DN ETM BLMNN ARATIRMA METODLARI ve DL ANAHTAR

DİN EĞİTİMİ BİLİMİNİN ARAŞTIRMA METODLARI ve DİLİ

ANAHTAR SORULAR ØMetot ne demektir? ØHer bilimin kendine ait metotları var mıdır? Olmalı mıdır? ØDin eğitimi bilimi, tarihi süreçte araştırmalarında hangi metotları kullanmıştır? ØManevi bilimsel hermenötik yöntem nedir? Din eğitimi biliminde kullanım imkan ve sınırları nelerdir? ØNormatif dedüktif yöntem nedir? Din eğitimi biliminde kullanım imkan ve sınırları nelerdir? ØDiyalektik-ideoloji eleştirel yöntem nedir? Din eğitimi biliminde kullanım imkan ve sınırları nelerdir? ØEmpirik analitik yöntem nedir? Din eğitimi biliminde kullanım imkan ve sınırları nelerdir? ØBilim dilinde terminoloji birliği gerekli midir? ØHer bilimin kendine özgü terminolojisi olmalı mıdır?

SORU: ØMetot ne demektir? ØHer bilimin kendine ait metotları var mıdır? Olmalı mıdır?

ØEğitim bilimi çerçevesinde araştırma; eğitsel gerçekliğin açıklanması için yapılan metodolojik bilimsel süreç demektir. ØMetot ise bu gerçekliğin açıklamasına ulaşmak için tutulan yoldur.

Ø Bir bilimsel disiplin olarak din eğitimi kendi metodolojisine sahip olmak durumundadır. Ø Teori ile pratiği birleştirmeye çalışan her bilimsel çalışmanın merkezinde araştırma vardır. Bu araştırma ise açık ve dengeli bir araç gerektirir. Bu araç metodolojidir.

EĞİTİM BİLİMLERİNDE METOTLAR Manevi Bilimsel Metotlar Tarihsel metot Diyalektik metot Fenomenolojik metot Empirik Metotlar Deneysel metotlar Anket Mülakat Grup tartışması İstatistik

Eğitimde ve Din Eğitiminde Metodoloji Problemini Zorlaştıran Unsurlar Ø Eğitim bilimi diğer bilimlere nazaran yeni bir bilimdir. Din eğitimi de bir bilim olma iddiasına ve gayretine son yıllarda girmiştir. Ø Eğitimin ve din eğitiminin mahiyetinden kaynaklanan zorluklar vardır. Eğitim herkesin her gün yaşadığı bir alana işaret ettiği için, eğitim biliminden çoğunlukla güncel problemlere çözüm getirici pratik bilgiler beklenmektedir. Ø Eğitimin ve din eğitiminin tarihselliği, günümüz eğitimine etki eden görüş, uygulama ve metotların oluşturduğu problemler.

SORU: ØDin eğitimi bilimi, tarihi süreçte araştırmalarında hangi metotları kullanmıştır?

Nipkov’a Göre Din Eğitimi Biliminde Yöntem Kronolojisi Ø Uzun süre Normatif-Dedüktif yöntem kullanılmıştır. ØSonra Manevi bilimsel-hermenötik yaklaşım hakim olmuş. Ø 1970’lerin başlarından itibaren empirikanalitik ve diyalektik-eleştirel yaklaşım hakim olmuş.

SORU: ØNormatif dedüktif yöntem nedir? Din eğitimi biliminde kullanım imkan ve sınırları nelerdir?

Normatif-Dedüktif Yöntem Ø Belirli normlar esas alınır ve bu normlardan tümdengelim yoluyla sonuç çıkarılır. Ø Dinin kutsal metinleri ve geleneğinde yer alan normlar üst değer olarak kabul edilir. Ø Din eğitiminin konusu, amacı, ilgili bilimleri ve Din dersinin hedefleri, muhtevası ve metotları üst değerden çıkartılır.

Ø Önemi: Ø Bu yöntem din eğitimi bilimi açısından gerekli ve önemli bir yaklaşımdır. Çünkü kutsal metinler, gelenek ve bunların normları olmaksızın din eğitiminden söz edilemez. Ø Uygulamadaki sıkıntısı: Ø Bu yöntem tek taraflıdır. Bir din eğitimi bilimi teorisi kapalı ve kesin çizgilerle örülmüş tek taraflı bir öğretim sisteminden çıkarılamaz. Böyle bir tarz teolojik ve pedagojik yönden de uygun değildir.

SORU: ØManevi bilimsel hermenötik yöntem nedir? Din eğitimi biliminde kullanım imkan ve sınırları nelerdir?

Manevi Bilimsel-Hermenötik Yöntem ØYöntemin merkezinde “anlama” vardır. ØMetne bağlılık yine söz konusudur. ØMetin, günün insanı tarafından günün şartları doğrultusunda anlaşılır. ØProblem uygulama ile bağlantılı olarak çözülür.

Önemi: Ø Normatif dedüktif yöntemde bulunan sıkıntılar hermenötik yöntemle büyük oranda aşılmıştır. Sıkıntısı: Ø Norm problemi tam olarak aşılamamıştır. Çünkü yine merkezde kutsal metin ve normlar bulunmaktadır.

SORU: ØEmpirik analitik yöntem nedir? Din eğitimi biliminde kullanım imkan ve sınırları nelerdir?

Empirik Analitik Yöntem ØÖğrenci merkezlidir. ØHedef; eğitim olgusunun, öğrencinin toplumun, çevrenin, zamanın ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesidir. ØAlan araştırması ve bununla ilgili yöntem, teknikler kullanılır.

Tehlike ! ØTek başına empirik yöntem kullanıldığında muhtevayı belirleyecek olan metinler göz ardı edilmiş olacaktır. ØBu alandaki kaygılarda haklılık payı vardır. Çünkü bu yöntemin kullanılması sırasındaki dikkatsizlik, elde edilecek verilerin bilimsel olmaması sonucunu doğurabilir.

Diyalektik İdeoloji Eleştirel Yöntemi Ø Diğer üç yönteme alternatif değil onları tamamlayıcı bir yaklaşımdır. Ø Zıtlıkların kaldırılması için akıl yürütme ilkesine dayanır. Ø Ulaşılan her sonuç yeni bir başlangıçtır. Sürekli tez-antitez vardır. Ø “Düşünme”, tecrübe ile gerçeklik arasındaki zıtlığı akıl yürüterek çözme denemesidir.

Sonuç: ØDin eğitimi araştırmalarında, normatif, hermenötik ve empirik yaklaşımlar tek başına yeterli değildir. Bunlar, gerektiğinde birlikte ve iç içe kullanılmalıdır.

Eğitim ve Din Eğitimi Bilimlerinde Deskriptiflik-Normatiflik/Objektiflik. Subjektiflik ØHehberger din eğitimi bilimini, eğitim gerçekliğinin dini boyutunu bütünlüğü içerisinde betimleyen ve analiz eden bir bilim dalı ama aynı zamanda öğretim boyutuyla, neyin mümkün olduğunu ve olması gerekeni araştıran normatif yönünün de bulunduğunu belirtmektedir.

Hehberger DİN EĞİTİMİ BİLİMİ DESKRİPTİF YÖNÜ NORMATİF YÖNÜ

Değerler Etkileşim Bilimsel Düşünce Çevre Etkileşim Bilimsel Düşünce Din Eğitimi Bilimcisi Din Eğitimi Muhtevası Etkileşim Bilimsel Düşünce Kutsal Metinler

ØAnlamaya çalışmaksızın dinî metni almak ile, pozitivistin tabiatta gördüğünü arka planını yorumlamaksızın alması arasında bir benzerlik vardır

DİN EĞİTİMİ BİLİMİNİN DİLİ Ø Bir bilim dalının dili objektif - informatif olmalıdır. Bu ise, betimleyici, değer ve yargılardan mümkün olduğunca arınmış, yeniden düşünülmeye imkan tanıyan bir dili gerektirmektedir. Ø Bunun yanında, bir bilim dalının kullandığı dilin ve bu arada terminolojisinin anlaşılır olması gerekmektedir

ØDin eğitimi bilimcilerinin, araştırmalarında aynı kavramları aynı anlam, maksat ve muhtevada kullanmaları, yani terminolojide birlik sağlamaları ihtiyaçtır. Din Eğitimi Dini Eğitim Din Öğretimi Dini Terbiye Te’dib Hangisi, hangi anlamda, nerede kullanılacak?

Din eğitimi bilimi hangi bilimin dilini kullanmalı? Eğitim Bilimleri Terminolojisi İlahiyat Bilimleri Terminolojisi Din Eğitimi Bilimi Terminolojisi

Nasıl Bir Dil Oluşturulacak? ØBilimsel çalışma, mevcut dil kullanımından hareketle yapılacak kademeli bir eleştirel dil çalışmasıyla bir terminoloji oluşturmayı gerektirir. Terminoloji, ifadelerin üzerinde açık bir anlaşmanın sağlandığı bilimsel dil ifadeleridir. ØDin eğitimi biliminin bilimsel terminolojisini oluşturmada hâlen kullanılmakta olan kavramlar üzerinde çalışmakla işe başlanabilir.