Doum ve laktasyon Doum Doum eylemininin balamasnda fetal

Doğum ve laktasyon

Doğum • Doğum eylemininin başlamasında fetal ve maternal faktörlerin etkileşimi rol alır. – Hormonal faktörler: progesteron, östrojen, oksitosin, relaksin ve prostaglandinler – Mekanik etki: Büyüyen fetusun uterus duvarlarına basısı ile miyometriyumun gerilmesi, serviksin iritasyonu

Doğumun hormonal kontrolü • Gebelik ve doğum sırasında uterus kontraktibilitesi 4 evre geçirir: • Evre 0: Progesteron hormonunun myometriyum kontraksionları üzerindeki baskılayıcı etkisi sayesinde uterus gevşektir. c. AMP ve c. GMP’nin yüksek hücre içi konsantrasyonu kalsiyumun hücre içi salınımını inhibe edrek etkisini gösterir.

Evre 1 • Uterusu gevşek tutan inhibitor mekanizmaların yerini uterus kontraksiyonlarını tetikleyen faktörler alır. – Termdeki fetusun yol açtığı uterus gerilimi ve basıncı – Fetal hipotalamik-hipofizer-adrenal aksın aktivasyonu (CRH – kortizol artışı) – Prostaglandin sentezinde artış

Evre 1 • Mekanik ve hormonal etkiler ile düz kas kontraksiyonlarını kolaylaştırıcı proteinlerin gen ekspresyonu – Konneksin (miyometrium hücreleri arasındaki gap junctionları oluşturan) – Prostaglandin (PG) • PG’ den özellikle uterusta sentezlenen PGF 2 a ve PGE 2 doğumun başlaması ve sürdürülmesinde merkezi rol oynar. Myometrium kontraktilitesini stimüle eder, doğumun başlangıcındaki servikal yumuşama ile ilgili değişikliklerin oluşmasına yardım eder – Oksitosin (OT) reseptörleri – İyon kanalı proteinleri

Evre 1 • OT atımlar halinde salınmaya başlar, giderek frekansı artar. – Ferguson refleksi: Uterus serviksinin gerilmesi hipotalamus çekirdeklerini uyarır ve nörohipofizden salgılanan maternal oksitosin artar.

Evre 2 • Uterusun aktif kontraksiyonlarının olduğu evredir. – Prostaglandinler – Oksitosin – CRH tarafından stimüle edilir. * Oksitosin ile PG’ler sinerjik etkide bulunur. * Fetüsün doğum kanalından çıkmasını sağlayacak güçlü kontraksiyonları tetikler

Evre 3 • Fetus ve plasentanın çıktıktan sonraki postpartum evredir. Uterusun toparlanması ile karakterizedir. – Oksitosin’in etkisi • Uterus kan damarlarının konstrüksiyounu – hemostazın sağlanması – aşırı kanamanın önlenmesi

Pozitif geri bildirim devreleri 1. Uterus kontraksiyonları – PG’lerde artış – uterus kontraksiyonlarında artış 2. Uterus kontraksiyonları ile serviks duvarının gerilmesi – OT artışı – Uterus kontraksiyonlarının güçlenmesi

Oksitosin Etkileri: • Uterus kontraksiyonları, doğum • Meme miyoepitel hücre kontraksiyonu, süt salgısı

Relaksin • Doğum esnasında serviksin dilate olmasına yardım eder.

Laktasyon

Östrojenin rolü • Kanal sisteminin (duktuslar) büyüme ve dallanma • Stromal doku artışı ve yağ birikimi * Kanal sisteminin büyümesinde etkili diğer hormonlar: – Büyüme hormonu, prolaktin, adrenal glukokortikoidler, insülin.

Progesteronun rolü • Lobüllerin büyümesi, alveollerin tomurcuklanması, alveol hücrelerinde salgılama özelliklerinin gelişmesi – Kanal sistemini geliştiren hormonlarla (östrojen) sinerjik etki göstererek.

Prolaktinin rolü • Süt bezlerinin gelişmesini ve süt yapımını uyarır (laktojenik etki). • Gebelikte salgısı giderek artar, ancak yüksek düzeydeki progesteron ve östrojenin baskılayıcı etkisi var. Ayrıca Prolaktin İnhibitör Hormon (PIH) aracılığıyla hipotalamik kontrolü sağlanır. • Doğumda P ve E düşer, prolaktin etkisini göstermeye başlar. • Bebeğin emmesi ile tetiklenen refleks, hipotalamik PIH’unu inhibe eder.

Oksitosinin rolü • Sütün ejeksiyonundan (fışkırması) sorumlu – Emme ile meme ucu mekanik reseptörleri uyarılır ve PIH salgısı azalır, oksitosin salgısı artar. – Sütün salgılanması oksitosinin miyoepitelyal hücrelerde oluşturduğu kasılma ile gerçekleşir. – Miyoepitelyal kasılma ile süt kanallara dolar, bebeğin emmesi ile süt akımı başlar.

Prolaktin ve Oksitosinin annelik davranışı üzerindeki etkileri • Prolaktin ve h. PL – Gebelik sırasında düzeyleri artar, beyne geçerek başlıca nöronal devreler üzerindeki reseptörlerine bağlanır – annelik davranışı ve iştah üzerine etki – Beyin plastisitesi artar • Yeni nöron oluşumu (nörogenez) ile ilişki – doğum sonrasındaki duygu durumu ve annelik davranışı ile ilişki olabilir.

• Oksitosin – Emzirme evresi öncesine annelik davranışının düzenlendiği ön beyindeki nöral projeksiyonları aracılığıyla beyni etkiler. Bu salınımı, yenidoğanın çığlıkları ve hareketleriyle oluşabilecek anksiyeteyi azaltır, annelik davranışlarını cesaretlendiricidir. • Oksitosinin anksiyete karşıtı etkisi