Dry Needling Een effectieve behandelmethode voor myofasciale liespijn

Dry Needling “Een effectieve behandelmethode voor (myofasciale) liespijn” Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Inhoud - Myofasciaal Pijnsyndroom (MPS) - Triggerpoints en Referred Pain - Onderzoek MPS - Dry Needling voor de behandeling van MPS - Casus liesklachten - Conclusies Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Myofasciaal Pijnsyndroom Geschiedenis Dr. Janet Travell & Dr. D. Simons prof. dr. C. Chan Gunn (www. istop. org) Frank Timmermans (CA) Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

MPS Definitie Myofasciaal Pijn Syndroom: 'Myofascial pain syndrome is a regional muscle pain disorder that is characterized by myofascial triggerpoints in taut bands of muscle that refer pain to areas overlying or distant to the tenderness' (Travell, 1990). Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Prevalentie MPS Evenredig man : vrouw Meest voorkomende oorzaak van chronische pijn in het bewegingsapparaat Bevolking 12 % MPS Ptn. Huisarts 30 % ( Yap 2007 ) Ptn. Fysio/manueeltherapeuten 93 % (Wheeler 2004) Pijnkliniek ptn. 85% / 93 % MPS Ontwikkeling MPS loopt op met de leeftijd en piekt in de middenfase Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Kenmerken van MPS Triggerpoints (zijn essentieel binnen het kader van MPS) Referred Pain Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Kenmerken triggerpoints Strakke band met pijnlijk punt Actieve en latente triggerpoints Consistente karakteristieke RP patronen bij druk op de trp Local Twitch Respons (LTR) Verminderde beweeglijkheid van de spier Spierzwakte zonder atrofie Autonome reacties Verspreiding van pijn naar andere delen van het lichaam in meer ernstige gevallen Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Oorzaak ontstaan triggerpoints Acuut Langdurig herhaalde bewegingen/irritatie weke delen (RSI-CANS) Laesies meerdere structuren tegelijk Langdurige immobilisatie Psychologische factoren Houding Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Pathofysiologie triggerpoints Tot op heden ontbreken nog definitieve verklaringsmodellen voor het MPS Drie hypothesen die de pathofysiologie van MPS proberen te verklaren: - Spierspoelhypothese - Energiecrisishypothese - Neuropathiehypothese Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Onderhoudende factoren Structurele afwijkingen Interne oorzaak Hormoonspiegels Voedingstekort Anatomische veranderingen (beenlengteverschil, hemipelvis) Slaapproblemen Patiënt Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Referred Pain van triggerpoints Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Referred Pain van triggerpoints vanuit gluteus medius en minimus Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Diagnose MPS 88, 5 % is MPS een rechtmatige diagnose (American Pain Society, 1999) echter praktische herkenning van MPS in de praktijk ontbreekt vaak Anamnese en onderzoek zijn belangrijk bij het stellen van de diagnose MPS is geen FMS Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Onderzoek MPS Anamnese Regionale pijn – slecht gelokaliseerd Diep dof zeurende pijn Referred pain Pijn provocerende momenten Pijn sederende momenten Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Onderzoek MPS Onderzoek Palpatie is essentieel Huid specifieke veranderingen Mobiliteitsonderzoek (passieve rek geeft meer beperking dan actieve rek) Spierkrachtonderzoek Structurele veranderingen Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Diverse vormen van therapie Massage Warmte therapie / Koude therapie Tens/UG Oefentherapie Muscle energy technieken Dry Needling Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Dry Needling Inter Muscular Stimulation (IMS) Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Dry Needling vs Acupunctuur Dry Needling Acupuntuur Pathofysiologie trp meridianen Klinische applicatie MPS vele Fysiolog. Respons myolisis endorfine Puntselectie palpatie meridianen Needling techniek 1 naald diep deactiveren meerdere oppervlakkig spanning opwekken Follow Up ft/mt/ot anders Klinische vraag Kennis pathofysiologie/anatomi e Kennis TCM Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Dry Needling Doel van de Dry Needling is het opwekken van de local twitch respons (LTR) Dit is een klinisch fenomeen waarbij een korte contractie optreedt van een groep gespannen spiervezels (taut band) waarin het triggerpoint zich bevindt Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Naaldeffect Centraal effect (endorfine, invloed vanuit limbische systeem) Perifeer effect (gate control theorie) Placebo Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Verklaringsmechanismen voor behandeling middels Dry Needling Mechanisch effect (spinale rekreflex en myolysis) Biochemisch effect Neurofysiologisch effect (72 uur naeffect) Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Behandeling middels Dry Needling Patiënt bepaalt mede de keuze voor behandeling middels Dry Needling 1 e behandeling = proefbehandeling Afhankelijk van de na-reactie van de patiënt op de proefbehandeling wordt vervolgtraject ingezet Behandeling lokaal en segmentaal Behandeling 1 x per week Herhaal 4 x (daarna 2 x per 2 wkn, 1 x pm, afhankelijk van wat patiënt nodig heeft en de onderhoudende factoren zijn) Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Na-reactie Moe gevoel (lokaal of totaal) Zwaar/stijf gevoel zelfde dag tot ong 3 dagen Vegetatieve verschijnselen Warmte (kruik, hittepit, douche) Paracetamol, ibuprofen, vitamine C Niet direct zwaar werken, sporten (herstelproces) Rustig rekken de dagen erna, oefentherapie Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Contra-indicaties Zwangerschap Angst voor naalden, patiënt wil liever geen Dry Needling Kinderen ----------------------------------------- Aanvang anti-coagulantia gebruik Bloedstolling probleem 6 weken pre-post OK Geen lokale behandeling bij acuut letsel Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Dry Needling & casuïstiek liesklachten Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Liespijn Pijnklachten van de lies is een veel voorkomende klacht in de sportpopulatie Adductoren 58% van alle gevallen oorzaak voor liespijn in de algemene sportpopulatie Adductoren 64 -69% oorzaak voor liespijn bij voetballers M. adductor longus is het meest vaak aangedaan (J Werner, M H Hagglund, M Walden, J Ekstrand, UEFA sport injury, okt 2009) Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Liespijn Hoewel diverse aandoeningen van adductoren, buikspieren en symphyse zijn beschreven bestaat er nog geen consensus over het pathosmechanisme van liespijn Veelal wordt oefentherapie beschreven als meest effectieve therapie (Igor Tak ea, Sport en Geneeskunde, maart 2012) Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Anatomie Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Referred Pain van triggerpoints vanuit adductor magnus Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Referred Pain van triggerpoints vanuit iliopsoas en pectineus Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Casus Turkse jongen, 21 jaar, voetballer hoofdklasse A 1 jaar buik en liesklachten rechts zonder duidelijk oorzakelijk moment, toename klachten in de loop der tijd Voorgeschiedenis: 2 jaar geleden heupluxatie rechts bij vertillen van een zware kast - conservatieve behandeling - goed herstel - geen restklachten Echo gb (geen liesbreuk), Röntgendiagnostiek gb Provoc: traplopen, fietsen, hardlopen, voetballen (draaien en kappen), sprinten (explosiviteit), niesen, buikspier aanspannen (sit up) Sedatie: rust Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Casus – eerdere behandeling 3 maanden 2 x per week fysiotherapeutische behandeling zonder effect Bestaande uit: Oefentherapie bestaande uit oefeningen in de gesloten keten Massage Rekkingen Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Casus Onderzoeksgegevens: standsdiagnostiek: crista re hoger achter - li SIAI lager arthrogeen: beperking L 5 -S 1 - L 2 - T 11 -12 - os pubis verminderde jointplay - heup exo beperking (geen cp) – SI jointplay gb myogeen: actieve trp in add longus – add magnus - pectineus – iliopsoas - quadratus lumb - iliocost en longiss - buikspieren – tensor – rectus femoris neurogeen: gb orgaan: darm/blaas/diafragma: gb Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Onderzoek en Behandeling Anamnese Onderzoek Bepalen behandelbare grootheden: A(arthrogeen)M(myogeen)N(neurogeen) M = MPS – bepalen wel of geen DN Behandeling: middels mobilisaties, manipulaties, dry needling, oefentherapie, uitleg en advies onderhoudende factoren Wanneer wordt gekozen voor behandeling middels dry neelding is het nooit een stand-alone therapie! Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Casus – behandeling Dry Needling L 1 -L 4 Iliopsoas Quadratus lumborum: oppervlakkig en diep Iliocostalis lumbalis, longissimus Gluteus medius en tensor FL en rectus femoris Adductor longus en magnus Pectineus Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Casus – Aanvullende behandeling T 10 -12 / L 4 -5 HVT Os pubis HVT Weke delen technieken iliopsoas en buikspieren Rekoefeningen Oefentherapie (rompstabiliteit, stabiliteitstraining lumbaal, heup, krachttraining adductoren en iliopsoas) Functionele oefentherapie sportgerelateerd – trainingsopbouw Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Casus – uitkomst behandeling Na 7 behandelingen middels dry needling in combinatie met manuele therapie en weke delen technieken pijnvrij 2 maanden oefentherapie en trainingsopbouw tot uiteindelijke doel weer pijnvrij volledige wedstrijd op 100% kunnen uitspelen Marc Paantjes: onderzoek naar adductor gerelateerde liespijn en de behandeling met triggerpoint dry needling gevolgd door een musculaire manipulatietechniek (mei 2013) Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Samenvattend Dry Needling binnen de fysiotherapie Bepalen wel of geen MPS vanuit anamnese en onderzoek Contra-indicaties afwegen Geen stand-alone therapie, maar als onderdeel van een totaal behandeling Manuele mobilisaties en manipulaties Massage Oefentherapie Warmte-koude therapie Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Conclusies mbt behandeling Dry Needling Groot indicatie gebied Geen traditionele acupunctuur Veilig Eenvoudig Goedkoop Effectief Diepe spieren bereikbaar Evidence based Geen stand alone therapie ! Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Bedankt voor jullie aandacht ! www. dryneedling. nl Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013

Vragen? Brigitte Dooren, Fysiotherapeut, Orthopedisch Manueel Therapeut, Dry Needling en liesklachten 24 -04 -2013