DEMOKRASN SERVEN BELGELERN DL SAFFET BEYTULLAH YILDIRIM www
DEMOKRASİNİ SERÜVENİ: BELGELERİN DİLİ SAFFET BEYTULLAH YILDIRIM www. sosyalbilgiler. biz
İnsanlar arasında din, dil, ırk, cinsiyet renk, yaş gibi ayırım yapmadan sevgi, saygı, dostluk duygularını geliştirmek ve tüm insanların insan onuruna yakışır şekilde yaşamasını sağlamak için sahip olduğu hakların hepsine İnsan Hakları denir.
HAMMURABİ KANUNLARI Sağlam yapılmadığı için yıkılarak içindekilerin ölümüne sebep olan binanın ustası da öldürülür. İlk çağ uygarlıklarından olan ve Sümerler sonrası Mezopotamya’da hüküm süren Babillerin hükümdarı Hammurabi, ülkeye hakim olabilmek amacı ile çok katı cezalar içeren ve kendi adı bilinen, yazılı Hammurabi kanunlarını çıkarmıştır. (M. Ö. 17951750) Bir insan kendisi ile eşit olan birinin dişini kırarsa onunda dişi kırılır. Bir insan başka bir insanın gözünü çıkarırsa onunda gözü çıkarılır. Ameliyat sırasında hastası ölen doktorun elleri kesilir. HAMMURABİ KANUNLARI SİZCE ADİLBENZİYOR MİDİR? MU? BU KANUNLAR GÜNÜMÜZ KANUNLARINA
VEDA HUTBESİ Arab’ın Arap olmayana , Arap olmayanın Araba bir üstünlüğü yoktur. İnsanların canları. malları ve ırzları kutsaldır. Peygamberimiz Hz. Muhammed’in 632 yapmış olduğu Haç’ta binlerce kişiye okuduğu hutbeye Veda Hutbesi denir. Bu hutbede insan haklarına yer verilmiş, İslamiyet’le Cahiliye döneminin kapandığı vurgulanmıştır. Kan davaları tamamen kaldırılmıştır. Kimseye haksızlık yapmayın, haksızlığa da boyun eğmeyin. Kimse başkasının suçundan dolayı sorumlu tutulamaz.
MAGNA CARTA Kral yasalara uygun olarak verilmiş bir karar olmadan kimseyi tutuklayamaz, hapsedemez mallarına el koyamaz, sürgüne gönderemez ve kötü muamelde bulunamaz. İngiltere Kralı John’a 1215’te soyluların imzalattırdığı Magna Carta kişi hak ve özgürlüklerine ait ilk belgelerden biridir. Özgür bir kişi işlediği küçük bir suç için buna uygun bir para cezasına çarptırılacak. Ağır bir suç işlemişse yaşamına son vermemek şartıyla suça uygun bir ceza verilecek.
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN’IN KURALLARI Bir kimse kasten başka birisinin gözünü çıkarır veya dişini kırarsa kısas uygulanır. Kanuni kendisinden önce yapılan kanunları düzenlemiş ve sıkı bir şekilde uygulamıştır. Bu yüzden kendisine kanuni unvanı verilmiştir. Devlet askerleri, biçimleyip el ile yolunan ottan zorla vergi alırlarmış kaldıralım… savaş esnasında bile askerler arı kovanlarına (hayvanlara) dokunmasınlar.
İNSAN HAKLARI BİLDİRGESİ Kimse inançlarından dolayı kınanamaz. Hiç kimse yasaların gösterdiği durumlar dışında suçlanamaz. Ağır şartlarda yönetilen Fransız halkı bu duruma 1789’da ve ülkede bir ihtilal gerçekleşti. Bu ihtilal sonucunda özgürlük, eşitlik ve milliyetçilik kavramları dünyaya yayıldı ve ihtilal sonrasında evrensel bir bildiri yayımlandı. İnsanlar özgür ve eşit doğarlar. Hak ve özgürlüklerin sınırı yasalardır, özgürlük bir başkasını rahatsız etmeyen her şeyi yapabilmedir.
KANUN-İ ESASİ Osmanlı devleti sınırlarındaki herkes kişisel hürriyete sahiptir. Hiç kimse başkalarının hürriyetine zarar veremez 23 Aralık 1876’da Osmanlı’da I. Meşrutiyet ilan edildi. Böylece Mutlakıyetten Meşrutiyete geçiş yapıldı ve ilk Osmanlı anayasası olan Kanun-i Esasi yürürlüğe girdi. Bir kanuna dayalı olmadığı sürece kimseden vergi ve buna benzer para alınamaz.
İNSAN HAKLARI BEYANNAMSİ II. Dünya Savaşı yaşananların Herkesin yaşama ve kişi özgürlüğü ve güvenlik hakkı vardır. Hiç kimseye işkence ya da zalimce, insanlık dışı ya da onur kırıcı davranış ve ceza uygulanamaz. Herkes yasa önünde eşittir Kimsenin özel yaşamı, ailesi, konutu ya da haberleşmesine keyfi olarak karışılamaz, şeref ve adına saldırılamaz tekrarının olmaması için savaş sonrası Birleşmiş Milletler kuruldu. BM, tüm Dünyada insan haklarının korunması için çalışmalar başlattı. 1948’de insan hakları beyannamesi yayınlandı. II. Dünya Savaşı sırasında insan onurunu incitecek şeyler yaşandı. Birçok insan soykırıma uğradı. Almanya ırkçılık yaptı ve ülkesindeki diğer milletleri soykırıma uğrattı. Olaylar bununla sınırlı kalmadı. İtalya birçok Afrikalıyı katletti. ABD ise savaşı bitirmek için Japonya’ya atom bombası attı ve Japonya yerle bir oldu. Rusya’da bu savaşta 20 milyonu aşkın insanını kaybetti.
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ Yaşamak, hürriyet ve kişi emniyeti her ferdin hakkıdır. Hiç kimse işkenceye tutulamaz Kanun önünde herkes eşittir. 1950 yılında Avrupa Birliği Konseyi insan haklarını korumaya yönelik bir bildiri yayınladı. Türkiye’de bu sözleşmeyi kabul eden ülkelerden biridir. Hiç kimse keyfi olarak alıkonamaz. Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesin saygı gösterilme hakkına sahiptir.
ÖRNEK CÜMLELER ETKİNLİK ÇALIŞMASI Fransızlar yaptıkları ihtilal sonrası Kanun-i Esasi’yi yayınladılar. Hammurabi kanunları göze göz, dişe diş kanunlardır. Cahiliye devri İslamiyet’e göre daha özgürlükçüdür. 1215’te yayınlanan Magna Carta ile kralın yetkileri kısıtlanmıştır. DOĞRU YANLIŞ
TEŞEKKÜRLER DAHA FAZLA SUNU VE BELGEYE www. sosyalbilgiler. biz ADRESİNDEN ULAŞABİLİRSİNİZ İZLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER SAFFET BEYTULLAH YILDIRIM
- Slides: 12