Dermatologie in de huisartspraktijk Dr Erwin Van De

Dermatologie in de huisartspraktijk Dr. Erwin Van De Vijver Vakgroep Huisartsgeneeskunde 5/06/2021 | pag. 1

A = erythrasma • Etio: Corynebacterium minutissimum • Patroon: – Scherp begrensde, rood-bruine letsels, droog, soms fijne schilfering • Plaats: – Meestal in de lichaamsplooien; warmte en obesitas zijn bevorderende factoren • Diagnose: – Woodslamp geeft koraalrode fluorescentie • Behandeling: – lokaal miconazolcreme (Daktarin ® vb. ) – erytromycine per os

B = tinea cruris • Etio: – Dermatomycose; verschillende verwekkers • Patroon: – Erythematosquameuze rash, met neiging tot centrale genezing en perifere uitbreiding • Behandeling: – Lokale antimycotica – Bij resistente of uitgebreide infecties: • antimycotica per os

C = psoriasis inversa – Variant van psoriasis in de lichaamsplooien – Kan geïsoleerd voorkomen, of binnen het klassieke beeld van psoriasis • Behandeling: – Zelfde behandeling als klassieke vorm, maar rekening houden met grotere opname van actieve bestanddelen door occlusief effect in de plooien

D = Intertrigo • Etio: – warmte, vocht, wrijving • Patroon: – Erythemateuze eruptie in een huidplooi • Voorkeursplaatsen: – onder de borsten en in de liezen • Behandeling: • hygiëne, droog houden, • Complicaties: – Vaak ontstaat infectie van de geïrriteerde huidplooi (meestal Candida) • zo nodig imidazol+hydrocortisone (Daktacort ® bv)

A = tinea corporis • Etio: M. – Tinea canis, Tinea rubrum – Besmettelijk! • Patroon: – Typisch ringvormige verschijning met centrale genezing, scherp begrensd, schilfering en randactiviteit, lichte jeuk – “Ringworm”; “St. Kateriene wiel” • Behandeling: – lokale imidazolpreparaten (Daktarin ® bv. )

B = granuloma annulare • Etio: – onbekend (chronische aandoening) • Patroon: • Ringvormige verhevenheid van de huid • Lokale en gegeneraliseerde vorm • Diagnose: – Zekerheidsdiagnose via biopt (evt. verwijzing dermatoloog) • Behandeling: – Vaak geen (meestal spontane genezing na 1 of 2 jaar) – Zo ernstig: cortisone-injecties, PUVA (via dermatoloog)

C = nummulair eczeem • Veel voorkomende chronische vorm van eczeem • Etio: – Atopisch – ook gezien door irritatie of uitdroging van de huid • Patroon: – muntvormige (= nummulare) rood-schilferende plekken op het lichaam • Behandeling: – lokale corticosteroïden – bescherming van de droge huid

A = contacteczeem • Etio: – Allergisch: bij direct huidcontact met een allergeen (nikkel, chroom, cement, rubber, latex, kleurstof, …) – Ortho-ergisch: ontstekingsreactie door herhaalde inwerking van irritantia • Diagnose: – Anamnese belangrijk! • Behandeling: – oorzakelijk agens identificeren en vermijden, – indifferente middelen, – lokale corticosteroiden

B = scabiës • Etio: Schurftmijt (Sarcoptes scabiei) – Besmettelijk! (door rechtstreeks huidcontact) • Patroon: – Rode bultjes met soms witte lijntjes (= gangen) • Plaats: – tussen de vingers, strekzijde ellebogen, tepels, scrotum • Diagnose: – Mijt onder microscoop – Jeuk als voornaamste klacht, meestal ‘s nachts of bij warmte • Behandeling: – Lokaal permetrine 5%, zo nodig huisgenoten mee behandelen – kleren wassen op 60° --- dekens, dekbedden etc. 48 u in gesloten zak

C = dyshidrotisch eczeem • Etio: vaak onduidelijk – atopie, contactallergie, andere reacties (bvb. op nikkel) • Patroon: – Kleine tot grote spongiotische vesikels tot bullae • Plaats: – vooral op laterale zijden vingers beide handen, handpalmen en (zelden) voetzolen • Behandeling: – Lokale corticosteroïden – vettige, hydraterende cremes

A = psoriasis guttata • Etio: – mogelijk uitgelokt door groep A stafylococcen infectie (keelontsteking) • Patroon: – druppelvormige psoriasis • Behandeling: – Bij aangetoonde streptococceninfectie: behandelen met antibiotica (expert opinion) – Verder klassieke behandeling voor psoriasis

B = secundaire syfilis • Etio: SOA door bacterie (Troponema pallidum) • Patroon: Maculopapulaire, symmetrische ‘rash’ • Diagnose: anamnese belangrijk! • Seksueel contact • 3 - 6 weken na het verdwijnen van het primaire ulcus (op geslachtsdelen of mond) – FO: algemene lymfadenopathie – Serum : TPHA/VDRL • Behandeling: BAPCOC: – Benzathinepenicilline IM (Penadur ®) – Bij Penicillineallergie: • Doxycycline 2 x 100 mg per dag ged. 14 dagen

C = pityriasis rosea • “ziekte van Gibert” • Etio: – vermoedelijk van virale oorsprong • Patroon: – erythemato-squameuze vlekken • Diagnose: anamnese belangrijk – “herald patch” • Behandeling: – Geen behandeling (spontane genezing na 5 -6 weken) – antihistaminica bij jeuk

A = vitiligo B = pityriasis versicolor A. Vitiligo: • • Benigne, idiopathisch pigmentverlies (auto-immuun proces) Behandeling: • • • lokaal corticosteroïden, PUVA, cognitieve gedragstherapie, totale depigmentatie van de huid B. Pityriasis versicolor: • • Oppervlakkige gistinfectie van de huid Diagnose: klinisch (ontkleurde of juist bruine vlekken) • • • Microscopie kan bevestigen (gistkorrels) Frequente recidieven via hoofdhuid Behandeling: • • seleensulfideshampoo (Selsun ® bv. ), Imidazolpreparaten (Daktarin ® bv. )

A = mollusca contagiosa B = varicella A. Mollusca contagiosa: • Wasachtige papels met centrale indeuking; veroorzaakt door poxvirus (besmettelijk) Behandeling: • • • B. Spontane genezing afwachten (kan 2 jaar duren) Curetteren (eerst EMLA-zalf onder folie) Varicella: • Patroon: • • • Met vocht gevulde blaasjes (‘waterpokken’) Zeer snelle vermeerdering van de blaasjes (‘windpokken’) Behandeling: eosine is niet nodig!! • • Mentholpoeder fusidinezuurcreme bij surinfectie, paracetamol voor koorts Nagels kort knippen Fenistildruppels bij teveel jeuk Wassen met water mag! (droogdeppen) Naar de crèche gaan mag!

A = hemangioom B = ooievaarsbeet A. Hemangioma: • • “strawberry hemangioma” Natuurlijke evolutie: beginnen klein, groeien een aantal maanden, meestal spontane involutie Behandelen igv. risico complicaties/littekens • • Lasertherapie (via dermatoloog) B. Haemangioma cutis neonatorum: • • “ooievaarsbeet”; naevus van Unna meestal spontane regressie < 1 j • DD naevus flammeus (wijnvlek)

Quid?

Impetigo = Besmettelijke huidinfectie • Etio: – stafylo- of streptococcen – Vaak surinfectie op bestaand huidletsel = “impetiginisatie” • Behandeling: – fusidinezuurcreme lokaal (Fucidin ® of Affusine ® bv. ) – zo nodig oraal flucloxacilline (Staphycid ® of Floxapen ® bv. )

Quid?

Urticaria = “Netelroos” • Etio: – Verschillende oorzaken (druk, koude, zon, sport, allergie, voeding, …) • Patroon: – Scherp omschreven, snel opkomende en snel verdwijnende, jeukende huidzwellingen • Behandeling: – antihistaminica

Quid?

Fytofotodermatitis • Etio: – Contactdermatitis na contact met bepaalde planten in combinatie met blootstelling aan UVA. • Furocoumarines in planten zoals reuzenberenklauw, groot akkerscherm en poison ivy (USA). • Patroon: – Vaak lineaire bulleuze lesies, gevolgd door langdurige hyperpigmentatie. • Behandeling: – cortisonecrème (Dermovate ® bv. ) – blaar/wondzorg.

Reuzenberenklauw

B= ? Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 45

A. Verrucae vulgares R/ cryotherapie (HA), excisie, bleomycine (D) B. Skin tag = fibroma pendulans = molluscum pendulum R/ afknippen C. Verruca sebborhoica R/ Cryotherapie, shave-excisie, curettage D. Actinische keratose, keratosis solaris • Cave: mogelijks pre-cancereus R/ Cryotherapie, 5 -fluoro-uracilcreme (Efudix ® bv)

Quid?

Erysipelas = Ontsteking van huid en subcutis - Etio: - besmetting via ingangspoort: kleine wonde, interdigitale mycose, eczeem, ulcus etc. - Patroon: - Sterk begrensde rode (warme) zone - Soms zichtbaar voortschrijdend via lymfebanen - Behandeling: BAPCOC: • Flucloxacilline 3 x 500 mg ged. 14 dagen (eerste twee dagen ev. dubbele dosis geven) = Staphycid ® of Floxapen ® bv. • Penicilline-allergie: clindamycine 4 x 300 mg 10 tot 14 dagen = Dalacin C ® bv, Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 50

Quid?

Tinea pedis = “atleetvoet” • Etio: schimmelinfectie • Patroon: jeukende schilferende nattende letsels, vaak met kloven • Plaats: meestal tussen de tenen (interdigitale mycose) • Behandeling: – lokaal imidazolderivaat (Daktarin ® bv, ) – Terbinafine p. o? (Lamisil ® bv) • Cave: recidieven; – schoenen liefst ook inpoederen; – voldoende lang behandelen Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 52

B= ? Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 54

A = acnea rosacea • Etio: onbekend – Demodex folliculorum? (= gelaatsmijt) – Gastroenterale afwijkingen? – Zon? • Patroon: blozende wangen pustels dikke rode schijven – Soms karakteristieke kleine bloedvaatjes wangen = “couperose” • Plaats: meestal kruisvormig in het gelaat • Behandeling: – Lokaal: indifferente middelen, metronidazolecreme – Indien zeer ernstig: verwijs naar dermatoloog • Minocycline? Isotretinoïne? – Couperose: laserbehandeling

B = acné • Etio: effect androgenen op talgklierfollikel • Patroon: Plaats: meestal gelaat en rug tussen de tenen • Behandeling: – Indien vnl comedonen • 1 e: adapaleen lokaal (Differin ®) • 2 e: salicylzuur / tretinonine (Roaccutane ®) • V met kinderwens: pil met norgestimaat – Indien vnl pustels • 1 e: benzoylperoxide • 2 e: + minocycline • 3 e: isotretinoïne Titel van de presentati 5/06/2021 | pag. indi

B= ? Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 58

A = basaalcelcarcinoom METASTASEERT NIET, DOCH MOET OMWILLE VAN MOGELIJK DESASTREUZE DOORGROEI UITEINDELIJK BEHANDELD WORDEN • Etio: zon • Patroon: wazig-glanzend bultje met vaak opstaand randje en bloedvaatjes • Plaats: zonblootgestelde plaatsen – Meest op de neus – vnl. bij oudere bejaarden • Behandeling: Totale verwijdering (best dermatoloog) – Cryo, laser, heelkunde Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 60

B = plaveiselcelcarcinoom METASTASEERT NA ENIGE TIJD • Etio: chronische beschadiging huid, zon • Patroon: ruwe knobbel met schilferend centraal gedeelte • Plaats: – Kan overal op het lichaam – Vaak op de lippen • Diagnose: biopt (mag partieel) • Behandeling: – Ruime excisie (best dermatoloog)

C = melanoom !!! GEEN TIJD TE VERLIEZEN: METASTASEERT SNEL EN IS SNEL DODELIJK!!! • Diagnose: – Anamnese: zon? – Klinisch: ABCD – Biopt (ruim verwijderen! Best dermatoloog? ) • Behandeling: – Zeer ruime excisie Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 62

Titel van de presentatie 5/06/2021 | pag. 63

Literatuur • • Domus Medica aanbevelingen NHG standaarden BAPCOC richtlijnen Kleine kwalen bij kinderen: JAH Eekhof, A. Knuistingh Neven, THJM Verheij; Elsevier • Kleine kwalen in de huisartspraktijk; Elsevier • www. huidziekten. nl

The end! 5/06/2021 | pag. 65