Chemia oglna Chemia organiczna Wojciech Solarski Podrcznik Chemia

Chemia ogólna Chemia organiczna Wojciech Solarski

Podręcznik: Chemia dla inżynierów, pr. zb. pod red. J. Banaś, W. Solarski, ROZDZ. IX Podręcznik internetowy: E-Chemia www. chemia. odlew. agh. edu. pl/dydaktyka. htm

Węglowodory n n n Alkany Cn. H 2 n+2 Alkeny Cn. H 2 n Cykloalkany Cn. H 2 n Alkiny Cn. H 2 n-2 Areny

Katenacja Izomeria

Alkany Cn. H 2 n+2 Metan CH 4 Etan C 2 H 6 Propan C 3 H 8 Butan C 4 H 10 Pentan C 5 H 12 Metan CH 4 Etan C 2 H 6 Propan C 3 H 8 Butan C 4 H 10 Heksan C 6 H 14 Heptan C 7 H 16 Oktan C 8 H 18 Nonan C 9 H 20 Dekan C 10 H 22

Alkeny Cn. H 2 n Eten C 2 H 4 Propen C 3 H 6 Buten C 4 H 8 Penten C 5 H 10 Heksen C 6 H 12 Hepten C 7 H 14

Alkiny Cn. H 2 n-2 Etyn C 2 H 2 Propin C 3 H 4 Butyn C 4 H 6 Pentyn C 5 H 8 Heksyn C 6 H 10 Heptyn C 7 H 12

BENZEN C 6 H 6

Benzen C 6 H 6 Struktura pierścieniowa, płaska hybrydyzacja atomów węgla sp 2

Areny

Wydobywanie ropy

Przeróbka ropy naftowej

Kraking

Skutek zanieczyszczenia powietrza Zmiany klimatu – efekt cieplarniany

Zapotrzebowanie na energię Wzrost alternatywnych źródeł energii Energia odnawialna Paliwa nieodnawialne Jednostki: 1 Exajoul (34 mil. ton węgla) - Prognoza Shell

WODÓR PALIWEM PRZYSZŁOŚCI

Reakcje chemiczne związków organicznych 1. Substytucji atomu lub grupy atomów 2. Addycji atomu lub grupy atomów 3. Eliminacji atomu lub grupy atomów 4. Izomeryzacji 5. Polimeryzacji

Reakcje związków organicznych 1. Reakcje substytucji

Reakcje związków organicznych 2. Reakcje addycji chlorowcowodorów do alkenów Eten Chloroetan

Reakcje związków organicznych 3. Reakcja eliminacji

Reakcje związków organicznych 4. Izomeryzacja butan metylopropan

Reakcje związków organicznych 5. Polimeryzacja Polimery to makrocząsteczki zawierające wiele powtarzających się merów (100 -1000000) monomer polimer skrócony zapis

Reakcje związków organicznych 5. Polimeryzacja Główne rodzaje polimeryzacji: • ADDYCYJNA • KONDENSACYJNA monomer polimer skrócony zapis

POLIMERYZACJA ADDYCYJNA Polimeryzacja addycyjna jest wielokrotnie powtarzającą się reakcją łączenia się cząsteczek monomeru do postaci polimeru zachodzącą wskutek pękania wiązań podwójnych Polimeryzacja addycyjna to taka, w której nie powstają produkty uboczne 75% polimerów spotykanych w życiu codziennym powstaje z zastosowaniem polimeryzacji rodnikowej

Polimery kondensacyjne - żywice n n n 29 Fenolowo- formaldehydowe Mocznikowo-formaldehydowe Poliestry Epoksydowe Poliuretany

Żywice fenolowo-formaldehydowe * 30 * Katalizator -OH * + HCHO CH 2 OH -OH

31

Ważne grupy funkcyjne Nazwa Alkan Alken Alkin Struktura grupy funkcyjnej Zawiera jedynie wiązania pojedyncze C-C i C-H Przykład Końcówka nazwy -an Eten (etylen) Etyn (acetylen) Aren -yn/-in Benzen

Ważne grupy funkcyjne Nazwa Struktura grupy funkcyjnej Halogenki X = F, Cl, Br Przykład Końcówka nazwy Chlorometan Alkohol -ol Metanol Eter eter Dimetyloeter Amina -amina Metyloamina Nitryl nitryl Etanonitryl (acetonitryl) Tiol -tiol Metanotiol