Co to s tlenki budowa tlenkw otrzymywanie tlenkw

Co to są tlenki? - budowa tlenków, otrzymywanie tlenków, reakcje egzoenergetyczne i endoenergetyczne, właściwości i zastosowanie tlenków

Budowa tlenków v Tlenki – dwuskładnikowe związki chemiczne zbudowane z atomu/atomów metali lub niemetali i atomu/atomów tlenu o ogólnym wzorze: Ø EO – jeżeli wartościowość pierwiastka E wynosi II (IICa. IIO; IICIIO, IISi. IIO, IINIIO, IIFe. IIO) Ø E 2 Om – jeżeli wartościowość pierwiastka m ≠ 2 (IK 2 IIO, VN 2 IIO 5, IVSIIO 2, VISIIO 3, IIIFe 2 IIO 3, IVSn. IIO 2 VMn IIO ) 2 7 Ø Tlenki – to produkty reakcji łączenia się pierwiastków (metali, niemetali) z tlenem, lub produkty innych przemian chemicznych (spalania – utleniania lub rozkładu innych związków).

Doświadczenie – otrzymywanie tlenków w reakcji syntezy v Spalanie magnezu w tlenie/powietrzu atmosferycznym: Ø Magnez spala się oślepiającym biały światłem, produktem jest substancja stała barwy białej Ø 2 Mg + O 2 2 Mg. O [tlenek magnezu] v Spalania siarki w tlenie/powietrzu atmosferycznym: Ø Siarka spala się bladoniebieskim płomieniem, produktem jest gaz o duszącej woni Ø S + O 2 SO 2 [tlenek siarki(IV)] v Spalanie węgla w tlenie/powietrzu atmosferycznym Ø Węgiel spala się jasnym dymiącym płomieniem, produktem jest bezbarwny gaz Ø C+ O 2 CO 2 [tlenek węgla(IV)]

Podział tlenków Tlenki K 2 O Ca. O Metali potasu wapnia Niemetali węgla(II) węgla(IV) CO CO 2 Mg. O Fe 2 O 3 Al 2 O 3 Sn. O 2 Zn. O magnezu żelaza(II) żelaza(III) glinu cyny(II) cynku(II) SO 2 SO 3 Si. O 2 P 2 O 3 (P 4 O 6) P 2 O 5 (P 4 O 10) H 2 O siarki(IV) siarki(VI) krzemu(IV) fosforu(III) fosforu(V) wodoru (woda)

Metody otrzymywania tlenków v Reakcje utleniania (synteza z pierwiastków) Metali Niemetali Ø 2 Ca + O 2 2 CO Ø S + O 2 SO 2 Ø 4 Al + 3 O 2 2 Al 2 O 3 Ø 2 C + O 2 2 CO Ø 4 Na + O 2 2 Na 2 O Ø C + O 2 CO 2 v Utlenianie tlenków Ø 4 Fe. O + O 2 2 Fe 2 O 3 Ø 2 SO 2 + O 2 2 SO 3 v Spalanie niektórych związków chemicznych 2 H 2 S + 3 O 2 2 SO 2 + 2 H 2 O 4 NH 3 + 5 O 2 4 NO + 6 H 2 O v Rozkład niektórych związków chemicznych (temperatura) Ca. CO 3 Ca. O + CO 2 2 Fe(OH)3 Fe 2 O 3 + 3 H 2 O

Podział reakcji ze względu na efekt energetyczny v. Spalanie – reakcja gwałtownego utleniania (łączenia się substancji z tlenem), któremu towarzyszy wydzielenie energii na sposób ciepła, światła lub dźwięku v Podział reakcji – każdej przemianie chemicznej towarzyszy wymiana energii między układem (środowiskiem reakcji) a otoczeniem (wszystko to, co otacza układ) v Egzoenergetyczne – v Endoenergetyczne – przebiegające z wymagają dostarczenia wydzieleniem energii [e] 2 Mg + O 2 2 Mg. O + [e] Ca(OH)2 + [e] Ca. O + H 2 O C + O 2 CO 2 + [e] Ca. CO 3 + [e] Ca. O + CO 2

Właściwości fizyczne wybranych tlenków i ich zastosowanie v. Tlenki metali - ciała stałe, z reguły barwy białej, niektóre metale ciężki mają tlenki o charakterystycznej barwie: Cu 2 O – Zn. O – biała, Cr 2 O 3 Cu. O - czarna, Co. O , Pb. O, Fe 2 O 3 v Tlenki niemetali: Ø z reguły gazy bezbarwne, rzadko barwne (brunatny NO 2), Ø bezbarwne ciecze – woda, Ø ciała stałe bezbarwne lub barwy białej, (SO 3 – w temp. < 17 o. C, Si. O 2, P 4 O 10)

Wybrane tlenki – właściwości i zastosowanie Tlenek Fe 2 O 3 Właściwości Zastosowanie Ciało stałe, barwy rdzawo- Pigment do farb, szkła, brązowej składnik rdzy Ca. O Ciało stałe, barwy białokremowej Al 2 O 3 Hg. O Biały pigment, nawóz do gleb, materiał budowlany {otrzymywanie wapna gaszonego – Ca(OH)2} Ciało stałe, barwy białej, Kamień półszlachetny, skrystalizowany – korund, materiał ścierny bardzo twardy, Ciało stałe, barwy pomarańczowej Farby antykorozyjne, pigment do farb

Odmiany korundu – Al 2 O 3 Oszflifowane odmiany korundu

Wybrane tlenki – właściwości i zastosowanie Tlenek Właściwości Zn. O Ciało stałe, białej SO 2 Zastosowanie Biel cynkowa – biały pigment farb, szminki, pudry, zasypki, kremy przeciwsłoneczne, maści -leki zasuszające Ciało gazowe, bezbarwne o Produkcja kwasu duszącym zapachu siarkowego, dezynfekcja beczek i szklarni, konserwacja żywności (suszone śliwki, grzyby, mrożone frytki)

Wybrane tlenki – właściwości i zastosowanie Tlenek Si. O 2 Właściwości Ciało stałe, bezbarwne, kryształy twarde ale kruche, kamienie półszlachetne – domieszki barwiące – tlenki metali Zastosowanie Produkcja szkła, cementu, materiał budowlany (zaprawy murarskie i betony), kamień jubilerski