Digestivni sistem embriologija od gastrocelne duplje otvor od

Digestivni sistem embriologija • od gastrocelne duplje • otvor od blastoporusa • stomodeum – ektodermalno poreklo morfološke celine • usna duplja i organi u njoj • crevni kanal sensu stricto • aneksni organi crevnog kanala (jetra, žučni mehur i pankreas)

Digestivni sistem funkcionalna događanja • ingestija (unošenje hrane), • digestija sensu stricto (fizičko i hemijsko razlaganje hrane); žvakanje, natapanje pljuvačkom i ostalim enzimima duž crevnog trakta • apsorpcija (apsorbovanje produkata razlaganja hrane) u tankom crevu • egestija (odstranjivanje iz tela neapsorbovanih delova hrane u obliku fecesa)

Digestivni sistem - ontogenetsko razviće

Usni otvor i usna duplja • usna duplja (cavum oris) • počinje gornjom i donjom usnom (labia oris) • zubi (dentes) a. sekutići (dentes incisivi) b. očnjaci (dentes canini) c. pretkutnjaci (dentes premolares) d. kutnjaci (dentes molares) • jezik (glossa) = lingua • uzimanje hrane, mrvljnje, kvašenje i razlaganje skroba (amilaza)

Usni otvor i usna duplja žlezde u usnoj duplji • labijalne - usnene • lingvalne - jezične • palatinske - nepčane • nazalne - nosne • maksilarne – gornjo-vilične • mandibularne - donjo-vilične • faringealne – ždrelne

Ždrelo (pharynx) • početak crevnog kanala • kratak deo creva sa poprečnoprugastom muskulaturom • glottis – otvor pri dnu ždrela • Eustahijeve tube (trube) – otvaraju se u ždrelo i povezuju sa srednjim uhom Jednjak (oesophagus) • može biti jako izdužen kod sisara (žirafa) • prenosi hranu od usta do želuca • trepljasti epitel • prednji deo muskulature – poprečnoprugast • zadnji deo – glatka muskulatura

Crevni kanal • stratifikacija 1. Tunica mucosa a. Lamina epithelialis b. Lamina propria 2. Tunica submucosa 3. Tunica muscularis

intenstinum

Crevni kanal prednji deo ždrelo, jednjak, želudac srednji deo (intestinum) tanko crevo – duodenum, ileum zadnji deo debelo crevo - colon rektum kloaka

Crevni kanal

Želudac (gaster) • najvarijabilniji deo crevnog trakta • vrlo muskulozan • skladištenje veće količine hrane • ne postoji kod kolousta i nekih riba

Želudac (gaster)

Želudac preživara (ruminantia)

Jetra (hepar) žučna kesa – vesica fellea žučni kanali – ducti hepatici Biološka funkcija • sinteza i deponovanje glikogena • sinteza lipida i proteina plazme • deaminacija aminokiselina • sinteza amonijaka i uree • degradacija toksina

Jetra (hepar) ćelije organizovane u muralium • sinteza hormona somatomedina – rast • kod nekih riba - sinteza eritrocita

Gušterača (pankreas) • egzokrini pankreas digestivni enzimi: a) lipaze b) amilaze c) endopeptidaze d) egzopeptidaze e) nukleaze • endokrini pankreas hormon insulin