BY PRZEDSIBIORCZYM nauka przez praktyk Projekt wspfinansowany przez

BYĆ PRZEDSIĘBIORCZYM - nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

RÓŻNORODNOŚĆ FORM PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZEDSIĘBIORSTWO W GOSPODARCE • Przedsiębiorca jest osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką nie mającą osobowości prawnej lub spółka prawa handlowego, która zawodowo we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. • Działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana i usługowa, a także rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych prowadzona w sposób ciągły i zorganizowany. • Osoba fizyczna to człowiek występujący jako podmiot prawa cywilnego. • Osoba prawna jest to wyodrębniona jednostka organizacyjna, która z mocy odpowiednich przepisów prawa posiada zdolność do czynności prawnych. Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

FORMY PRAWNE PRZEDSIĘBIORSTW Formy prawne przedsiębiorstw są to formy, jakie przyjmują przedsiębiorstwa w momencie rejestracji. Można je podzielić na: • formy krajowe, które przewidziane są w ustawodawstwie danego kraju • formy paneuropejskie, które są uregulowane w ustawodawstwie wspólnotowym i obowiązują we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. Wybór formy determinuje m. in. sposób rejestracji przedsiębiorstwa lub spółki oraz zasady organizacji, czyli jego strukturę organizacyjną. Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

KRYTERIA WYBORU FORMY ORGANIZACYJNO-PRAWNEJ PRZEDSIĘBIORSTWA – – Kto może założyć firmę? Czy dana forma organizacyjno-prawna ma osobowość prawną? Jakie są wymogi co do nazwy przedsiębiorstwa? Czy wymagany jest kapitał zakładowy? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? – Jaka jest struktura organizacyjna podmiotu gospodarczego? – Kto może zarządzać firmą i ją reprezentować? – Jaka jest skala i rodzaj odpowiedzialności za zobowiązania firmy? – Kto i na jakich zasadach bierze udział w zyskach danej formy organizacyjno-prawnej? Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

FORMY ORGANIZACYJNO-PRAWNE PRZEDSIĘBIORSTWA JEDNOOSOBOWE PRZEDSIĘBIORSTWO PAŃSTWOWE SPÓŁKI PRAWA CYWILNEGO SPÓŁDZIELNIA PRAWA HANDLOWEGO SPÓŁKA CYWILNA OSOBOWE KAPITAŁOWE JAWNA AKCYJNA PARTNERSKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ KOMANDYTOWA KOMANDYTOWO-AKCYJNA Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

RÓŻNICE MIĘDZY SPÓŁKAMI OSOBOWYMI A KAPITAŁOWYMI SPÓŁKI OSOBOWE • decydujące znaczenie dla funkcjonowania spółek mają wspólnicy, ich kwalifikacje, wykonywana praca, kontakty • za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają całym swoim majątkiem • nie posiadają osobowości prawnej SPÓŁKI KAPITAŁOWE • podstawą ich działania jest zgromadzony przez wspólników lub akcjonariuszy kapitał • członkowie spółek powołują odpowiednie organy, które nimi zarządzają i reprezentują na zewnątrz • posiadają osobowość prawną • za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiadają jedynie do wysokości wniesionych wkładów Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

JEDNOOSOBOWE PRZEDSIĘBIORSTWO • przedsiębiorstwo prowadzone przez jednego właściciela • regulowane przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przepisami kodeksu cywilnego • rejestracja poprzez wpis do CEIDG • kapitał dowolny • nazwa firmy musi zawierać imię i nazwisko właściciela. • przedsiębiorca odpowiada majątkiem firmy i własnym za zobowiązania firmy Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA CYWILNA Spółka cywilna - umowny stosunek cywilnoprawny, w którym wspólnicy, samodzielni przedsiębiorcy, zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorstwem. Przedsiębiorcami są jej wspólnicy. Cechy spółki cywilnej: co najmniej dwóch wspólników, obowiązkowa umowa spółki w dowolnej formie, regulowana przepisami Kodeksu cywilnego, brak wymagań dotyczących kapitału początkowego, solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki, majątkiem firmy i własnym, rejestracja w CEIDG. Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA JAWNA Spółka jawna prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Jest odpowiednikiem spółki cywilnej wśród spółek prawa handlowego. Najważniejsze cechy spółki jawnej: co najmniej dwóch wspólników, umowa spółki sporządzona na piśmie, rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS); nie ma określonych wymagań kapitałowych; wspólnicy odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie "spółka jawna". Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA PARTNERSKA Spółką partnerską jest spółka osobowa, utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. Najważniejsze cechy spółki partnerskiej: co najmniej dwóch wspólników wykonujących wolny zawód, umowa spółki sporządzona na piśmie pod rygorem nieważności, rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), brak określonych wymagań kapitałowych, ograniczona odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w wykonywaniu działalności przez innych partnerów, prowadzenie spraw spółki można przekazać zarządowi, brak osobowości prawnej. Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA PARTNERSKA Partnerami w spółce mogą być wyłącznie osoby fizyczne uprawnione do wykonywania wolnych zawodów: • adwokata • lekarza • aptekarza • lekarza dentysty • architekta • lekarza weterynarii • inżyniera budownictwa • notariusza • biegłego rewidenta • pielęgniarki • brokera ubezpieczeniowego • położnej • doradcy podatkowego • radcy prawnego • maklera papierów wartościowych • rzecznika patentowego • doradcy inwestycyjnego • rzeczoznawcy majątkowego • księgowego • tłumacza przysięgłego Wykonywanie wolnego zawodu w spółce może być uzależnione od spełnienia dodatkowych wymagań przewidzianych w odrębnej ustawie. Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA KOMANDYTOWA Spółka komandytowa jest spółką mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Cechy spółki komandytowej: 2 rodzaje wspólników: komplementariusz i komandytariusz, różna rola i odpowiedzialność wspólników, statut spółki obowiązkowo w formie aktu notarialnego; rejestracja w KRS, brak określonych wymagań dotyczących sumy komandytowej, nie ma osobowości prawnej, komandytariusze mogą działać w imieniu spółki wyłącznie jako pełnomocnicy Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA KOMANDYTOWO-AKCYJNA Spółka komandytowo-akcyjna łączy w sobie cechy charakterystyczne dwóch typów spółek: osobowej i kapitałowej. Najważniejsze cechy spółki komandytowo-akcyjnej to: 2 rodzaje wspólników - komplementariusz i akcjonariusz; – komplementariusz prowadzi działalność i reprezentuje spółkę oraz odpowiada za jej zobowiązania całym swoim majątkiem, – akcjonariusz angażuje kapitał, za zobowiązania spółki odpowiada tylko do wniesionej kwoty, kapitał zakładowy spółki powinien wynosić co najmniej 50. 000 złotych umowa spółki to statut obowiązkowo w formie aktu notarialnego; rejestracja w KRS; Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to popularna spółka kapitałowa, która może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym (chyba że ustawa stanowi inaczej) Cechy spółki: umowa spółki obowiązkowo w formie aktu notarialnego; kapitał zakładowy nie mniejszy niż 5 000 zł (udział 50 zł) kapitał może być finansowy lub rzeczowy (aport) rejestracja w KRS; spółka posiada osobowość prawną istnieje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych należy powołać odpowiednie organy (zarząd, walne zgromadzenie wspólników, rada nadzorcza lub komisja rewizyjną) firma za zobowiązania odpowiada tylko majątkiem spółki Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKA AKCYJNA Spółka akcyjna to najbardziej złożona forma spółki handlowej, przeznaczona do prowadzenia średnich i dużych przedsiębiorstw. Wymaga zaangażowania dużego kapitału. Cechy spółki: założycielem spółki może być jedna osoba, wymagany jest kapitał akcyjny w wysokości minimum 100 000 zł pozyskiwany poprzez emisję akcji (wartość nominalna akcji nie niższa niż 1 grosz) umowa spółki to statut w formie aktu notarialnego; po wpisaniu w KRS otrzymuje osobowość prawną za zobowiązania spółki odpowiada całym swoim majątkiem akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki spółkę reprezentuje oraz prowadzi jej sprawy Zarząd pozostałe organy to: walne zgromadzenie akcjonariuszy, rada nadzorcza lub komisja rewizyjna w spółce prowadzona jest pełna księgowość Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁDZIELNIA Spółdzielnia, dobrowolne zrzeszenie nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym. Spółdzielnia prowadzi wspólną działalność gospodarczą, społeczną lub kulturalno-oświatową w interesie swoich członków. Cechy spółdzielni: Założycielami spółdzielni, może być minimum dziesięć osób fizycznych lub trzy osoby prawne, majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków, umowa to statut w formie aktu notarialnego wpis do KRS posiada osobowość prawną, członkowie nie odpowiadają majątkiem osobistym za zobowiązania spółdzielni organami spółdzielni są: walne zgromadzenie członków spółdzielni, rada nadzorcza oraz zarząd. Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZEDSIĘBIORSTWO PAŃSTWOWE jest samodzielnym, samorządnym i samofinansującym się podmiotem gospodarczym posiadającym osobowość prawną, jest wyodrębnione zarówno pod względem organizacyjnym, ekonomicznym, jak i prawnym. mogą być tworzone jako : – przedsiębiorstwa działające na zasadach ogólnych – przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, tworzone przez naczelne, centralne lub terenowe organy administracji państwowej oraz przez NBP i banki państwowe, zasadniczym aktem prawnym regulującym tryb tworzenia, likwidacji oraz organizację działalność przedsiębiorstw państwowych jest ustawa o przedsiębiorstwach państwowych. Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PODMIOTY GOSPODARCZE ZAREJESTROWANE W REJESTRZE REGON Opracowanie na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny 2012 Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPÓŁKI ZAREJESTROWANE W REJESTRZE REGON WG FORM PRAWNYCH Opracowanie na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny 2012 Być przedsiębiorczym – nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

opracowała: Renata Woś