Danilo Capasso Odsjek za italijanistiku Filoloki Fakultet Univerzitet

Danilo Capasso Odsjek za italijanistiku Filološki Fakultet Univerzitet u Banjoj Luci danilo. capasso@unibl. rs Kako je „Prokleta avlija“ prevedena na italijanski jezik 7. Simpozijum Graz, 27. 9. 2014

Sadržaj 1) Prevodi 2) Prevodioci 3) Imena 4) Toponimi 5) Turcizmi 6) Hungarzmi 7) Frazeologija 8) Zanimljivosti 1

Prevodi • Jolanda Marchiori: IL CORTILE MALEDETTO 1962, Milano Bompiani • Franjo Trogrančić: IL CORTILE MALEDETTO in FRA PETAR E FRA MARCO, 1974, nepoznata izdavačka kuća Roma • Lionello Costantini: LA CORTE DEL DIAVOLO 1992, Adelphi Milano 2

Prevodioci • Jolanda Marchiori: profesorica srpskohrvatskog jezika i književnosti na Univerzitetu u Padovi. • Franjo Trogrančić ( 1913 Vareš – Rim 1974) lektor u Firenci, Pizi i Napulju i profesor hrvastko-srpskog jezika na Univerzitetu La Sapienza u Rimu. 3

Prevodioci • Lionello Costantini (Rim 1934 -1994) profesor jugoslovenskih književnosti na Univerzitetu La Sapienza u Rimu. 4

Imena • fra Petar MA: fra’ Pietro TR: fra Pietro • fra Tadija CO, MA, TR: Tadija • Rastislav – Raspislav 5

Imena • Zaimaga CO: Zaim-aga MA: Zaim TR: Zaimagà • Čivuti CO: giudii MA: ebrei TR: Ebrei 6

Imena • Misirka CO, MA, TR: egiziana • Latifaga Karađoz CO: Latif-aga Karagöz MA: Latifaga Karagjoz TR: Latif-aga Karagjoz 7

Imena • Tahirpaša CO, MA : Tahir-pascià TR: Tahir pascià • Bajazit CO: Baiazet MA, TR: Bajazet 8

Imena • Mehmed CO, MA, TR: Maometto • Kedikpaša CO: Kedik-pascià MA, TR: Kedik pascià • Ajaspaša CO: Ajas-pascià MA, TR: Ajas pascià 9

Imena • Murat CO, MA: Murad TR: Murat • Jakub-beg CO: Jakub-beg MA, TR: Jakub beg • Matija Korvin CO, MA, TR: Mattia Corvino 10

Imena • Džem CO: Gem MA, TR: Džem • Džemšid CO: Gemšid MA, TR: Džemšid 11

Imena • Antonio Reriko CO, TR: Rerico MA: Reriko • Ćamil – efendija CO: Ćamil - efendi MA: Ćamil efendi TR: Ćamil-efendì 12

Imena • • Karlo CO, MA, TR: Carlo Čezare CO, MA, TR: Cesare 13

Toponimi • • Carigrad CO, MA, TR: Costantinopoli Velika kreševska CO: di Kruševo Deposito CO u fusnoti kaze da je na italijanskom Trapezunt CO, MA, TR: Trebisonda 14

Toponimi • Adapazar MA: Adapazari na turskom • Solun • CO, MA, TR: Salonicco • Smirna • CO, MA, TR: Smirne • Rod • CO, MA, TR: Rodi 15

Toponimi • Brusa CO, TR: Brussa MA: Brusa • Amasija CO: Amasya MA, TR: Amasia TR: Conia 16

Toponimi • Tulon CO, MA, TR: Tolone • Valencija CO, MA, TR: Valencia • Rim CO, MA, TR: Roma • Timarhana CO, MA, TR: Timarhana 17

Toponimi • Sulejmanija CO, MA: Suleimania • TR: Sulejmaniya Tiflis • CO, MA, TR: Tiflis Akra • CO, MA, TR: Acri 18

Toponimi • Konija CO: Konya MA: Konia 19

Turcizmi • Hanumice CO, TR: signorinelle MA: donnette • Minderluk CO, TR: divano MA: sofà • Budžak CO, MA: meandri TR: angoli 20

Turcizmi • Mahala CO, MA, TR: quartiere • na Divanu CO, MA: al Gran Consiglio TR: al Consiglio del Vizir • Asura CO, MA: stuoia TR: materasso 21

Turcizmi • Čardak CO, MA, TR: torre • Ćiftica CO, MA, TR: mercantucolo • Turbe CO: mausoleo MA: la colonna del suo sepolcro TR: tomba 22

Turcizmi • Valija CO, MA, TR: valì • Vilajet CO: provincia MA, TR: vilaiato • Kadija CO, MA: cadì TR: kadì 23

Turcizmi • Zaptije CO, TR: la polizia MA: i guardiani • Ulema CO, MA, TR: ulema 24

Turcizmi • Kauk CO, MA, TR: turbante • Adešu CO: amico mio MA, TR: compare, amico • Turpija CO, MA: lima TR: lama 25

Turcizmi • Radi sevapa CO, TR : per fare un’opera buona MA: • Ramazan CO, MA, TR: Ramadan • Munara CO, MA: minareti TR: muri 26

Turcizmi • Dilberi CO, TR: beniamini MA: amanti • Dina mi i amana CO: perdio MA: in fede mia TR: ti giuro sulla fede turca 27

Turcizmi • Kuluk CO: gran faticata MA: corvée TR: sfacchinata 28

Hungarizmi • Varošica CO, MA: cittadella TR: paesetto • Varoš CO, MA: città TR: paese, cittadinanza 29

Rječce, veznici, uzvici, prilozi • • • Ama Bolan Vere ti Dabogme More Budzašto 30

Uzrečice • Brate - brajko CO, MA: fratello TR: amico mio 31

Frazeologija • Sto konaka CO, MA, TR: mille miglia • Da te prebiju kao mačku CO: ti faccio bastonare di santa ragione MA: ti bastonino come un cane TR: ti concino come un gatto 32

Frazeologija • Pet para hljeba ne može stati u njega CO: incapace quasi di reggersi in piedi MA: cinque soldi di pane non potevano trovar sufficiente spazio in lui TR: incapace di mandar giù un buon pezzo di pane 33

Frazeologija • Odležaću ga na jednoj strani CO: quanto alla galera me ne infischio MA: lo stenderò secco TR: la trascorrerò su un fianco solo • Jadna mu dobrota CO: bella bontà davvero MA: che razza di bontà TR: strana quella bontà 34

Frazeologija • Ćorav ti hodio CO: possa tu diventare orbo MA: farebbero camminare un cieco TR: camminassi orbo 35

Frazeologija • Da tresnemo rđom o zemlju, majka mu stara CO: scrolliamoci di dosso questo magone, benedetto te MA: e che tutto il resto vada alla malora, perdinci TR: e che tutto vada in malora perdinci 36

Frazeologija • Hrču kao zaklani CO: ronfavano come ghiri MA: russavano come ghiri TR: russavano come se fossero sgozzati • Jadi te ne znali CO: che ti prenda un accidente MA: non dovrai più soffrire TR: cosa aspetti? 37

Zanimljivosti • Rvanje CO, MA, TR: gare • Osobenjak CO, TR: giovanotto MA: giovane • Sedam nosila CO, MA: sette bare TR: sette barelle 38

Zanimljivosti • Kafanske drolje CO, MA: baldracche da osteria TR: puttane da bettole 39

Zanimljivosti Ama, nije to. Nije stvar u godinama, nego si takav, maloletan, i maloletan ćeš biti i kad ti bude pedeset. Razumeš? Ti si maloletan, i malouman, malokrvan i malodušan, i uopšte si sve što je – malo. 40

Zanimljivosti A ti si sve što je “mnogo” – kaže suvo i neduhovito sitni čovek, dok se svi grohotom smeju. Eto vidiš, ni to nisi pogodio. Ja sam sve što je – previše, ako baš hoćeš da znaš, i zato i ne valjam. Jest, ne valjam ni ja. Ali ti, tiii? 41

Zanimljivosti CO: meno – più – extra MA: poco – molto – troppo TR: piccolo – grosso - troppo 42

Literatura • Andrić, Ivo. PROKLETA AVLIJA. Sarajevo 1977. • Marchiori, Jolanda. IL CORTILE MALEDETTO. Milano 1962. • Trogrančić, Franjo. IL CORTILE MALEDETTO in FRA PETAR E FRA MARCO, Roma 1974. • Costantini, Lionello. LA CORTE DEL DIAVOLO Milano 1992. 43