De kip centraal oktober 2009 Monique Bestman Louis

De kip centraal © oktober 2009 Monique Bestman Louis Bolk Instituut Marko Ruis Livestock Research Jos Heijmans GD Koos van Middelkoop Kosidé KIPSIGNALEN

Bewuster leren kijken Drie basisvragen: 1. Wat zie ik? 2. Hoe komt dit? 3. Wat moet ik doen? = KIJKEN DENKEN DOEN KIPSIGNALEN

Bewuster leren kijken Bewust Onbewust Bekwaam Je weet dat je het weet Risico dat je teveel op de automatische piloot doet Onbekwaam Je weet wat je niet weet Je bent je er niet van bewust dat je dingen niet weet KIPSIGNALEN

Kun je 10 dingen noemen die opvallen aan dit dier? KIPSIGNALEN

Kipsignalen Kam en lellen Kleur, kam rechtop Ogen Loshangende oogleden, natte ogen Houding In elkaar gedoken zitten, langdurig op één poot staan Keelholte Slijm, roodheid, rochelen Neus en bijholtes Weerstand bij oppakken Schoon, niet gezwollen Bevlezing Ruimte tussen legbotjes Borstbeen steekt scherp uit Borstbeen Hard of zacht, breuken, inkepingen Poten Voetzolen Zwellingen, korstjes, wondjes KIPSIGNALEN Stijve of warme gewrichten, mank lopen, uitgedroogde schubben

Geluidsignalen Wat zijn de verschillen? Wat voor soort koppels horen bij deze geluiden? Hoeveel verschillende geluiden denkt u dat een kip heeft? KIPSIGNALEN

Welke hen kost het meest? KIPSIGNALEN

Wat gebeurt hier? KIPSIGNALEN

Samenhang Productie Gezondheid KIPSIGNALEN Gedrag

Kijk van groot naar klein Koppel Individuele kippen Delen van de kip En hier? Wat is hier aan de hand? KIPSIGNALEN

Wat is een kip voor dier? KIPSIGNALEN

Hoe sluit de houderij hierbij aan? KIPSIGNALEN

Op weg naar de top Vier aandachtspunten: 1. Afstemming tussen opfok en leg 2. Opvang 17 -weekse hennen 3. Sturen lichamelijke ontwikkeling 4. Sturen eileggedrag KIPSIGNALEN

Is deze kip klaar voor het legbedrijf? KIPSIGNALEN

Afstemming tussen opfok en leg Laat management opfok en leg goed op elkaar aansluiten Weet u bij welke lichtintensiteit ze zaten? KIPSIGNALEN

Afstemming tussen opfok en leg Hoe is gesteld met ontwikkeling, gezondheid en gedrag? Signalen van verenpikken? En deze? Wilt u deze kippen op uw bedrijf ontvangen? KIPSIGNALEN

Kijken bij de opfok - Ontwikkeling Welke hen is het verst en hoe ziet u dat? KIPSIGNALEN

Mag deze al meer licht krijgen? KIPSIGNALEN

Kijken bij de opfok - Gezondheid Uitval en selectie: hoeveel en waarom? Sectie Maagkiezel Bloedluizen Wat is hier aan de hand? KIPSIGNALEN

Kijken bij de opfok - Vaardigheden Gebruiken ze alle nivo’s? Slapen ze goed in het systeem? Houden ze strooisel goed los? Verenpikken en kannibalisme? KIPSIGNALEN

Kijken bij de opfok - Vaardigheden KIPSIGNALEN

Wat weet u van deze kippen? KIPSIGNALEN

Opvang 17 -weekse hennen KIJK, DENK EN DOE Is voer en water aanwezig? Kunnen ze dit goed vinden? Is de stal goed op temperatuur? Gaan de dieren goed het systeem in? KIPSIGNALEN

Welke hen is klaar om te leggen? Signaal: Ruistadium KIJK: Nog niet uitgeruid DENK: Nog niet voldoende ontwikkeld DOE: Nog even wachten met lichtstimulatie KIPSIGNALEN

Sturen lichamelijke ontwikkeling Signaal: Gewicht KIJK: Uniformiteit en gewichtstoename DENK: Hennen groeien onvoldoende of er zijn teveel lichte dieren DOE: Nog even wachten met stimulatie KIPSIGNALEN

Wat zie je hier? KIJK: eerste eieren DENK: naar legnesten lokken DOE: Zet legnesten direct open Laat buitennesteieren niet liggen Zorg dat de legnesten donker zijn Maak evt. strooisellaag dunner KIPSIGNALEN

De legcurve Kent u de controlepunten, signalen en acties per fase? Eerste eieren tot piek • Blijft leg% of voeropname achter, geef dan rijker voer. • Laat minimaal elke 3 dagen voerbak leeg eten • Eerste weken na opzet • open nesten als eerste ei gelegd is • licht aan: elke 1 -2 uur bne rapen KIPSIGNALEN • Na de legpiek • Bij zwaardere eieren en slechtere schaalkwaliteit. • Tijdig nieuwe voerfase. • Evt extra calcium en fosfaat

En ook bij positieve zaken: Wat zie ik? Hoe komt dit? Wat moet ik doen? KIPSIGNALEN

De auteurs Monique Bestman (Louis Bolkinstituut) Koos van Middelkoop (Kosidé) KIPSIGNALEN Marko Ruis (WUR Livestock Research) Jos Heijmans (Gezondheidsdienst voor Dieren)

Kipsignalen: het boek Kipsignalen Praktijkgids voor diergericht pluimvee houden Formaat: 20, 5 x 16, 5 cm, 112 pagina’s. Winkelprijs: € 29, 90 Te verkrijgen via de boekhandel of direct bij Roodbont Uitgeverij: I www. roodbont. nl, E info@roodbont. nl T (0575) 54 56 88 KIPSIGNALEN

Meer informatie Deze presentatie is onderdeel van het Kipsignalen ®-concept. Naast het boek Kipsignalen omvat dit een breed aanbod van informatietools om de kennis van pluimveehouders te vergroten. Beter kijken naar kippen en inspelen op signalen kan de bedrijfsvoering immers aanzienlijk verbeteren. Er kunnen zaalbijeenkomsten, studieclubavonden en staltrainingen worden verzorgd, waarbij foto’s, beeld en geluid uit de praktijk van de pluimveehouder de rode draad vormen. Meer informatie over lezingen en trainingen: Hoofdstraat 24 3972 LA Driebergen T (0343) 52 38 60 E info@louisbolk. nl I www. louisbolk. nl Postbus 65 8200 AB Lelystad T (0320) 23 82 38 E info. livestockresearch@wur. nl I www. livestockresearch. wur. nl Het boek en deze presentatie zijn mede mogelijk gemaakt door fonds pluimveebelangen en het ministerie van LNV. Kijk ook eens op www. kipsignalen. com KIPSIGNALEN

Hartelijk dank voor uw aandacht! KIPSIGNALEN