatonik belirtiler görülebilir.

BELİRTİ VE BULGULAR ( MANİ ) 7. Bedensel Ve Fizyolojik Belirtiler § Mani döneminde uyku gereksinimi azalır. § Yeme isteği artsa bile hasta yemek yemeye vakit bulamayıp zayıflayabilir. § Cinsel istek artar.

TANI KRİTERLERİ : MANİK EPİZOD En az bir hafta süreyle yükselmiş, taşkın ya da irritabilite duygudurum döneminin olması *** Aşağıdaki belirtilerden 3 ya da daha fazlasının bulunması - Öz saygıda artma, büyüklük düşünceleri (grandiyosite) - Uyku gereksiniminde azalma - Aşırı konuşkan olma, baskılı konuşma - Fikir uçuşmaları - Dikkat dağınıklığı - Psikomotor ajitasyon, amaca yönelik etkinliklerde artma - Kötü sonuçlar doğurma olasılığı yüksek, zevk veren etkinliklere katılma

TANI KRİTERLERİ : MAJÖR DEPRESİF EPİZOD Aşağıdakilerden en az 5’ nin en az 15 gün süre ile bulunması -Depressif mizaç -İştah azalması ya da artması -Uyku azalması ya da artması -Psikomotor yavaşlama ya da ajitasyon -Enerji azalması, yorgunluk -Suçluluk, değersizlik hissi -Konsantrasyon güçlüğü -İntihar eğilimi ◦ İşlev kaybı vardır. ◦ Yas durumunun dışlanması gerekir. ( Yas, kaybı takiben 2 aydan kısa sürer. )

TEDAVİ Psikoterapi Tıbbi Tedavi Psikoeğitim EKT

PSİKOTERAPİ Psikoterapi, daha olgun ve uygun bir ruhsal denge sağlamak amacı doğrultusunda zihinsel ve duygusal bozukluk gösteren hastalarla düşünce ve duygu alışverişi kurularak yapıldığı tedavidir

TIBBİ TEDAVİ Duygudurum Düzenleyici İlaçlar • Lityum • Valproat/valproik asit • Karbamazepin

TIBBİ TEDAVİ • Manik dönemlerin tedavisinde ve Bipolar Bozukluk’un koruyucu tedavisinde duygudurum düzenleyici ilaçlar kullanılır. ( Örn: Lityum, Valproik asit, Karbamazepin) • Hastanın koruma tedavisine alınması için en az iki nöbet geçirmiş olması gerekir. • Ailesinde Bipolar Bozukluk olan hastalarda ilk nöbetten sonra da koruma tedavisine başlanabilir. • Akut manide hastaya bir duygudurum duzenleyici (DD) başlanır. • DD etkisi geç çıktığından manik donemdeki belirtileri kontrol etmek için benzodiazepinler ve antipsikotik ilaçlar kullanılır.

PSİKOEĞİTİM ü Hasta durumu hakkında ne kadar bilgi sahibi olursa durumunu kontrol altına almak o kadar kolaylaşır. ü Psikoeğitimin amacı; hastayı hastalığı hakkında bilgi sahibi yaparak durumunu kontrol altına almasını sağlamaktır.

EKT (Elektro Konvülsif Tedavi) • Elektrokonvülsif Tedavi (EKT) belli psikiyatrik rahatsızlıklar için güvenli ve etkili bir tıbbi tedavidir. • EKT tedavisine aynı zamanda “beyine elektrik uyarımı”, “elektroşok tedavisi” veya “şok tedavisi” de denilmektedir. Bazı Olgularda; -İlaçlara yanıtın yetersiz olması -İstenilen doza çıkılamaması -İntihar riski gibi vakalarda EKT yardımcı tedavi olarak kullanılır.

2) DEPRESYON BOZUKLUKLARI • • Bir duygudurum bozukluğudur. Birinci basamakta en sık görülen psikiyatrik hastalıktır. • Sözlüğe göre; - Bunalım - Uyaranlara karşı duyarlılığın, iş yapabilme gücünün, kendine güvenin azalarak; karamsarlığın, umutsuzluğun güçlenmesiyle ortaya çıkan ruhsal bozukluk, ruhsal çöküntü anlamındadır.

DEPRESYONDA RUHSAL BULGULAR GENEL GÖRÜNÜM VE DIŞA VURAN DAVRANIŞ • Hareketlerde yavaşlama, durgunluk • Baş öne eğik, omuzlar çökük bir postür • Alın ve yüz çizgileri belirgin, üzüntülü, kederli , sıkıntılı, tedirgin bir yüz görünümü • Katatoni, stupor, psikomotor ajitasyon KONUŞMA VE İLİŞKİ KURMA • Alçak ses tonuyla ve yavaş ritimde konuşma • İlişki kurmada güçlük, ağır durumlarda hiç konuşmama

DEPRESYONDA RUHSAL BULGULAR DÜŞÜNCE AKIŞI (Çağrışımlar) • Düşünce akışında yavaşlama, %10’unda durma, DÜŞÜNCE İÇERİĞİ • Kendine, geleceğe ve dünyaya karşı olumsuz bakış • Çaresizlik, umutsuzluk, karamsarlık • Yetersizlik, değersizlik, işe yaramama düşünceleri • Suçluluk, cezalandırılma, günahkarlık düşünceleri • Ölüm düşünceleri ( hastaların 2/3’ünde) • Küçüklük, kötülük görme • Bedensel yakınmalar (%25)

DEPRESYONDA RUHSAL BULGULAR DUYGUDURUM • Çökkün duygudurum • Bunaltı (sabah bunaltısı tipik) • Zevk alamama (Anhedoni) BİLİŞSEL YETİLER • Bilinç ağır durumlarda bulanık gibi görülebilir • Yalancı demans (psödodemans) • Dikkati toplamada güçlük • Ağır durumlarda algı bozukluğu

DEPRESYONDA RUHSAL BULGULAR FİZYOLOJİK ÖZELLİKLER • Uyku bozukluğu • İştah bozuklukları • Enerji kaybı, çabuk yorulma • GİS belirtileri yaygındır. Kabızlık, ağrılar, bulantı (maskeli depresyon) • Cinsel isteksizlik • Menstrüel düzensizlik

DEPRESYON BOZUKLUKLARI ALT TİPLERİ a) Yıkıcı Duygudurum Düzensizliği Bozukluğu b) Majör Depresyon Bozukluğu c) Süregiden Depresyon Bozukluğu(Distimi) d) Premenstrüel Disfori Bozukluğu e) Maddenin/İlacın Yol Açtığı Depresyon Bozukluğu f) Başka bir sağlık Durumuna Bağlı Depresyon Bozukluğu g) Tanımlanmış Diğer Bir Depresyon Bozukluğu h) Tanımlanmamış Depresyon Bozukluğu

a)Yıkıcı Duygudurum Düzensizliği Bozukluğu A) Sözel ve/veya davranışsal olarak kendini gösteren, içinde bulunulan ya da kışkırtan duruma göre yoğunluk ya da süre bakımından büyük ölçüde orantısız olan, yineleyici, ağır öfke patlamalarıdır B) Öfke patlamaları gelişim düzeyiyle tutarsızdır C) Öfke patlamaları haftada 3 ya da daha çok kez ortaya çıkar D) Öfke patlamaları aralarında duygudurum, neredeyse her gün çabuk kızma/ kızgınlık gösterme şeklindedir. Dışarıdan fark edilir E ) A-D ölçütleri 12 ay ya da daha fazladır vardır. A-D ölçütlerindeki belirtilerin olmadığı 3 ay ya da daha fazla süre olmamıştır F) A-D ölçütleri (ev-okul-yaşıtlarıyla birlikte) 3 ortamdan en az ikisinde vardır ve en az birinde ağır şekilde gözlenmiştir.

a)Yıkıcı Duygudurum Düzensizliği Bozukluğu G) Tanı ilk kez 6 yaşından önce ve 18 yaşından sonra konmuş olmamalıdır H) A-E ölçütlerinin başlangıcı 10 yaşından öncedir I) Mani ve hipomaninin süre dışında, belirli ölçütlerinin tam karşılandığı 1 günden daha uzun süren ayrı bir dönem olmamıştır J) Bu davranışlar Major Depresyon dönemi sırasında ortaya çıkmaz ya da başka bir ruhsal bozuklukla daha iyi açıklanamaz NOT: Kişi daha önce mani-hipomani dönemi geçirmişse bu tanı konulamaz K) Belirtiler madde kullanımı ya da başka bir hastalıkla açıklanamaz

b) Major(Yeğin) Depresyon Bozukluğu A) 2 haftalık dönem boyunca, aşağıdaki belirtilerden en az beşinin bulunması ve kişinin işlevselliğini değiştirmesi gerekmektedir; belirtilerden en az biri ya (1) ya da (2) olmalıdır. 1) Çökkün duygudurum neredeyse her gün, günün büyük bir bölümünde bulunur. Ya kişi ya da çevresi tarafından fark edilir. 2) Neredeyse tüm etkinliklere karşı ilgi azalır, zevk alamaz. Bu durum günün neredeyse tamamında mevcuttur. 3) İstemsiz kilo verme/alma mevcuttur. Neredeyse her gün yeme isteğinde artma ya da azalma görülür. 4) Neredeyse her gün aşırı uyuma ya da uykusuzluk çekme. 5) Neredeyse her gün ajitasyon ya da yavaşlama. 6) Bitkinlik ya da içsel gücün kalmaması. 7) Değersizlik ya da aşırı/uygunsuz suçluluk duyguları 8) Düşünmekte ve odaklanmakta zorluk çekme 9) Yineleyici ölüm düşünceleri, intihar girişimi

b) Major(Yeğin) Depresyon Bozukluğu B) Bu belirtiler klinik açıdan belirli sıkıntıya, toplumsal işlevsellikte düşmeye neden olmaktadır C) Bu dönem başka bir maddenin kullanımına ya da başka bir sağlık sorununun fizyolojik etkilerine bağlanamaz Not: A-C Majör Depresyon tanısı için yeterlidir. Not: YAS!!! D) Major depresyon döneminin ortaya çıkışı psikotik bozukluklarla açıklanamaz E) Hiçbir zaman bir mani- hipomani dönemi geçirilmemiştir.

c) Süreğen Depresyon Bozukluğu(Distimi) A) En az 2 yıl süreyle, çoğu günün büyük bölümünde, kişi ya da çevresi tarafından fark edilen çökkün duygudurum vardır(çocuk ve ergenlerde 1 yıldır) B) Depresyondayken aşağıdakilerden 2 ya da daha fazlası vardır 1) Yeme isteğinde aşırı artış ya da azalma 2) Uykusuzluk çekme ya da aşırı uyku 3) Enerji azalması 4) Benlik saygısında azalma 5) Odaklanamama, karar vermede güçlük 6) Umutsuzluk duyguları C) Bu iki yıllık sürede kişide iki aydan daha uzun süre A ve B ölçütlerininin olmadığı olmamıştır.

c) Süreğen Depresyon Bozukluğu(Distimi) D) Major depresyon tanı ölçütleri iki yıl boyunca sürekli bulunabilir E) Mani, hipomani dönemleri olmamıştır ve siklotimi bozukluğu için tanı ölçütlerini karşılamamıştır F) Bu bozukluk psikotik bozukluklarla açıklanamaz G) Bu belirtiler bir ilaca, maddeye ya da fizyolojik bir duruma bağlanamaz H) Belirtiler klinik açıdan belirli bir sıkıntıya ve toplumsal işlevsellikte düşmeye neden olur

d) Aybaşı Öncesi(Premenstrüel) Disfori Bozukluğu A) Aybaşı(menstrüasyon, adet) döngülerinin bir çoğunda, adet başlamadan önceki son hafta, en az 5 belirti bulunmalıdır ve bu belirtiler adet başladıktan birkaç gün içinde iyileşmeye başlar ve gitgide yok olur. B) Aşağıdakilerden en az biri bulunmalıdır 1) belirgin duygusal değişkenlik 2) kolay kızma, ağlamaklı hissetme, artmış hassasiyet 3) belirgin çökkün duygudurum 4) belirgin bunaltı, gerginlik C) B tanı ölçütleriyle birleştirilince toplam 5 belirti olmak üzere; 1) olağan etkinliklere ilginin azalması 2) odaklanamama 3) uyuşukluk, kolay yorulma 4) yeme isteğinde değişiklik 5) aşırı uyku veya uykusuzluk 6) bunalmışlık 7) göğüslerde duyarlılık, eklem ya da kas ağrısı ve kilo alma

d) Aybaşı Öncesi(Premenstrüel) Disfori Bozukluğu Not: A-C tanı ölçütleri bir önceki yılın adet döngülerinin çoğunda bulunmuş olması D) Bu belirtiler işlevsellikte azalmaya neden olur E) Başka bozukluklarla (majör depresyon, panik bozukluk, kişilik boz. Vb)ortaya çıksa dahi bu bozuklukların belirtilerinin alevlenmesi değildir F) Bu belirtiler herhangi bir maddeye, ilaca ya da tıbbi bir duruma bağlanamaz

e)Maddenin/ İlacın Yol Açtığı Depresyon Bozukluğu A) Belirgin ve sürekli duygudurum bozukluğunun yanı sıra, çökkün duygudurum ya da neredeyse tüm etkinliklere karşı faaliyetlerde azalma ya da zevk alamama B) öykü, fizik muayane ya da laboratuvar bulgularından; 1) A tanı ölçütleri madde esrikliği ya da yoksunluğu sırasında gelişmiştir 2) Söz konusu madde bu belirtileri çıkarmış olmalıdır C) Bu bozukluk ilacın/ maddenin yol açtığı depresyon bozukluğundan daha iyi açıklanamaz D) Bu bozukluk yalnızca deliryumun gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır E) Bu bozukluk toplumsal işlevsellikte belirli bozulmaya neden olur.

f) Başka Bir Sağlık Durumuna Bağlı Depresyon Bozukluğu A) Klinik görünümde, belirgin ve sürekli çökkün duygudurum dönemi ya da neredeyse tüm etkinliklere karşı ilgide azalma mevcuttur B) Öykü, Fizik muayene ya da laboratuvar bulgularında bu bozukluğun başka bir sağlık durumunun doğrudan etkisinden kaynaklanmaktadır. C) Başka bir bozuklukla daha iyi açıklanamaz D) Deliryum gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır E) Klinik açıdan kişide belirgin sıkıntıya yol açmaktadır, işlevselliğini bozmaktadır

TEDAVİ Psikofarmakoloji Psikoterapi Tamamlayıcı ve alternatif yöntemler Kombine tedavi

PSİKOTERAPÖTİK GİRİŞİMLER ◦ Hafif- orta derecede major depresif bozukluğun başlangıç tedavisi olarak tek başına etkin psikoterapi yeterli olabilir. ◦ Hekim terapi ve izlemin sıklığını; psikoterapinin tipi ve hedefleri, terapötik ilişki kurulması ve gelişmesi için gereken süre, tedavi uyumunu izleme ve intihar riskini izlemek veya fark etmek için gereken süreye göre belirlemelidir. ◦ Bu hizmetlerin karşılanması birinci basamakta olası değilse, uzmanlaşmış ruh sağlığı hizmetlerine yönlendirme endikasyonu vardır.

FARMAKOTERAPİ ◦ Antidepresan ilaçlar hafif semptomları olan major depresif bozukluk için ilk tedavi olarak verilebilir, ancak orta- ciddi derecedeki semptomları olanlar için mutlaka kullanılmalıdır. ◦ Tedaviye başladıktan 6 -8 hafta sonra semptomlarda iyileşme görülmelidir. ◦ Çalışmalar, idame antidepresan tedavinin, iyilik halinin devamını sağladığını ve rekürrensi önlediğini göstermiştir.

DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI SIKLIK VE YAYGINLIK BİPOLAR BOZUKLUK • Yaşam boyu yaygınlık: %1 • Kadın/erkek oranı eşit • Başlama yaşı: 9 -50 (ortalama 30) MAJOR DEPRESİF BOZUKLUK • • • Yaşam boyu yaygınlığı: %9 -20 Kadınlarda %10 -25, erkeklerde %5 -12 Başlama yaşı: 20 -50 (ortalama 40) Irk, SED farkı belirlenememiştir. Ülkemizde yaygınlık %10(birinci başamakta)

VAKA

ANAMNEZ ◦ HASTANIN; ◦ Adı Soyadı : B. Ö ◦ Yaş : 27 ◦ Cinsiyet : Kadın ◦ Mesleği : Güvenlik ◦ Yatış Tarihi : 10. 04. 2016 ◦ Tanısı : Bipolar Bozukluk ◦ PSİKİYATRİK İNCELEME : 1 sene önce çok para harcama, bağırıp çağırma, aşırı hareketlilik

ANAMNEZ ◦ Evlilik öyküsü : evli bir adamla ilişkisi olup daha sonra mahkemelik olmuş. ◦ Sosyo-ekonomik durum : iyi durumda ◦ Ailede fiziksel-ruhsal hastalık : baba bipolar, yıllar önce suicid girişiminde bulunmuş. Ablasına komşu tarafından tecavüz girişimi olmuş.

HASTALIK ÖYKÜSÜ ◦ Önceki yatışlar : Erenköyde 38 gün yatmış. İlaçlarını 2 aydır düzenli kullanmıyor. ◦ Çevreye zarar verme : Hastada saldırganlık yok ama tehdit ediyor. ◦ Suicid girişimi : 1 sene önce ilaç içip eşine haber vermiş midesi yıkanmış. ◦ Sürekli kullandığı ilaçlar : lithuril, depakin, ozepin

HASTALIK ÖYKÜSÜ ü Uykusuzluk ve aşırı dağınıklılık ü Çok para harcama ü Eşyalarını camdan dışarı atma ü Kendi kendine konuşma ü Şüphecilik ü Yalan söyleme ü Aşırı hareketlilik ü Annesine hostil durumda ü Kardeşlerini düşman görme ◦ *** Kendisi tedavi olmak için yatmak istemiş.

ŞİMDİKİ ŞİKAYETLER ü Hasta mani döneminde ü Aşırı hareketli ü Çabuk kızan duygudurumu mevcut ü Bakımsız ve dağınık ü Dış görünümüne önem vermiyor. ü Basınçlı konusma mevcut ü Hastanın manipülatif davranışları devam ediyor. ü Dağınıklılık, taşkın hareketlilik eskiye oranla azalmış durumda. ü Hasta ilaçlarını sıkıntısız alıyor

GENEL DEĞERLENDİRME Fiziksel Değerlendirme ◦ Görme : Sorun Yok. ◦ İşitme : Sorun Yok. ◦ Konuşma : Sorun Yok. ◦ Hareket: Sorun Yok Beslenme Alışkanlığı : Düzenli ( 3 Öğün ) Uyku Düzeni : Düzensiz, uyuma Güçlüğü Ruhsal Yönden Değerlendirme: Duygusal : Endişeli