DABETES MELLTUS Hipoglisemi Kan ekerinin 70 mgd L
DİABETES MELLİTUS
Hipoglisemi • Kan şekerinin 70 mg/d. L den daha düşük olduğu durumlarda, bazen daha ciddi olarak 50 mg/d. L’nin altına düştüğünde karşılan durumdur. Fonksiyonel tanımlama • Hipoglisemi ; nörolojik disfonksiyonun başladığı kan glukozu düzeyidir. • Nörolojik disfonksiyon için bireyler arasında düzey değişebilir.
Hipoglisemi bulgularının nedenleri • Otonomik aktivasyon • Nöroglikopeni
Hipoglisemi için sınır değerler 70 mg/dl
Hipogliseminin Bulgu ve Belirtileri • Evre 1 (Hafif Hipoglisemi <70 mg/dl) • Evre 2 (Orta derece hipoglisemi 50 -70 mg/dl) • Evre 3 (Şiddetli hipoglisemi <50 mg/dl)
Gece hipoglisemileri • DCCT çalışmasında hipoglisemi % 70 oranında gece ortaya çıkıyor. • Genellikle bulgu yoktur • Uyku değişikliğinin olması şart değildir • Karşıt hormon sistemi uyku sırasında yetersiz yanıt verebilir
• Rebound Fenomeni • Somogy Fenomeni • Dawn Fenomeni
Hipoglisemi Tedavi • Amaç: Hipoglisemik atağın durdurulması, semptomların düzeltilmesi, bilincin yerine getirilmesi, tekrarının önlenmesidir. • Hafif-orta derecede hipoglisemi: Oral yolla 15 -20 g hızlı etkili CHO, Çocuklarda 0. 3 g/kg • 3 -6 adet kesme şeker, 100 ml meyve suyu, kuru üzüm, glukoz tablet • Ciddi hipoglisemi: Parenteral glukoz ve glukagon • IV 50 ml %20 dekstroz veya 100 ml %5 -10, dekstroz 100 ml/st stabilleşinceye kadar devam edilir.
Hipoglisemi Tedavi Evre 1 -2 15 -20 g glukoz veya sukroz (3 -6 adet kesme şeker, veya 100 cc glukoz sukroz içeren meyve suları) 15 dk bekle Yanıt (-)/<70 mg/dl Glukoz-sukroz Yanıt (+) / ≥ 70 mg/dl Bir sonraki öğüne ≥ 30 dkdan fazla bir zaman varsa CHO içeren öğün önerilir.
Tedavi Evre 3 • Acil tedavi • Glukogon – <12 yaş 0. 5 mg (yarım flk) – >12 yaş 1 mg (1 flk) IM veya SC • Glukogon yok veya yetersiz yanıt • IV % 10 -20 glukoz (2 -5 ml/kg % 10 Desktroz için)
Glukagon Etkisini 10 -15 dk içinde gösterir. Etkisi ~ 1 saat sürer. Tek yan etkisi kusmadır. Tedavi için tek enjeksiyon yeterlidir. İkinci kez tekrarı yapılmamalıdır. • Diyabetliler piknik, yolculuk vb durumlarda yanında glukagon götürmelidir. • Diyabetlilerin yakınları da glukagon enjekte etmeyi öğrenmelidir • •
SONUÇ • GLUKOZ veya SUKROZ daima yanlarında olmalıdır. • Kan glukoz ölçüm cihazları kolay ulaşılabilir yerde olmalıdır. • Diyabetlinin yakın çevresindekiler hipoglisemi konusunda bilgilendirilmelidir. • Glukagon okul, iş ve evde bulunmalı ve kullanım konusunda diyabetlinin yakın çevresindekiler eğitilmelidir.
HİPOGLİSEMİ TEDAVİSİNDE GERÇEKLER • Çikolato hipoglisemi tedavisinde kullanılmaz • Kan şekeri 40 mg/ d. L olan ve bulgusu olmayan diyabetli olabilir
HİPOGLİSEMİ TEDAVİSİNDE GERÇEKLER • Saf meyve suları kesme şekere göre kan glukozunu daha yavaş yükseltir • Hipoglisemi ölüm ile sonuçlanabilir
Reaktif Hipoglisemi • Özellikle karbonhidrattan zengin bir yemekten 3 -5 saat sonra ortaya çıkan hipoglisemidir. • Uygunsuz bir insülin salınımından ziyade uyarana karşı aşırı, abartılmış insülin salınımı söz konusudur.
• Glikoz verilmesinden sonra bazı bireylerde hiperinsülizm ve hipoglisemi görülebilir. Bu tip reaktif hipogliseminin 2 tipi vardır. Ø DİYABETİK REAKTİF HİPOGLİSEMİ VE Ø NONDİYABETİK (İDYOPATİK) REAKTİF HİPOGLİSEMİ
DİYABETİK REAKTİF HİPOGLİSEMİ • Oral glukoz uyarısına başlangıçta zayıf bir insülin yanıtı vardır. • İnsülinemi yavaş yükselmeye başlar, glisemi normale indikten sonra da bir süre yüksek kalır. • Bu durum oral glukoz testinin geç döneminde (4 -6. saat) bir hipoglisemiye neden olur.
NON-DİYABETİK REAKTİF HİPOGLİSEMİ • Özellikle yemeklerden 1 -3 saat sonra sinirlilik, baş ağrısı, terleme, yorgunluk, baygınlık hissi gibi şikayetlerle kendini gösterir. • Reaktif hipoglisemi prediabetik dönemde, gastrik boşalma zamanının kısaldığı durumlarda, duedonum ülserinde, gastrojejunostomi operasyonlarından sonra da ortaya çıkar. Hipertiroidi gibi gastrointestinal motiliteyi hızlandıran hastalıklar da aynı tabloyu ortaya çıkarırlar
DİABETES MELLİTUS’ UN KRONİK KOMPLİKASYONLARI Diyabetik hastalarda, doku ve organlarda biyokimyasal, morfolojik ve fonksiyonel değişikliklerdir. • MİKROANJİOPATİ-Mikrovasküler hastalıklar Retinopati, Nöropati, Nefropati • MAKROANJİYOPATİ-Makrovasküler komp. Arterioskleroz ve sekelleri (SVO, MI, gangren)
Hiperglisemi, kronik komplikasyonların oluşumunda temel faktör.
HİPERGLİSEMİ POLYOL YOLU PROTEİN GLYC. OKSİDATİF STRESS NEFROPATİ RETİNOPATİ NÖROPATİ ARTERİOSKLEROZ
HİPERTANSİYON VE DİYABET HT; diyabetiklerde, diyabetik olmayanlardan 2 kat fazla görülür. Tip 1 DM’da ; HT nefropati ile ilişkili Tip 2 DM’da ; genetik özellikler öncelikli rol oynar. HT mikrovasküler komplikasyonlar Kan basıncının KAH morbidite ve mortalitesini
Hipertansiyon Tedavi Prensipleri Yaşam Tarzı Değişimi • Hedef kan basıncına ulaşmak için yaşam biçimi değişimi şarttır. • Birey kilolu ve obez ise ideal kiloya getirilmesi sağlanmalıdır • Diyet sebze ve meyveden zengin olmalı, posa içermeli, doymuş yağlar ve kırmızı etten fakir olmalı (DASH diyeti, Akdeniz mutfağı), • Ek tuz kullanımına izin verilmemeli, sigara kesinlikle yasaklanmalıdır. • Sınırlı alkol alımına izin verilebilir
DİYABETİK AYAK Diyabetik ayak lezyonları; mortalite ve morbiditeyi arttıran komplikasyonlarından biridir. Neden olan etmenler: 1. İskemi a. Ateroskleroz b. Kapiller anomaliler c. Küçük damarlarda dolaşım bozukluğu
DİYABETİK AYAK 2. a. b. c. 3. 4. 5. 6. Nöropati Duyusal nöropati -anestezi Motor nöropati – basınç artması Otonom nöropati – anormal dolaşım, terleme azalma İmmün sistem bozukluğu Yetersiz hijyenik önlemler, ayak bakımı Anormal lökosit fonksiyonunun varlığı Görmede azalma, yaşlanma
Gebelikte Diyabet • Pregestasyonel Diyabet (PGDM): Gebelik öncesi diyabeti bulunan • Gestasyonel Diyabet (GDM): sırasında ilk kez çıkan diyabet Gebelik
Gestayonel Diyabet • GDM tüm kadınlarda ortalama insidansı %2. 5 -4 • PGDM insidansı 1/200 • Gebe kalmadan önce obez olan kadınların %40’ında GDM gelişir ve bu kadınlarda 4 yıl içinde Tip 2 DM tablosu ortaya çıkar. • Genellikle gebeliğin 3. trimesterinde ortaya çıkar. • Önceki gebelikte GDM varlığı • Gebelik öncesi glukoz inoleransı tanısı • Ailede (öz. le 1 derecede) Tip 2 DM öyküsü • Önceki gebelikte makrozomi ve polihidramnios öyküsü GDM risk • Önceki gebelikte annenin fazla kilo artışı (>20 kg) faktörleri • >25 yaş • >25 BKI kg/m 2 • Birden fazla doğum yapmış olması • PCOS öyküsü
Gebelikte Diyabet TEDAVİ • DİYET + ORAL ANTİDİYABETİK KULLANIYOR İSE KESİLMELİ, İNSÜLİNE BAŞLANMALI • İNSÜLİN: 0. 7 IU/kg/gün Başlangıçta 1 IU/kg/gün Gebelik sonuna kadar
Diyabet Eğitimi • • • • Diyabetin nedenleri İnsülinin saklanması İnsülin enjeksiyon teknikleri Kan şekeri ölçümü İnsülin dozlarının ayarlanması Beslenme ilkeleri Psikososyal destek ve aile desteği Hipoglisemi ve tedavisi Yolculukta diyabet bakımı Diyabet ve egzersiz Doğum kontrolü Alkol ve diyabet Diyabetin komplikasyonları
Gestasyonel Diyabet Tedavi Planı AKŞ <95 mg/dl Diğer değerler <140 mg/dl TBT AKŞ <95 mg/dl 1 değer >140 mg/dl TBT 1 sıkı kontrol 1 hafta AKŞ 95 mg/dl 1 değer >140 mg/dl İnsülin Başla 2, 3 (1) Açlıklar normal, tokluklar yüksekse kısa etkili regüler insülin başla. (2) Açlık ve tokluk yüksekse bazal-bolus insülin başla (3) Kan şekeri ölçümleri kapiller glukoz değerleridir.
- Slides: 30