DISKALKULIJA n n n To je oblik PARCIJALNE

DISKALKULIJA n n n To je oblik PARCIJALNE disgnozije Diskalkulija predstavlja poremećaj u sferi shvatanja predstava i formiranja pojmova količina, veličina, brojeva i misaonih operacija sa njima. Osim poremećaja u gnostičkim strukturama u CNS, uzrok diskalkulije može biti i u neadekvatnim metodičkim postupcima usvajanja početnih matematičkih pojmova (npr. Dete ne razume osnovni obrazac, a već se od njega zahteva da izvršava određene operacije ili – nude im se apstrakcije kada oni još nisu sazreli za to jer misle isključivo na nivou konkretnih operacija)

DISKALKULIJA – nastavak – n n n Diskalkulije su više prisutne na nivou mlađeg osnovnoškolskog uzrasta, ali mogu biti prisutne i na predškolskom uzrastu. Ako su prisutne od samog početka usvajanja pojmova (predškolski uzrast) onda je uzrok najčešće poremećaj u strukturama CNS, a ako kasnije, onda je uzrok moguće tražiti i u neadekvatnim metodama rada. Dete sa diskalkulijom teže usvaja matematičke zadatke date u govornoj formi, jer su problemi locirani na nivou simboličkog predstavljanja i auditivne diskriminacije.

DISKALKULIJA - Nastavak – PROGRAM POMOĆI n Budući da osnovu usvajanja pojma broja čini sposobnost klasifikacije pojava, predmeta, doživljaja i dr. , rad na korekciji diskalkulije počinje se upravo tim vežbama (imenovanje predmeta, pojava, brojeva, elemenata skupa, prepoznavanje na osnovu opisa, uočavanje redosleda veličina, klasifikovanje elemenata, dovođenje u odgovarajući odnos predmeta i pojava i sl. ) n n Zatim slede vežbe lateralizacije i orijentacije u prostoru i vežbe grafičke simbolizacije u oblasti percepcije prostora. Na psihičke funkcije kod ovog poremećaja deluju i vežbe relaksacije.

DISLEKSIJA I DISORTOGRAFIJA n Definišu se kao teškoće i poremećaji u sferi čitanja (disleksija) i pisanja po diktatu ili samodiktatu (disortografija). Osnovni problem je dekodiranje fonema i grafema, tj. prevođenje onog što je napisano u zvučni oblik pri čitanju i obrnuto – onog što je rečeno ili zamišljeno u grafički oblik. Ponekad se naziva i psihička gluvoća ili slepoća za glasove i slova.

DISLEKSIJA I DISORTOGRAFIJA - nastavak n n Dete raspoznaje slova pojedinačno, ali ne može da ih poveže u reči i rečenicu, odnosno da ih korektno pročita ili ima poteškoće sa povremenim neraspoznavanjem pojedinih, često sličnih slova i glasova. U osnovi problema su usporene ili nedograđene gnostičke strukture, a uzroke usporavanja ili nedovoljne izgrađenosti često nalazimo u metodama početnog obučavanja u čitanju i pisanju – monografski postupak (analitičkosintetička metoda) naspram kompleksnog postupka (globalna metoda)

DISLEKSIJA I DISORTOGRAFIJA - nastavak – PROGRAM POMOĆI – n n n DISORTOGRAFIJU treba razlikovati od DISGRAFIJE. Disortografija je poremećaj predstava pojedinih grafema i njihove veze sa fonemima, tj. simbolizacije govora, a disgrafija je poremećaj čisto praksičke aktivnosti, odnosno sposobnosti lineacije i oblikovanja slova. PROGRAM POMOĆI: 1. Vežbe za opštu reedukaciju psihomotorike 2. Vežbe vizuomotorne kontrole 3. Specifične vežbe za čitanje i razgovor

RAZVOJNA DISPRAKSIJA Praksije su voljne aktivnosti sa jasnim ciljem. Izvode se na osnovu automatizovanih predstava o prostoru i vlastitom telu. To je sposobnost usmeravanja aktivnosti. Ova sposobnost se uči u periodu do 3 godine života. n Tok razvoja praksičkih aktivnosti može biti usporen ili disharmoničan i tada govorimo o DISPRAKSIJI. Narodni izraz za ovu pojavu je NESPRETNOST. n

RAZVOJNA DISPRAKSIJA n Razvojna dispraksija se pojavljuje u 2 osnovna oblika: 1. 2. ¨ OPŠTA RAZVOJNA DISPRAKSIJA KONSTRUKTIVNA RAZV. DISPRAKSIJA (parcijalna – odnosi se na uži krug praksičkih aktivnosti) Česta pojava koja ide u korak sa razvojnom dispraksijom je dislateralizovanost u vidu kontralateralizovanosti gornjih i donjih ekstremiteta.

RAZVOJNA DISPRAKSIJA - klinička slika n Decu sa opštom razv. Dispraksijom okolina često smatra retardiranima, što najčešće nisu. Intelektualne sposobnosti im se najčešće kreću oko prosečnih vrednosti, s tim da je na WISC-u prisutan raskorak između verbalnog i manipulativnog dela i za 20 IQ jedinica u korist verbalnog dela. Istovremeno, na testu “Bender geštalt” rezultat je za oko 2 godine na nižem nivou od uzrasnog nivoa.

RAZVOJNA DISPRAKSIJA - klinička slika n Ne znaju sami da se obuku, da zakopčaju dugmad ili cipzar, ne razlikuju levu i desnu cipelu, u svemu su nesnalažljivi, ne znaju šta da rade, ako treba da dohvate nos prstom oni primiču glavu prstu, nespretni su i pri hodu, deluju ukrućeno i zblanuto. Na osećajnom planu su pretežno stidljivi, anksiozni, lako pocrvene. . . Teže se prilagođavaju socijalnim normama ponašanja. Izrazito teško usvajaju pokretne igre, uz vidnu trapavost pokreta.

RAZVOJNA DISPRAKSIJA - PROGRAM POMOĆI n n n Vežbe za poznavanje telesne celovitosti, prepoznavanje drugoga, otkrivanje odnosa između tela, prostora i pokreta Vežbe ovladavanja manipulativnim prostorom, ovladavanje potrebnim nivoom klasifikacije, serijacije, konzervacije i predstavnim misaonim operacijama Psihoterapijski postupci primenom relaksacije i savetovanja

DISGRAFIJA n n Disgrafija je vid konstruktivne razvojne dispraksije. Predstavlja poremećaj u praksičkoj aktivnosti lineacije i oblikovanja slova pri pisanju. Disgrafija = poremećaj pisanja. Kao i svaka druga praksička aktivnost osvajanje rukopisa ima svoj tok i ritam. Prolazi kroz 3 etape – 3 faze usvajanja grafomotorne radnje pisanja: 1. 2. 3. predkaligrafsku, kaligrafsko-infantilnu i postkaligrafsku fazu.

DISGRAFIJA n n n PREDKALIGRAFSKA FAZA – oko 5. - 6. godine do 7. – 8. godine – To je faza savladavanja tehnike pisanja i osvajanja oblika slova, manipulisanja priborom i početne orijentacije u vođenju ruke po papiru KALIGRAFSKO-INFANTILNA FAZA – 1. – 2. razred osnovne škole – Dete već piše sva slova “kao mama, tata ili učiteljica” i to bez napora i poteškoća i dosta brzo. POSTKALIGRAFSKA FAZA – 3. razred nadalje – Postignuta je brzina i tačnost u pisanju sa karakterističnim individualnim obeležjima rukopisa, ali razumljivo i drugima

DISGRAFIJA n n n Ovaj proces sazrevanja rukopisa kod većine dece teče bez većih odstupanja, ali kod manjeg broja njih (3 -5 %) javljaju se i poremećaji u vidu disgrafičnih smetnji. Rukopis je neuredan, loše postavljen u prostoru, sa mrljama, redovi su ulomljeni ili kosi, slova su loše oblikovana, česta su ispravljanja linije slova, ne poštuju se proporcije delova slova i sl. Dijagnostikovanje disgrafija se vrši tek u 3. razredu (ili kasnije), kada se očekuje da je završen proces sazrevanja rukopisa. Ćordić, A. i Bojanin, S. (1981. ) su konstruisali Skalu rukopisa kojom je moguće razlikovati nedozreo od disgrafičnog rukopisa.

DISGRAFIJA - PROGRAM POMOĆI Vežbe za opštu reedukaciju psihomotorike n Preskriptualne forme vežbanja grafomotorike i diferenciranje prostornih odnosa n Vežbe relaksacije n