DOU AKDENZ NVERSTES ETM FAKLTES ETM BLMLER BLM

DOĞU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Ana Bilim Dalı Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya Prof. Dr. Binnur YEŞİLYAPRAK HAZIRLAYANLAR: Elif ÖZKAN & Aslı Deyim YÜKSEKOL Aralık/2013 GAZİMAĞUSA

Bu ödevde Enstien’in kariyer gelişimini etkileyen faktörler analiz edilmiş ve kariyer gelişim kuramlarından Myers-Briggs tip kuramına göre bir inceleme yapılmıştır. Bu uygulama DAÜ’de RPDA 317 kodlu “Mesleki Rehberlik ve Danışma” dersi kapsamında hazırlanmıştır.

MYERS BRIGGS TİP TEORİSİ

o Psikolojik Faktörler o Sosyolojik Faktörler o Cinsiyet o Ekonomik, Politik, Toplumsal Faktörler

Psikolojik Faktörler YETENEK & ZEKA: • Çocukluğunda herhangi bir üstün yetenek becerisi görülmemiştir. • Oyundan hoşlanmayan bir çocuktu. • 3 yaşında konuşmaya başladı. • Okula başlamadan önce konuşma zorlukları yaşıyordu, annesi ve babası kaygılanarak onu doktora götürmüşlerdi.

• Babası, küçükken ona pusula hediye ediyor ve bu küçük Albert’in oldukça ilgisini çekiyor. • Günlerce kuzeyi gösteren iğneyi izliyor ve pusulanın işleyişini kendi başına keşfediyor.

• Einstein okula başladığında, okuldaki sıkı disiplinden ve ezberci anlayıştan rahatsızdı. • Bu hoşnutsuzluğuna rağmen yüksek notlar alıyordu. • 1. sınıfı atlamıştı ve çoğu dönemde sınıfında birinci olmuştu.

• Einstein’ın ailesi, eski bir Yahudi geleneği olarak yoksul bir öğrenciyi evlerinde yemeğe davet ediyordu. • Ziyaretler Einstein 10 yaşındayken başlamıştı. • Einstein kendisinden büyük, bu üniversite öğrencisi ile konuşmaktan hoşlanıyordu.

• Birlikte bilim, matematik ve felsefe konuşuyorlardı. • Einstein’a 13 yaşındayken, Immanuel Kant’ın “Saf Aklın Eleştirisi” kitabını getirdi. • Einstein, o yaşta kitabı anlamakta hiç zorlanmamış ve okulunda sürekli Kant hakkında konuşmaya başlamıştı.

• Öklid geometrisini 12 yaşındayken elde ettiği ders kitabından kavramıştır ve bu kitaptaki problemler üzerinde çalışmaya başladı. Yaz bitmeden önce Einstein sadece bütün problemleri çözmek ile kalmamış, ayrıca teoremlere alternatif ispatlar da bulmuştu. • Buradan hareketle, Einstein’ın hem Zihinsel Yeteneğinin hem de Mantıksal-Matematiksel Zekasının ne kadar gelişmiş olduğunu görebiliriz.

• 16 yaşına geldiğinde kendi başına diferansiyel, integral hesaplamaları ve analitik geometriyi öğrenmişti. • Einstein, 1895 Ekiminde Zürih’e gitti ve Politeknik’te kabul sınavına girdi. • Sınava girmek için 18 yaş üstü olmak gerekiyordu ve 16 yaşında girebilmesi için özel bir izin almıştı.

• Einstein babasının tavsiyesine uyarak mühendislik bölümüne başvurdu. • Kabul sınavında matematik ve fizikte çok üstün dereceler aldı ama diğer bölümlerde başarısız olmuştu.

• Mantıksal-Matematiksel Zekasının olduğunu küçük yaşlardan itibaren matematik ve fiziğe olan sevgisi ve yeteneğinden anlayabiliriz. • Amatör anlamda kemana ve müziğe yönelmesinden Müziksel Zekası, evreni anlamak adına fiziğe yönelmesi de Doğa Zekasının olduğunu gösterir.

İLGİ: • Çok küçük yaşlardan beri matematik ve fiziğe ilgisi vardı. • Mantığına yatan derslerle ilgilenirdi. • Çok küçük yaşta annesinin de isteğiyle müzik ile tanıştı.

• Albert keman derslerine 6 yaşında başladı ve 14 yaşına kadar devam etti. • Mozart’ın sonatlarını çok beğendi ve onları çalabilmek için tekniğini geliştirmek istedi. • İyi bir amatör kemancı olmuştu. • Mozart, Beethoven sonatları çalmaktan hoşlanıyordu.

Zihinsel yetenekleri ve özellikle de Doğa zekası Einstein'ın ilgisinin de «Fizik» yönünde olduğunu gösterir.

• Einstein, arkadaşları ile bilim ve felsefe tartışmaktan hoşlanıyordu. • Hangi derslere odaklanması gerektiği konusunda seçiciydi. • Konusunu ya da profesörünü beğenmediği derslere girmiyordu.

KİŞİLİK: • İçe dönük bir kişilik yapısına sahiptir. • Matematik ve fizik alanında ki başarısında bununda etkisi olmuştur.

• Okul onun için çok sıkı bir disipline sahipti. Einstein burada otoriter öğretmenler ile sürekli çatışıyordu ve öğretmenleri Einstein’ın bağımsız, isyankar kişiliğinden hiç hoşlanmıyordu. • İçe dönük yapısı yanında, uygucu olmayan “bağımsız ve kurallara baş kaldıran bir kişiilk yapısı” görmekteyiz.

• Not ya da yoklama kaygıları olmayan bir öğrenciydi. • Einstein aldığı dersler ile hiçbir alakası olmayan, sadece ilgi duyduğu kitapları çalışıyordu.

ÖZ DEĞERLER • • Yetenekleri kullanma Yaratıcılık Risk alma Bağımsızlık Sayılarla çalışma Yalnız çalışma Yardım

Sosyolojik Faktörler AİLE • Einstein’ın anne ve babası Yahudi kökenli bir çiftti fakat dindar değillerdi. • Dini vecibelerden daha çok çocuklarının eğitimini düşünüyorlardı.

Albert ve Kardeşi Annesi Babası

• Albert Einstein, duygusal olarak oldukça sağlıklı ve mutlu, ancak mali temelleri sağlam ve güvenilir olmayan bir aile ortamında yetişti.

SED • O yıllarda bilim adamları genelde SED yüksek ailelerden çıkıyordu. • Ailesi entelektüel bir yapıya sahipti ve eğitime önem veriyordu. • Münih’te babası ve amcası bir elektrik şirketinin sahibiydi. • Annesi de yetenekli bir piyanistti.

Cinsiyet • O yıllarda fizikle genelde erkekler ilgileniyordu. • Hatta üniversitede okurken tek kadın öğrenci daha sonra eşi olan Mileva Maric’di.

Ekonomik, Politik, Toplumsal Faktörler • Einstein Almanya'da doğmuş bir Yahudi vatandaşıdır. • Nazilerin yükseldiği ve iktidar olduğu bir dönemde yaşamıştı. • Nazi karşıtı görüş geliştirmiştir.

• Nazi yönetiminin baskısı ve Yahudi olması nedeniyle çalışmalarını yarıda kesip ABD’ye yerleşmek zorunda kaldı. • Yahudilerin kendi ülkelerine sahip olması gerektiğine inanmış ve İsrail'in kuruluşunu desteklemiştir. • Einstein, sosyalizmi de desteklemiştir ve bütün dünyanın tek bir hükümet altında toplanması fikrini savunmuştur.

KARİYER KURAMINA GÖRE İNCELEME MYERS BRIGGS TİP TEORİSİ

• «Katrine Briggs 1920’li yıllarda insan davranışları üzerine kendi oluşturduğu kişilik tiplerini ve tercihlerini derinlemesine incelemiştir. • Myers Briggs yaklaşımına temel oluşturan analitik teorinin temelleri aslında Carl Gustav Jung’a aittir. • Ancak Katrine Briggs daha sonra kızı İsabel Briggs Myers ile birlikte kişilik farklılıklarının ölçülmesi üzerine alıştırmalar yapmıştır.

• Bulgularını Jung’un teorisi ile birleştirerek Myers Briggs Kişilik Tip Belirleyicisi olarak adlandırılan ölçme aracını oluşturmuşlardır. • Bu ölçme aracını da kariyer danışmanlığında kullanmak amacıyla geliştirmişlerdir.

MBTI® KİŞİLİK TİP BELİRLEYİCİSİ Dışsal (Dışa Dönük) : Dış dünyadan enerji alırlar. Enerjimizi Nereden Alırız? Önce konuşup sonra düşünürler. İçsel (İçe Dönük) : İç dünyalarından enerji alırlar. Önce düşünüp sonra konuşurlar. İçsel zihinsel süreçlerle daha iyi öğrenirler. Konuşup tartışarak daha iyi öğrenirler. Düşünce odaklıdırlar. Eylem odaklıdırlar. Sadece kendileri için önemli olan konularda inisiyatif alırlar. İşte ve özel yaşamlarında inisiyatif almaya hazırdırlar.

Duyusal : Dünyayı Nasıl Algılıyoruz ? Sezgisel : Gerçek ve somut konuları severler. Kuramsal ve soyut konuları severler. Spesifik olanları gözler ve hatırlarlar. Yaratıcıdırlar. Şuanda neler olduğuna odaklıdırlar. Global bakarlar, bütünün içindeki parçalar arası ilişkilere önem verirler. Özellikle pratik gerçekliğe önem verirler. Gelecekteki olasılıklara odaklıdırlar. Hızlı karar verirler. Dikkatli karar verirler. Önce teorileri anlamak sonra uygulamak isterler. Teorileri pratikte uygulama yaparak anlarlar. Deneyime güvenirler. Sezgiye güvenirler.

Düşünsel : Nasıl Karar Veriyoruz ? Duygusal : Her seçimin mantıksal sonuçlarını düşünerek karar verirler. Kendileri ve çevresindekiler için neyin önemli olduğuna ve ortak değerlere göre karar verirler. Objektif davranır ve koşulları analiz ederler. Çevrelerindeki insanlarla empati kurar ve herkesi memnun etmeye çalışırlar. Sebep sonuç ilişkisine dayalı mantık kullanırlar. Onlara göre adil olmak herkese eşit davranmaktır. Onlara göre adil olmak herkese birey olarak davranmaktır.

Yargılayıcı : Planlamacıdırlar, belirsizlikleri sevmezler. Yaşamımızı Nasıl Düzenliyoru z ? Yaşamı planlara uygun olarak yönetmek isterler. Sistematik ve metodiktirler. Son dakika değişikliklerinden hoşlanmazlar. Algılayıcı : Esnek ve spontanedirler. Yaşamı kontrol etmek değil deneyimlemek ve anlamak isterler. Detaylı planları ve kararları sınırlayıcı bulurlar. Değişime açıktırlar ve hemen adaptasyon gösterirler. Sonuç odaklıdırlar Süreç odaklıdırlar.

İçe Dönük / Sezgisel / Düşünce Odaklı / Yargılayıcı Tip İçe Dönük: • «Einstein yalnız, içe dönük çocukluğundan dolayı tüm yaşamı boyunca çocukluk anılarını özel bir canlılıkla korudu» . • Tek başına çalışmayı seviyordu. Grup çalışması yapmaktan hoşlanmayan bir yapıya sahipti. Bunu da bütün teorilerini tek başına ortaya atmasından anlayabiliriz.

• Patent memuru olarak çalışırken sık düşlere dalardı, hayal ederdi. • Einstein’ın bu gündüz düşleri, evrenin algılanış şeklini tamamen değiştirecekti.

Sezgisel ve Düşünce Odaklı: «Doğal olayların görünürdeki karmaşıklığının altında esrarengiz bir düzen olduğu sezgisi -doğanın kendini dikkat çeker basitlikte ve mükemmel çözümleri olan matematiksel bir bilmece gibi sunduğunun keşfi- çocukluğunda biçimlendi» .

Sezgisel: • Fizikle ilgileniyor ve aklına gelen düşünceleri formüle etmeyi seviyordu. • Geniş çaplı ve insanlara yardımcı olabilecek konularda düşünmeyi tercih ediyordu. • Sezgisel tiplerde gelecek durumlara odaklanma vardır. Ancak Einstein bir teorisini ortaya atarken sonuçlarının kötü olabileceğini öngöremedi (Atom bombası).

Düşünsel: • Mantığına uymayan şeyleri eleştiriyor ve kabul etmiyordu. • Okul hayatı boyunca mantığına yatmayan dersleri de bu nedenle reddetmiştir. • Adil bir yapısı vardı ve barışı desteklemiştir. • İkinci Dünya Savaşı’nı onaylamamıştır ve eşitlikçi bir anlayışa sahiptir.

Yargılayıcı: • Einstein ezberci eğitime karşıydı bunu da «İlkokuldaki öğretmenler bana bir çavuş, Gymnasium’dakiler ise teğmen gibi göründüler» sözünden anlayabiliriz. • Gymnasium; Einstein’ın Münih’te Eski Ahit hakkında eğitim gördüğü yerdir.

• Küçüklüğünden beri hep sorgulayan biriydi. • Araştırmalarının ve çalışmalarının sadece tek bir anlamı vardı: Evreni anlamak. • «Tanrının düşüncelerini matematik şeklinde bilmek istiyorum. » diyordu. • Sonuç odaklıdır. Belirsizliği sevmediği için düşüncelerini formüle dökmüştür.

• Tek bir denklem istiyordu ve bu bütün fizik kanunlarını içerecekti. • Evrenin güzelliğini, asaletini tek bir denkleme sığdıracaktı. Bu hayatının amacıydı.

• İçe Dönük/Sezgisel/Düşünce Odaklı/Yargılayıcı Tip’ler aynı zamanda bağımsız ve inatçıdırlar. • Öğretmenlerinden biri Einstein’ı yanına çağırıp ona «Einstein, siz çok zeki bir öğrencisiniz ama büyük bir kusurunuz var: Size öğüt verilmesine asla izin vermiyorsunuz» demiştir.

KAYNAKLAR Bernstein, J. (1996). Einstein (4. baskı). (N. H. Tuğbay, Çev. ). İstanbul: Nar Yayınları. Cugota, L. ve Roldan, G. (2010). Benim Adım… Albert Einstein (2. baskı). (F. Yurdözü, Çev. ). İstanbul: Altın Kitaplar. Gribbin, J. ve White, M. (2005). Bilim Dünyasında Bir Hayat Einstein Biyografi. (1. baskı). (Y. Türedi, Çev. ). İstanbul: İnkılap. Yeşilyaprak, B. (Ed. ). (2012). Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Kuramdan Uygulamaya (3. baskı). Ankara: Pegem Akademi.

BİZİ DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİZ