DULKADROULLARI KURULU 1337 DULKADROLU BEYL Elbistan ve Maras
DULKADİROĞULLARI KURULUŞ : 1337
DULKADİROĞLU BEYLİĞİ • Elbistan ve Maras civarinda 1337 -1522 yillari arasinda hüküm sürmüs olan bir Türkmen beyligidir. Beylige adini vermis olan Dulkadirli Türkmenleri Oguzlar'in Bozok koluna mensupturlar. Dulkadirli halkini teskil eden Bozok Türkmenleri Oguzlarin Bayat, Avsar ve Beydilli boylarindan idiler.
DULKADİROĞLU BEYLİĞİ KURULUŞ ve GENİŞLEME HARİTASI
DULKADİR kelimesinin anlamı • Dulkadirlilere dair doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bilgi veren kaynaklarda bu adın Dulgadır, Dulkadir, Zulgadir, Zulkadir, Zilkadir, Tolgadır gibi çeşitli şekillerde yazıldığı görülmektedir. Bu adın Osmanlı kaynaklarında da bazen Dulkadır, bazen de özellikle muahhar kaynaklarda Zulkadir şeklinde kaydedildiği görülmektedir. Bir kelimenin bazen çeşitli dillerde farklı telafi edildiği bilinen bir gerçektir
• Dulkadir adının anlamına gelince, bu hususta da tarihçiler ve dilciler arasında görüş ayrılıkları vardır. • Dulkadir kelimesi şekil olarak görünüşte bir işaret sıfatı olan ‘(d)zu’ ile ‘kadir’ tamamlayıcısının birleşmesi sonucu ‘GÜÇLÜ’ anlamına gelen, Arapça klasik şeklinde yapmacık olarak değişmiş, bir isim veya ünvanın halk etimolojisi gibi mülahaza edilmelidir.
DULKADİROĞLU BEYLERİ ZEYNEDDİN KARACA BEY (1337 -1353)
• HALİL BEY • SEVLİ BEY • SADAKA BEY • NASREDDİN BEY • SÜLEYMAN BEY • MELİK ARSLAN BEY • ŞAHBUDAK BEY • ŞAHSUVAR BEY • ALAÜDDEVLE (BOZKURT) BEY • ALİ BEY
KURULUŞ YERİ : KAHRAMANMARAŞ ve ELBİSTAN
TARİHİ ESERLERİ : • KAHRAMANMARAŞ : TAŞ MADRESE MESCİDİ Kahramanmaraş Ulu Cami yanında bulunan Taş Medrese, Dulkadirli Alâüddevle Beyin kızı adına yaptırılmıştır.
ULU CAMİİ Ekmekçi Mahallesinde bulunan camideki kitabede Sultan Kansu Gavri zamanında Dulkadirli Alâüddevle tarafından kurulduğu yazılıdır. Ahşap çatısı ve ahşap sütunları ile, 11. yy. ahşap cami örneklerinin özelliğini taşımaktadır.
ELBİSTAN : ALAÜDDEVLE BEY CAMİİ ÜMMET BABA CAMİİ ALİ BEY CAMİİ ve BUK ası EKMEKÇİ MESCİDİ ERGENİ KÖYÜ MESCİDİ
KIRŞEHİR : DULKADİRLİ BELDESİ CAMİİ KARA YUSUF İNİ KÖYÜ CAMİİ İĞDECİK KÖYÜ CAMİİ HACILAR KÖYÜ CAMİİ HALİFELÜ KÖYÜ CAMİİ
KAYSERİ : HATUNİYE MEDRESESİ
• KAYSERİ : SÜLEYMAN BEY MESCİDİ MELİK GAZİ MESCİDİ KELAMİN KÖYÜ MESCİDİ ŞEHSUVAR BEY CAMİİ ZAMANTI KALESİ CAMİİ GÜMÜŞ-İN CAMİİ DIRAZ KÖYÜ CAMİİ
• AFŞİN : ESHABÜ KEHF CAMİİ • GEMEREK : ŞAHRUH BEY MESCİDİ • ÇANDIR : ŞAHRUH BEY MESCİDİ BOĞAZ BENDİ KÖYÜ CAMİİ • AKDAĞ : ŞAHRUH BEY MESCİDİ • BOĞAZLIYAN : ŞAHRUH BEY MESCİDİ • KADİRLİ : ALA MESCİD • HARUNİYE : HARUNİYE CAMİİ • ANTEP : ALAÜDDEVLE BEY CAMİİ
• BU CAMİİ ve MESCİDLERİN YANINDA : KAHRAMANMARAŞ’ta : 5 MEDRESE 16 dükkan, 1 pınar, 1 hamam, ayrıca çok sayıda arazi, bağ, köy ve değirmen vakvedilmiştir. ANTEP’te : 1 MEDRESE ve buna bağlı olarak; 2 değirmen ve çok sayıda mezra medreseye vakvedilmiştir. ELBİSTAN’da : 1 MEDRESE 3 değirmen, çok sayıda mezra ve malikane vakvedilmiştir. AFŞİN’de : 1 MEDRESE 8 köy, 7 mezra, 1 çiftlik ve 1 pazarın karı vakvedilmiştir. PAZARÖREN’de : 1 MEDRESE 1 köy vakvedilmiştir. KADİRLİ’de : 1 MEDRESE 1 mezra vakvedilmiştir. KUDÜS’te : 1 MEDRESE 1 köy vakvedilmiştir.
• BUNLARA İLAVE OLARAK : 1 ad. İMARET, 57 ad. ZAVİYE ve BUNLARA BAĞLI OLARAK ÇOK SAYIDA KÖY, MEZRA, ARAZİ, HAMAM, MAHSÜL, DÜKKAN, DEĞİRMEN, BAĞ ve BAHÇE VAKVEDİLMİŞTİR.
Dulkadiroğlu Siyasi Durumu Dulkadiroğulları’nın siyasî durumları gözden geçirildiğinde, Osmanlı ve Memlûk devletleri arasında bir tampon devlet durumunda oldukları göze çarpar. Bu itibarla iki devlet arasında daima bir uzlaştırıcı durumunda olmuşlardır. Hattâ Osmanoğulları ile içli-dışlı akraba olmuşlar ve padişahların ana tarafından hanedanlarını teşkil etmişlerdir. İki müslüman devlet arasında bulundukları için genişleme imkanı bulamamışlardır. Dulkadiroğulları’nın en geniş zamanlarında şimdiki Kuzey Irak, Kahramanmaraş, Kayseri, Elazığ, Antep, Malatya ve Adıyaman’a
Dulkadiroğlu-Osmanlı İlişkisi • Yıldırım Beyazıt Dulkadiroglu Devlet Hatun ile evlidir. • Çelebi mehmet Dulkadiroğlu Süli Bey'in kızı Emine Hatun ile evlidir. (II. Murat’ın annesi) • Fatih Sultan Mehmet Dulkadiroğlu Süleyman Bey'in kızı Sitti Hatun ile evlidir. • II. Beyazıt Dulkadiroğlu Alaüddevle Bey’in kızı Ayşe Hatun ile evlidir. BU DÖNEM OSMANLI İÇİN YÜKSELME DÖNEMİ OLMUŞTUR.
GÖKSUN TURNADAĞ SAVAŞI • Tarih: 12 HAZİRAN 1515 • Taraflar: Yavuz Sultan Selim - Dulkadiroğulları • Sebep: Yavuz Sultan Selim Çaldıran seferine giderken Dulkadiroğulları kuvvetlerinin yanında yer almasını istemişti. • Dulkadiroğulları bu teklifi diger devletlerle arasındaki dostluğu bozmamak için kabul etmemişti. Bu olay gösteriyor ki karşısındaki kuvvet ne kadar kuvvetli olursa olsun Dulkadiroğulları asla boyun eğmemiştir. Sonuç olarak; Savaşı kazanan Yavuz Sultan Selim dayıları olan Dulkadiroğulları’nı 1522 yılında Anadolu’nun değişik yerlerine bey olarak gönderdi, böylece son Türk beyliği olan Dulkadiroğulları’da Osmanlılara katılmış oldu.
DULKADİROĞULLARI’NIN KIRŞEHİR’E GELİŞİ • 1471 -1480 yılında Fatih Sultan Mehmet Alauddevle Beyi Kırşehir Beyi Olarak tanıdı. Böylece Kırşehir, Mucur, Ortaköy, Koçaş, Sofular, Kavurgalı, Gazibeyli, Sarıca köyleri, Budak ve Çevre köyleri, Gölhisar, Dereözü, Araplı ve yakın köyleri Dulkadiroğulları’nın egemenliğine verilmiştir.
DULKADİROĞULLARI’NIN ŞU ANDA YAŞADIĞI YERLER
DULKADİROĞULLARI 2006
- Slides: 24