Cisimlerin Dayanm Sunum Tasla Mukavemet hesaplar Akslar ve

  • Slides: 34
Download presentation
Cisimlerin Dayanımı

Cisimlerin Dayanımı

Sunum Taslağı � Mukavemet hesapları � Akslar ve miller

Sunum Taslağı � Mukavemet hesapları � Akslar ve miller

Miller ve Akslar � � � • Makinalarda, hareketi dönme hareketi olan parça ve

Miller ve Akslar � � � • Makinalarda, hareketi dönme hareketi olan parça ve elemanların kullanılması konstrüktif açıdan çok çeşitli avantajlar sağlar. • Gerek motor elemanında, gerek güç iletim hattında ve gerekse makinanın asıl işlevinin yerine getirildiği bölümlerde mümkün olduğu kadar dönme hareketi yapan parça ve elemanlar kullanılmaya çalışılır. Bu parça ve elemanların dönmelerine izin verecek şekilde desteklenmeleri (yataklanmaları) gerekecektir. • Ek olarak, dönen bir parçadan bir diğerine enerji akışı (güç iletimi) söz konusu olacaktır. Bazı basit sistemlerde bu istekler hangi bir başka eleman kullanılmadan yerine getirilebilir. Daha sık uygulanan bir çözüm ise dönen parça ve elemanları üzerinde taşıyan ve taşıdığı bu parçalar arasında enerji akışına da imkân veren ayrı bir elemanın kullanılmasıdır.

Miller

Miller

Dişli kutusu milleri

Dişli kutusu milleri

Mil ve şaft ayrımı

Mil ve şaft ayrımı

Akslar

Akslar

Mil ve Aks malzemeleri

Mil ve Aks malzemeleri

Mukavemet hesapları � Kontrol * hesabı (Kuvvet ve Boyut belli) Uygulanacak kuvvet ve parçanın

Mukavemet hesapları � Kontrol * hesabı (Kuvvet ve Boyut belli) Uygulanacak kuvvet ve parçanın boyutları belli, malzeme olarak ne seçilmeli? İmal edilmiş bir makina elemanının düşünülen işletme şartları altında uygulanan kuvvet veya momenti emniyet sınırlarını aşmadan, taşıyabilip-taşıyamayacağının belirlenmesidir. Örnek olarak, çekme gerilmesini esas alacak olursak, Burada F [N] kuvvet, A [mm 2] kesit alanı ve σem [N/mm 2] emniyetli gerilmedir.

Mukavemet hesapları � Boyutlandırma * hesabı Parçaya uygulanacak kuvvet ve parçanın malzemesi belli, boyutları

Mukavemet hesapları � Boyutlandırma * hesabı Parçaya uygulanacak kuvvet ve parçanın malzemesi belli, boyutları ne olmalı? Bir konstrüksiyonda öngörülen makina elemanının taşıması gereken kuvveti veya momenti, emniyetli bir şekilde taşıyabilmesi için hangi boyutlarda imal edilmesi gerektiğinin belirlenmesidir. olarak hesaplanır.

Mukavemet hesapları � Yük * taşıma kabiliyeti hesabı Parçanın malzemesi ve boyutları belli, taşıyabileceği

Mukavemet hesapları � Yük * taşıma kabiliyeti hesabı Parçanın malzemesi ve boyutları belli, taşıyabileceği yük ne ? Bir konstrüksiyonda öngörülen makina elemanının taşıması gereken kuvveti veya momenti, emniyetli bir şekilde taşıyabilmesi için hangi boyutlarda imal edilmesi gerektiğinin belirlenmesidir. olarak hesaplanır.

Statik ve Dinamik Zorlanmalar � � Makina elemanına gelen yükler statik veya dinamik olabileceği

Statik ve Dinamik Zorlanmalar � � Makina elemanına gelen yükler statik veya dinamik olabileceği gibi, oluşturduğu gerilmeler de farklı karakterde olacaktır. Gerilme hesapları yapılırken bu gerilmeler; çekme, basma, eğilme, burulma ve kesme gerilmeleri olarak oluşur. Gerilmeler, normal gerilmeler ve kayma gerilmeleri olmak üzere iki çeşittir. Hesabı yapılacak kesite dik etki eden gerilmeye “normal gerilme” denir ve σ ile gösterilir. Hesabı yapılacak kesite paralel etki eden gerilmeye “kayma gerilmesi (teğetsel gerilme)” denir ve ile τ gösterilir.

Makina Elemanlarının Zorlanma Halleri � Makina elemanlarındaki normal ve teğetsel gerilmeler, bu elemanların değişik

Makina Elemanlarının Zorlanma Halleri � Makina elemanlarındaki normal ve teğetsel gerilmeler, bu elemanların değişik şekillerde zorlanmasından dolayı meydana gelir. • Bu zorlanmalar sırası ile a) Çekme-basma b) Kesme (makaslama) c) Eğilme d) Burulma olarak sınıflandırılabilir

Çekme-Basma

Çekme-Basma

Çekme-Basma

Çekme-Basma

Kesme (Makaslama)

Kesme (Makaslama)

Kesme (Makaslama)

Kesme (Makaslama)

Kesme (Makaslama)

Kesme (Makaslama)

Eğilme

Eğilme

Eğilme

Eğilme

Eğilmeye zorlanan makine elemanları

Eğilmeye zorlanan makine elemanları

Burulma

Burulma

Burulma

Burulma

Makine elemanlarının zorlanma şekilleri

Makine elemanlarının zorlanma şekilleri

Makine elemanlarının zorlanma şekilleri

Makine elemanlarının zorlanma şekilleri

Malzemelerin Mukavemet Değerleri � Malzemelerin mekanik yönden karakteristik değerleri deneylerle belirlenir. (Örneğin: Çekme Deneyi)

Malzemelerin Mukavemet Değerleri � Malzemelerin mekanik yönden karakteristik değerleri deneylerle belirlenir. (Örneğin: Çekme Deneyi)

Gerilim-Gerinim Eğrisi (Çekme Deneyi) � � Orantı sınırı : (1) Hooke kanununun geçerli olduğu

Gerilim-Gerinim Eğrisi (Çekme Deneyi) � � Orantı sınırı : (1) Hooke kanununun geçerli olduğu sınır gerilme değeridir. p � Elastiklik sınırı : (2) Kalıcı şekil değiştirmenin meydana gelmediği en büyük gerilme değeridir. E � Akma sınırı : (3) Yükün sabit kalmasına karşılık kalıcı şekil değişikliğinin oldukça fazla olduğu bölgedir. ak � Kopma sınırı : (4) Çubuğun koptuğu andaki gerilme değeridir.

Şaftların Boyutlandırılması

Şaftların Boyutlandırılması

Aksların Boyutlandırılması

Aksların Boyutlandırılması

St 50 çeliği Akma dayanımı (σakma) = 300 Mpa Emniyet katsayısı(S)=2 Mukavemet momenti (W)

St 50 çeliği Akma dayanımı (σakma) = 300 Mpa Emniyet katsayısı(S)=2 Mukavemet momenti (W) =100000 mm 3