BREYSEL PSKOLOJ ALFRED ADLER 1870 1937 BREYSEL PSKOLOJNN

BİREYSEL PSİKOLOJİ ALFRED ADLER (1870 -1937)

• “BİREYSEL PSİKOLOJİNİN TEMEL AMACI BİREYİN TOPLUMA UYUMUDUR” (ADLER, 1969)

• ADLER ORTAYA HÜMANİSTİK BİR KİŞİLİK KURAMI KOYMUŞTUR. • BU KURAM FREUD’UN İNSAN KAVRAMININ ANTİTEZİDİR. • “İNSANA, YARDIMSEVERLİK, HÜMANİTERLİK, İŞBİRLİĞİ, YARATICILI K, ÖZGÜNLÜK VE FARKINDA OLMA VERMEKLE, ADLER İNSANA BİR GURUR BİR DEĞER KAZANDIRMIŞTIR” ( HALL VE LİNDZEY 1957)

• FREUD ve JUNG la beraber PSİKODİNAMİK YAKLAŞIMIN GELİŞTİRİLMESİNDE ÖNCÜDÜR. • PSİKODİNAMİK YAKLAŞIM ÇOCUĞUN DOĞUŞTAN GETİRDİĞİ İÇGÜDÜLERE GÖRE HAREKET ETTİĞİNİ VE BU SÜREÇTE YAŞADIĞI ANKSİYETEYİ SAVUNMA MEKANİZMALARIYLA KARŞILADIĞINI VARSAYAR.

ADLERİN YAŞAM ÖYKÜSÜ (1870 -1937) • • • 5 ERKEK 2 KIZ ÇOCUKLU BİR AİLENİN 3. ÇOCUĞU. ERKEK KARDEŞLERİNDEN BİRİ KÜÇÜK BİR ÇOCUKKEN ÖLDÜ. 4 YAŞINDA ZATÜRREYE YAKALANDI VE NEREDEYSE ÖLÜYORDU. RAŞİTİZM HASTALIGI DA ARKADASLARIYLA OYUN OYNAMASINI ENGELLEMİŞ. YAŞAMININ İLK YILLARINDA HASTA OLDUĞU İÇİN ANNESİ TARAFINDAN ŞIMARTILDI. DAHA SONRA KÜÇÜK KARDEŞİ TARAFINDAN “TAHTTAN İNDİRİLDİ”. BABASINA YAKINLAŞTI VE ANNESİNDEN UZAKLAŞTI. İLK ÇOCUKLUK YILLARI GÜÇSÜZLÜKLERİNİ VE AŞAĞILIK DUYGULARINI YENMEKLE GEÇTİ. KÖTÜ BİR ÖĞRENCİYDİ. ÖĞRETMENİ AYAKKABI TAMİRCİSİ OLMASININ UYGUN OLDUĞUNU SÖYLEMİŞTİ. VİYANA TIP OKUDU OFTALMOLOJİST OLDU. NÖROLOJİ VE PSİKİYATRİDE UZMANLAŞTI.

• 1897 DE ÖZGÜRLÜĞÜNE DÜŞKÜN RUS RAİSSA İLE EVLENDİ. SOSYALİST VE FEMİNİST FİKİRLERE EĞİLİMLİ ÇİFT İDİLER. 4 ÇOCUKLARI OLDU. 2 Sİ PSİKİYATRİST OLMUS BİRİ AKTRİST DİĞERİ İSE SSCB DE POLTİK MAHKUMKEN ÖLMÜSTÜR. • 1902 DE FREUD İLE TANIŞTI VE ÖĞRENCİSİ OLDU. BİRBİRLERİNİ HİÇ SEVMEDİLER. • BİR SÜRE SONRA GÖRÜŞ AYRILIKLARI BELİRDİ. ADLER’İN “ORGAN EKSİKLİĞİ ÜZERİNE İNCELEME” ESERİNDEN SONRA İPLER KOPTU. • 1. DÜNYA SAVAŞINDA TIBBİ MEMUR OLARAK ÇALIŞTI. • SIRADAN İNSANLARA YOĞUN İLGİ GÖSTERMİŞTİR. KAMU OKULLARINDA ÇOCUKLARA REHBERLİK YAPTI. • BİR ÇOK MESLEK GURUBUNU EĞİTMEYE ÖNCELİK VERDİ. (ÖĞRETMEN, DR. GİBİ) • AŞIRI YOĞUN ÇALIŞMA TEMPOSU BİR DERSE GİDERKEN, KALP KRİZİYLE SON BULDU.

Ona göre psikoloji • EN ÇOK BİR KİŞİYLE KARŞIYA İKEN ETKİLİ OLURDU. (İLİŞKİLER BAĞLAMINDA) • “PSİKOLOJİNİN ANA AMACI İNSAN DOĞASININ HERKES TARAFINDAN ANLAŞILMASI OLMALIDIR” DER! • BIKIP USANMADAN DOKTORLAR, ÖĞRETMENLER, DİN ADAMLARI, ÖĞRENCİLER VE İLGİ DUYAN HER GRUP İNSAN KARŞISINDA KONFERANSLAR VERMİŞTİR.

İNSANIN DOĞASI • KİŞİLİK KURAMININ TEMELİ BÜTÜNLÜĞÜ OLAN, AMACA DÖNÜK, YARATICI BİR BENLİK ANLAYIŞINA DAYANIR. • BU BÜTÜNLÜK “HAYAT TARZI” OLARAK FORMÜLE EDİLİR. • OLUMLU TOPLUMSAL İLİŞKİLER DE “TOPLUMSAL İLGİ” OLARAK ADLANDIRILMIŞTIR.

TOPLUMSAL BELİRLEYİCİLER ÖNEMLİDİR! • “BİREY ANCAK TOPLUMLA KAYNAŞIP İÇİÇE GİREREK BİREY NİTELİĞİ TAŞIR” (ADLER 1969) • İNSAN TOPLUMSAL BİR VARLIKTIR VE DİĞERLERİYLE İLİŞKİ KURARAK YAŞAR

• FREUD VE JUNG’UN ÜZERİNDE PEK DURMADIĞI TOPLUMSAL BELİRLEYİCİLERE ÖNEM VERİR. • FREUD’ UN İÇ GÜDÜLERE HİZMET EDEN ANCAK GERÇEKTE BİR ARABULUCU OLAN EGO KAVRAMINA KARŞILIK BENLİK KAVRAMINI ORTAYA ATMIŞTIR. • BENLİK, KARAR VERME YETENEĞİNE SAHİP VE BİREYİ AMAÇLI YAŞAMAYA İTEN SİSTEMDİR.

• İNSANLAR CİNSEL GÜDÜLERDEN ÇOK TOPLUMSAL GÜDÜLERLE MOTİVE OLURLAR. • DAVRANIŞ BİLİNÇLİDİR VE AMACA YÖNELİKTİR. (HER DAVRANIŞIN BİR AMACI VARDIR) • KİŞİLİĞİN TEKLİĞİNE ÖNEM VERİR. KİŞİLİĞİ, DEĞERLERİ, GÜDÜLERİ İLE HER İNSAN TEK VE KENDİNE ÖZGÜDÜR. (BİREYSEL PSİKOLOJİ DENİLME NEDENİ)

• İNSAN BİLİNÇLİDİR. • DAVRANIŞININ NEDENLERİNİN, EKSİKLİKLERİNİN VE ULAŞMAK İSTEDİĞİ AMAÇLARININ NELER OLDUĞUNUN BİLİNCİNDEDİR. • İNSAN SEÇİMLER YAPABİLECEK VE SEÇİMLERİNİN SORUMLULUĞUNU ALABİLECEK YAPIDADIR. • BAŞARI VE MÜKEMMELLİK İÇİN ÇALIŞIR.

• BİLİNÇLİ İNSAN SORUMLU İNSAN MIDIR?

ADLERİN İNSANI • TEK BAŞINA OLAMAZ MUTLAKA BİR TOPLUM İÇİNDE VE TOPLUMLA BERABERDİR. • KENDİMİZİ ANLAMAK İÇİNDE BULUNDUGUMUZ SOSYAL AĞLARDA DİĞERLERİYLE OLAN İLİŞKİLERİMİZİ İNCELEMEMİZ GEREKİR. • SOSYAL DÜRTÜLERLE MOTİVE OLUR. • İNSAN TOPLUMSAL ÇIKARLAR UGRUNA KENDİ İHTİYAÇLARINI İKİNCİ PLANA ATABİLİR, KİŞİSEL KAZANÇLARINI TOPLUM İÇİN FEDA EDER VE BU SOSYAL BİR İÇGÜDÜDÜR. (SOSYAL İLGİ) • BU YAPI DOĞUŞTAN VARDIR

• İNSANLAR BİRİNCİL OLARAK SOSYAL GÜDÜLER TARAFINDAN GÜDÜLENİRLER. • KİŞLİĞİN CİNSEL DEĞİL SOSYAL BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNDE DURUR. • ADLER İÇİN ÖNEMLİ OLAN NE İLE DOĞDUĞUMUZ DEĞİL, SAHİP OLDUKLARIMIZLA NE YAPTIĞIMIZDIR.

TOPLUMSAL(SOSYAL) İLGİ • TOPLUMSAL DUYGU, TOPLULUK DUYGUSU, DAYANIŞMA DUYGUSU , İNSANLIĞIN BİR ÜYESİ OLDUGUNU HİSSETME VE İNSANLIKLA ÖZDEŞLEŞME ANLAMLARINI TAŞIR. • İNSAN KENDİNDEN ÇOK TOPLUMA YÖNELİK YAŞAR. • BU YAPI DOĞUŞTAN VARDIR. • SOSYAL PSİKOLOJİNİN GELİŞMESİNE ÖNCÜLÜK ETMİŞTİR.

SOSYAL İLGİ NASIL GELİŞİR? • SOSYAL ÇEVREDE OLUR (AİLE ORTAMI) • SOSYAL İLGİNİN İLK KATKICISI ANNE-AİLENİN DİĞER ÜYELERİ VE DAHA SONRA AİLE DIŞI ÜYELERDİR. • ANNENİN GÖREVİ; HEM SOSYAL İLGİNİN OLUŞMASINDA ÇOCUGU CESARETLENDİRMEK VE DESTEKLEMEK HEM DE ÇOCUGUN GELİŞTİRDİGİ BU İLİŞKİYİ KENDİSİNDEN BAŞKA İNSANLARA DA YANSITMASINA YARDIMCI OLMAKTIR. • ÇOCUKTA İŞBİRLİĞİ-BAĞLILIK VE YOLDAŞLIK DUYGUSU OLUŞTURMAK, ONA İÇTEN SEVGİ GÖSTERMEK ÇOCUGUN DİĞER SOSYAL İLİŞKİ BİLEŞENLERİ İÇİN MODEL TEŞKİL EDER. (DÜNYADA ANNEMDEN BAŞKA DEGERLİ İNSANLAR DA VAR)

SOSYAL İLGİ ÖZNELLERİ! • BAŞKALARININ KALBİYLE HİSSETMEK, BAŞKALARININ KULAKLARIYLA DUYMAK, BAŞKALARININ GÖZLERİYLE GÖRMEK. . (EMPATİK OLMAK) • SOSYAL İLGİ GELİŞİRKEN AŞAĞILIK DUYGULARI VE YABANCILAŞMA AZALIR. • SOSYAL İLGİ, PAYLAŞIMCILIK KARŞILIKLI SAYGI, GELECEK İÇİN BİR ŞEYLER YAPMAK, BAĞLILIK DUYGULARIYLA HAREKETE GEÇER.

BABA • BABA EŞİNE , İŞİNE VE TOPLUMA KAŞI SORUMLU DAVRANIŞLARIYLA ÇOCUGUNA SOSYAL İLGİ OBELERİ BELİRLEMEDE ÖNDERLİK EDER. • İDEAL BABA, ÇOCUKLARINA DEĞER VEREN VE ONLARIN BAKIMINA ANNEYLE EŞDEGER KATILANDIR. • DUYGUSAL UZAKLIK VEYA BABAYA ÖZGÜ OTORİTERYANİZM ÇOCUGUN SOSYAL İLGİSİNİ OLUMSUZ ETKİLER.

EBEVEYN İLİŞKİSİ • ANA BABA İLİŞKİSİ SOSYAL İLGİNİN GELİŞİMİNDE ETKİLİDİR. • MUTSUZ ÇATIŞMALI İLİŞKİ VEYA ANNENİN DUYGUSAL DESTEĞİNİ ÇOCUKLARINA YÖNELTMESİ SOSYAL İLGİNİN GELİŞİMİNİ OLUMSUZ ETKİLER. • ELEŞTİREL BİR AİLE DİNAMİĞİ COCUKLARIN HEM ANABABALARINA HEM KENDİLERİNE SAYGI DUYMALARINI ENGELLER. • ÇATIŞMALI AİLE ORTAMINDA COCUK ANABABASINI BİRBİRİNE KARŞI KULLANMAYI ÖĞRENİR.

SAĞLIKLI KİŞİLİK GELİŞİMİ İÇİN • GEREKLİ OLAN SOSYAL İLGİDİR. • HAYATLARIMIZ DİĞERİNİN HAYATINA ANLAM KATTIGIMIZ SÜRECE ANLAMLIDIR.

AŞAĞILIK DUYGUSU • İNSANIN TÜM MOTİVASYONUNU ÜSTÜNLÜK ÇABASI İLE AÇIKLAR. • HER İNSAN YAŞAMA YOGUN EKSİKLİK DUYGUSU İLE BAŞLAR VE BU DUYGU EVRENSELDİR –NORMALDİR. (KRONİK FİZİKSEL HASTALIKLAR-ÇOCUKKEN GECİRİLEN AMELİYATLAR VS)

• FREUD’UN GÖRÜŞLERİNİN TEMELİ BİLİNÇDIŞI VE CİNSELLİK ÜZERİNE İKEN ADLER’İNKİ, AŞAĞILIK DUYGUSU ÜZERİNE KURULMUŞTUR. • HER TÜRLÜ NEVROZ AŞAĞILIK DUYGUSUNDAN KAYNAKLANIR. • DAVRANIŞLARIMIZIN HEMEN HEPSİ BU DUYGUYU ÖDÜNLEMEK İÇİNDİR.

ORGAN EKSİKLİĞİ/AŞAĞILIK DUYGUSU VE ÖDÜNLEME • KONJENİTAL KALP HASTALIKLARI, KISA BOYLULUK, İLERİ ORANDA GÖRME BOZUKLUĞU GİBİ KALITSAL KÖKENLİ YA DA DOĞUŞTAN OLAN HASTALIKLARI DEĞERLENDİRİRKEN; • BU TİP KUSURLARIN BİYOLOJİK KÖKENLERİNDEN ÇOK BİREYİN BUNLARI NASIL KARŞILADIĞI VE ONUN YAŞAMINI NASIL ETKİLEDİĞİNE YOĞUNLAŞIR. • KEKEME DEMOSTENİN ÖDÜNLEME YAPARAK İYİ BİR HATİP OLMASI.

ÜSTÜNLÜK ÇABASI • BAŞLANGIÇTA İNSAN DAVRANIŞINA YÖN VEREN GÜCÜN SALDIRGANLIK OLDUGUNU DÜŞÜNEN ADLER, ZAMANLA BUNUN YERİNE GÜÇ KAZANMA ARZUSUNU KOYMUSTUR. • GÜÇ ERKEKLİKLE • GÜÇSÜZLÜK KADINLIKLA İLİŞKİLENDİRİLMİŞ (FEMİNSİTLER SAÇLARINI BAŞLARINI YOLDULAR • SONUNDA ÜSTÜNLÜK ÇABASINI İNSAN HAYATININ TEMEL YASASI OLDUGUNU ÖNE SÜRMÜŞTÜR.

ÜSTÜNLÜK ÇABASI • KÖKLERİ ÇOCUGUN KENDİNİ YETERSİZ ALGILAMASINA DAYANAN TEMEL TEK BİR GÜDÜDÜR. • İLERLEMEYE VE GELİŞMEYE DÖNÜK EVRENSEL BİR GÜDÜDÜR. • ÜSTÜNLÜK AMACI POZİTİF (YAPICI) VEYA NEGATİF(YIKICI) BİR YÖN ALABİLİR. BAŞKALARININ SIRTINA BASARAK YÜKSELEN BENCİLLER ÜSTÜNLÜK ÇABASININ NEGATİF YÖNÜNÜ TEMSİL EDERLER. KARŞITI, HEM KENDİNİ HEM DE DİĞERLERİNİN REFAHINI GÖZETİR TARZDIR. • BELİRLİ BİR ENERJİNİN HARCANMASINI GEREKTİRİR. • HEM BİREYSEL HEM TOPLUMSAL DÜZEYDE GERÇEKLEŞİR. BİREY TOPLUMLA KARŞILIKLI UYUM İÇİNDE OLURKEN TOPLUMUN BİR ÜYESİ OLARAK TA ÜSTÜNLÜĞÜ YAKALAMA PEŞİNDEDİR.

ERKEKSİ PROTESTO, • ADLERİN GELİŞTİRDİĞİ ÖNEMLİ EVE ELEŞTİRİ ALAN KAVRAMLARDAN BİRİ. • KADINDA DOĞUŞTAN GELEN EKSİKLİK DUYGULARI YÖNÜNDEN (YANİ TOPLUMUN ERKEKSİ DEĞERLERE ÖNCELİK VE ÖNEM VERMESİ YÜZÜNDEN) KADINSI SAYILAN DEĞERLERİ (EVLENMEK, EV İŞLERİ YAPMAK, ERKEĞE HÜKMETME İSTEĞİ VS) REDDETMESİ, KENDİNE GÜVENMEMESİ VE AŞIRI DURUMLARDA KENDİ CİNSİYETİNİ REDDEDEREK ERKEKSİ TAVIRLAR GÖSTERMESİ EĞİLİMİDİR. (EKSİKLİK DUYGLARINI ÖDÜNLEME ÇABASI)

KİŞİLİĞİN GELİŞİMİ • İLK 5 YILDA ŞEKİLLENDİĞİNİ ÖNE SÜRER. • CİNSEL DAVRANIŞ ÜSTÜNLÜK ÇABASININ BİR GÖRÜNGÜSÜDÜR. • BİREY YAŞAMA GÜÇLÜ YETERSİZLİK DUYGULARIYLA BAŞLAR. BU AŞAĞILIK DUYGUSU İNSANDAKİ TEK TEMEL GÜDÜ OLAN ÜSTÜNLÜK ÇABASININ KAYNAĞIDIR. • BUNUN İÇİN YAŞAM HEDEFLERİ BELİRLERİZ VE BUNU OLUŞTURACAK YARATICI GÜCÜMÜZÜ HAREKETE GEÇİRİRİZ.

YAŞAM HEDEFLERİ • KİŞİYE BİRLİK VE BÜTÜNLÜK VEREN DAVRANIŞ TUTARLILIGINI SAĞLAYAN ŞEYLERDİR. (SAĞLIKLI RUH HEDEFİ OLAN RUHTUR ) • YAŞAM HEDEFLERİMİZİ KENDİMİZDE VAR OLAN YARATICI GÜCÜMÜZLE BELİRLERİZ. • 4 -5 YAŞLARINDA HEDEFLERİMİZ KRİSTALİZE OLUR VE SONRAKİ YILLARDA TÜM ÇABAMIZ BU HEDEFİN YÖNETİMİNE GİRER. • YAŞAM HEDEFLERİ ÖZNEL ALGIMIZLA BELİRLENİR. • BUNLARA KURGUSAL HEDEFLER DİYORUZ. • KISACA KİŞİNİN ÜSTÜNLÜK ÇABASI KENDİ GELİŞTRİDİGİ KURGUSAL HEDEFLER TARAFINDAN YÖNETİLİR.

KURGUSAL HEDEFLERE ÖRNEK • AHMET, ÇOK ÇALIŞARAK VE BİRAZ DA KADER/ŞANS İLE BAŞARILI OLACAĞINI DÜŞÜNÜR VE ONA GÖRE HEDEFLER BELİRLEYEREK HAYATINI SÜRDÜRÜR. • OZAN; “ÇOK ÇALIŞMAKLA DÜNYANIN EFENDİSİ OLUNSAYDI KARINCALAR DÜNYANIN EFENDİSİ OLURDU” ZİHNİYETİNE SAHİPTİR VE HAYATINI ONA GÖRE KURGULAR. • VEYA CENNET İNANCIYLA DAVRANIŞLARIMIZI/HAYATIMIZI PLANLAMAMIZ

YAŞAM TARZI • BELİRLEDİGİMİZ HEDEFLERE ULAŞMAK İÇİN İZLEDİGİMİZ YOL • HEM AKTÖR, HEM SENARİST HEM YAPIMCIYIZ. • ÇOCUKLUK DÖNEMİNDEKİ ETKİLEŞİMLER SONUCU KENDİMİZE ÖZGÜ DAVRANIŞ ÖRÜNTÜSÜ GELİŞTİRİRİZ. BU BİZİM YAŞAM STİLİMİZDİR. • İNSAN YAŞAM TARZINI YAŞANTILARININ SONUCU OLARAK KENDİSİ YARATIR. • İKİ İNSAN TAMAMEN AYNI YAŞAM TARZINI SEÇEMEZ!

YARATICI GÜÇ • KİŞİ KENDİ YAŞAM HEDEFİNİ KENDİ YARATICI GÜCÜ SAYESİNDE BİÇİMLENDİRİR. • İNSANLAR KİM OLDUGUNDAN VE NASIL DAVRANDIKLARINDAN SORUMLUDURLAR.

AŞAĞILIK KOMPLEKSİ • ORGAN KUSURLARI • ŞIMARTILMA • YETERSİZ İLGİ ÇOCUKLUKTA YAŞANAN VE AŞAĞILIK DUYGUSUNA YOL AÇAN ENGELLERDİR.

ORGAN YETERSİZLİĞİ • KUSURLU ORGAN ----YETERSİZLİK DUYGUSU • ORGAN KUSURU----AŞIRI ANABABA İLGİSİ----YETERSİZLİK DUYGUSU

ŞIMARTILAN ÇOCUK • YAŞAM GÜÇLÜKLERİ KARŞISINDA KENDİSİNİ GÜÇSÜZ HİSSEDER • ONUN ADINA HERŞEYİ EBEVEYNİ YAPMIŞTIR, YOĞUN YETERSİZLİK DUYGULARI GELİŞTİRİR. • “BEN BİR ŞEY YAPAMAYACAK KADAR BECERİKSİZİM”

EBEVEYN İLGİSİZLİĞİ • İLGİ GÖRMÜYORUM ÇÜNKÜ BUNA DEĞER DEĞİLİM • İLGİ GÖRMÜYORUM ÇÜNKÜ İSTENİLMİYORUM • İLGİ GÖRMÜYORUM ÇÜNKÜ SEVGİ KAZANABİLECEK ÖZELLİKLERİM YOK

ÖRNEK (YETERSİZ İLGİ) • 17 YAŞINDAKİ ZEYNEP ÇOCUKLUGUNDAN BU YANA ANABABASININ HEP KARDESLERİNE ÖNCELİK VERDİGİNİ VE KENDİSİNİN EZİLDİGİNİ KANISINDADIR. KENDİ HAREKET KANUNUNU YARATIRKEN HAYATTA EN ÖNEMLİ ŞEYİN SICAKLIK VE ŞIMARTILMAK OLDUGUNU KABUL EDER(KURGUSAL HEDEF) • AİLEDE BULAMADIGINI OKULDA ARAR. KENDİSİNE İYİ BİR ORTAM OLUŞTURUR ANCAK BU KEZ YENİ ÖGRETMENİ ONU SEVMEZ VE KÖTÜ DAVRANIR. BU KEZ ÇOCUKLUGUNDAN BU YANA KENDİSİNDE VAR OLAN AŞAĞILIK DUYGUSU SICAKLIK VE ŞIMARTILMA KONUSUNDA YENİ BİR DOYUMA YÖNELİR. ERKEKLER. . ONLAR TARAG-FINDAN ŞIMARTILMAYIKENDİSİNE HEDEF BELİRLER.

ÖRNEK (ŞIMARTILMA) • HIRSIZ UYUMAKTA OLAN ÖGRETMENİN ODASINA GİRER VE BAZI EŞYALARINI ÇALAR. ÖĞRETMEN UYANIR, ODASINDAKİ GENCİ GÖRÜR, VE ÇALIŞARAK KAZANDIKLARINI ALMAKTA OLAN GENCE SİTEM EDER. NEDEN İŞ BULUP ÇALIŞMIYORSUN DİYE SORAR. GENÇ CEVAP VERİR: ” ANNEM BENİ DAHA İYİ ŞEYLER İÇİN YETİŞTİRDİ, ÇALIŞMAK ÇOK YORUCU VE ÜCRETLER ÇOK DÜŞÜK” DER.

ÜSTÜNLÜK KOMPLEKSİ • AŞAĞILIK DUYGUSUNA AŞIRI ÖDÜNLEME İLE TEPKİ VERDĞİMİZDE ORTAYA ÇIKAN DURUMDUR. • HER ÜSTÜNLÜK KOMPLEKSİNİN ALTINDA……………. VARDIR. • KENDİNİ BEĞENMİŞLİK-KİBİRLİLİKBEN MERKEZCİLİK-ALAYCILIK ÖZELLİKLERİYLE KENDİNİ GÖSTERİR.

DOĞUM DÜZENİ • Adler, ailedeki diğer çocukların varlığına ve bunun çocuğun gelişimi üzerindeki etkisine değinen ilk kuramcıdır. Ona göre, çocuğun diğer kardeşler arasındaki durumu yani dünyaya geliş sırası kendine özgü bazı sorunları da beraberinde getirir. Bunlar kesin değil olabilirlik özelliği olan değerlendirmelerdir.

En büyük çocuk • TACINI YİTİRMİŞ KRALDIR (MUNROE, 1955) İLGİ MERKEZİ İKEN KARDEŞİN GELMESİYLE ARKA PLANA İTİLMİŞTİR. KARDEŞLERİN DOĞAL LİDERİDİR ANCAK ANA-BABANIN EN ÇOK ELEŞTİRİSİNİ DE ALAN ODUR. • KENDİNDEN VE KARDEŞLERİNDEN SORUMLU OLMASI BEKLENİR. • SORUMLULUKLARI TAŞIYAMAYACAĞINDAN AĞIRDIR. • YETİŞKİN YAŞAMINDA EN BÜYÜK ÇOCUK OTORİTEDEN VE SAHİP OLDUKLARINI BAŞKALARINA KAPTIRMAKTAN KORKABİLİR.

İkinci çocuk • DAHA GÜÇLÜ VE YETENEKLİ BÜYÜK KARDEŞ İLE KENDİSİNDEN SONRA GELEN KÜÇÜK KARDEŞ ARASINDA KALMIŞTIR VE İKİSİYLE DE MÜCADELE ETMEK ZORUNDADIR. • ANA BABA KENDİSİNE DAHA ILIMLI DAVRANIR. • DİĞERLERİ KADAR YETENEKLİ OLMADIĞI İNANCI İKİNCİ ÇOCUĞU YETİŞKİN YAŞAMINDA, TEPKİCİ, ASİ, BAŞARMA ÇABASINA RAĞMEN YENİLGİYİ KABUL EDEN, EZİK KARAMSAR BİR KİŞİLİK GELİŞTİRMESİNE NEDEN OLABİLİR.

En küçük çocuk • KENDİSİNDEN SONRA GELEN KARDEŞ OLMADIĞI İÇİN YARIŞMAK VE İLGİ PAYLAŞMAK ZORUNDA KALMAZ. • OĞU KEZ ŞIMARTILIR VE İLGİ MERKEZİ OLUR. “SEVİMLİ KÜÇÜK ÇOCUK” İMAJI HİÇ BÜYÜMEYEN YETİŞKİNE DÖNÜŞEBİLİR. • BEN-MERKEZCİ TUTUMLAR GELİŞTİREBİLİR. • KENDİSİNDEN GÜÇLÜ KARDEŞLER İSE YETERSİZLİK DUYGUSU YAŞAMASINA NEDEN OLABİLİR.

Tek çocuk • TOPLUMSAL DAVRANIŞLARIN GELİŞMESİ İÇİN GEREKLİ OLAN ALIŞVERİŞ ORTAMINDAN YOKSUNDUR. AŞIRI KORUNMA VE ŞIMARTILMA YETİŞKİN YAŞAMDA DA BU BEKLENTİLERLE İLİŞKİ KURMASINA VE ARADIĞI İLGİYİ BULAMAYINCA DA HAYAL KIRIKLIĞI YAŞAMASINA NEDEN OLUR.

KARAKTER TİPOLOJİSİ • • BASKIN TİP ALICI TİP KAÇINAN TİP SOSYAL YETKİN TİP

BASKIN TİP • BAZI ÇOCUKLAR YAŞAMA KARŞI DOMİNANT OLURLAR. • DİĞERİNİN İHTİYACINI GÖZETMEDEN KENDİ İSTEKLERİNİ ÖN PLANA ÇIKARIR. • ATILGAN, SALDIRGAN, AKTİFLERDİR. • SOSYAL OLMAYAN TARZDA ETKİNDİRLER • SADİSTİK-ZORBA-SERSERİ TİPLEMELERİ VARDIR.

ALICI TİP • EN YAYGIN TİPTİR • HERŞEYİ BAŞKASINDAN BEKLER • “ARMUT PİŞ AGZIMA DÜŞ” – ASALAK KARAKTER • SOSYAL İHTİYAÇLARI İÇİN DİĞERLERİNE YASLANIRLAR. • DİĞERLERİNE ZARAR VERMEZLER ANCAK SÜREKLİ DİĞERİNDEN BİR ŞEY BEKLERLER

KAÇINAN TİP • NE YETERLİ SOSYAL İLGİYE NE DE KENDİ SORUNLARINI ÇÖZEBİLECEK POTANSİYELE SAHİPTİRLER. • BAŞARISIZLIKTAN KORKARLAR. KORKTUKLARI İÇİN DE EYLEME GEÇEMEZLER. • YAŞAM ÖDEVLERİNDEN SÜREKLİ KAÇARLAR • ERTELERLER, SROUNLARI YOK SAYARAK KENDİLERİNİ YETERLİ HİSSETMEYİ TERCİH EDERLER.

SOSYAL YETKİN TİP • GELİŞMİŞ OLGUNLAŞMIŞ BİREY • DİĞERLERİNE İÇTEN GERCEK YAKINLIK DUYMA • EMPATİK OLMA • HAYATA VE TOPLUMA KARSI SORUMLULUK DUYARLAR • İŞBİRLİKÇİ-SORUN ÇÖZÜCÜDÜRLER

KİŞİLİK ANALİZİNDE KULLANDIĞI 3 YÖNTEM • ÇOCUKLUK ANILARI • AİLENİN KAÇINCI ÇOCUĞU OLDUĞU • RÜYALARIN ANALİZİ

NEVROZ YAKLAŞIMLARI • PSİKANALİZ NEVROZUN TEMELİNDE CİNSEL ÇATIŞMALAR VAR. UYGARLIĞIN BEDELİ NEVROZDUR. • ADLER • NEVROZ YETERSİZ ÖĞRENMELER SONUCUDUR VE YANLIŞ ALGILARIN ÜRÜNÜDÜR. • YETERİNCE UYGARLAŞMAMIŞ OLMANIN BEDELİDİR NEVROZ!

ELEŞTİRİLER • DAVRANIŞLARIN ÇEVRESEL FAKTÖRLER TARAFINDAN OLUŞTUĞUNU SÖYLEDİĞİ İÇİN PSİKANALİSTLER TARAFINDAN ELEŞTİRİLDİ. • YETERSİZLİK DUYGULARI VE ÜSTÜNLÜK ÇABASI YAŞAMADAN DA GÜNLÜK YAŞAM SÜRDÜRÜLEBİLİR. • TOPLUMSAL İLGİ, DÜŞÜNCE-DUYGU VE EYLEMLERİN TÜMÜNÜ İÇERİR. HER BİRİ İÇİN NE GİBİ ÖRNEKLER VERİLDİĞİ SOMUTLANMAMIŞTIR. • SİSTEMATİK BİR KURAMDAN ZİYADE PRATİKTE ÖĞRENMEDEN YANA BR TAVIR SERGİLEMİŞTİR.

• ADLER’İN İNSANINI TANIMLAYIN!

• BİLİNÇLİDİR, • TOPLUMSALDIR. • GEÇMİŞ ÖNEMLİDİR ANCAK ÖNEMLİ OLAN GELECEĞE YÖNELİK GÜDÜ VE AMAÇLARDIR. BİLİNÇLİ AMAÇLAR HEDEF YÖNELİMLİ DAVRANIŞLARA NEDEN OLUR. • BİREY ÜSTÜNLÜK ÇABASI İÇİNDEDİR. İNSAN DAVRANIŞINI ANLAMAK İÇİN AŞAĞILIK DUYGUSUNU VE BUNU TELAFİ ÇABALARINI İRDELEMEK GEREKİR. • SORUMLUDUR.

ANEKDOT VAROLUŞÇU FRANKL, ÇALIŞMALARINA ADLER LE BAŞLAMIŞTIR!

TARTIŞMA SORULARI • HEM YAŞAMIMIZIN AKTÖRÜ HEM SENARİSTİ HEM YAPIMCISIYIZ. BU TANIM SİZİN YAŞAM DENEYİMLERİNİZE NASIL UYMAKTADIR? • DOĞUM SIRASI BAKIMINDAN AİLE İÇİNDEKİ YERİNİZİ DEĞERLENDİRİN. • ÜSTÜNLÜK İÇİN HANGİ YOLLARLA MÜCADELE ETMEKTESİNİZ?

• YAŞAMAK DEMEK GELİŞMEK DEMEKTİR. • DERS BİTMİŞTİR TEŞEKKÜRLER

Vaoluşcu yaklaşım Ludwig Binswager Medard Boss Viktor Frankl İrwin Yalom

• BİR KURAM DEĞİLDİR. • Daha çok bireyin kendisi ve hayatla kurduğu ilişki biçimidir. • Varoluşçu yaklaşıma göre bir insan hakkında bilgi sahibi olmak onu tanımak demek değildir. Bir insanı tanımak onunla aramızda oluşan “bağı” yaşamaktır. • Davranışların nedenini açıklamak yerine, içinde bulunulan anda yaşanılanları anlamaya çalışır.

• Varoluşculuk akımına göre, birey var olma amacını kavrayabilmelidir bunun için de yok olmanın her an mümkün olabileceğini kavraması gerekir. İnsan doğmuş olduğunu ve bir gün öleceğini bilen tek canlıdır ve bu gerçek onu anlamlı yaşayıp yaşamadığı konusunda kaygılandırır. • Varoluş kaygısı denilen bu kaygı bireyin davranışlarında itici bir güçtür. Bir çok insan bu kaygıyı yaşamamak için kollektif tepkiler ve tutumlar yığını içinde eriyip gider. • Nietzche” kolay yaşamak mı istiyorsunuz, sürüye katılın “

• Çoğumuz yaşadığımız anı, “daha önce yaşanmış olanlara ve gelecekte yaşanması tasarlananlara göre” değerlendirme eğilimdeyizdir bu nedenle de “şimdi ve burada” dediğimiz süreç içerisinde duygu düşünce eylem ve beklentilerimizin farkına varabilmemiz güçtür.

• BİREYSEL PSİKOLOJİYE GÖRE, İNSAN KİŞİLİĞİNDE BÜTÜNLÜK VE DEVAMLILIK ESASTIR VE BİREY SORUNLARINI ÇÖZEBİLMEK İÇİN BAŞARIYA ULAŞMA ÇABASI İÇİNDEDİR. • HER BİREY AŞAĞILIK DUYGUSUYLA DOĞAR VE YAŞAMI BOYUNCA BU DUYGUYU GİDERMEK İÇİN ÇABALAR. • ADLER, PSİKOLOJİK ANALİZDE 3 UNSUR ÜZERİNDE DURUR: BİREYİN ESKİ ANILARI, AİLENİN KAÇINCI ÇOCUĞU OLDUĞU VE RÜYALARINI NASIL YORUMLADIĞI

Varoluş psikolojisinin ilkeleri • İnsanın varoluşunda neden-sonuç ilişkisi yoktur. Yani çocukluktaki bir olay insanın yetişkin yaşamındaki bazı davranışlarının nedeni olamaz. Nedenselliği redderken, determinizmi(gerekircilik), pozitivizm ve maddeciliği de reddeder. • Kendi yöntemi fenomenoloji vardır.

fenomenoloji • Olaylar, onları yaşayan kişi tarafından “görüldüğü” biçimde anlaşılır. Gerçek o insanın herhangi bir andaki yaşantısıdır. • Her birey yaşadığı olayları değerlendirirken diğerinden farklı bir bakış açısı kullanır dolayısıyla bireyi anlamak demek onun fenomenolojik alanının içine sızabilmek demektir. • İnsan davranışının nedenleri değil, içinde bulunduğu andaki algıları, duyguları, yaşantıları incelenir. • Sezgi, analiz ve betimleme yapılır.

Otantik varoluş • Eğer bir insan sahip olduğu potansiyelleri keşfeder/fark eder ve buna uygun bir yaşam sürdürürse otantik yaşamış olur. • Bunu yapmak yerine, varoluş sorumluluğunu başkalarına verip çevrenin denetimini kabul ederse otantik olmayan bir yaşama yönelmiş olur.

Varoluşculara göre, • İnsanın doğasında “bir kere oldu mu hepsi bu” şeklinde bir öz bulunmamaktadır. Her zaman yeni bir boyut, yeni bir sorun ve yeni fırsatlar vardır. yani insan yaşamını yeniden ve yeniden oluşturabilir ve her bir oluşturuşta kendini yeniden keşfeder. • Birey kendi seçimleri ile yaşamına yön verir. Ancak bu seçimlerini yadsıyarak sorumluluktan kaçar ve başarısızlıklarının nedeni olarak diğerlerini görür onları suçlarsa hayatı saldırı/savunma ikileminde geçmeye mahkumdur. • Bu bakışa sahip bireyler için hiçbir terapinin sağaltıcı etkisi olamaz. Varoluşcu terapi bireyin yaşamındaki tercihlerinde sorumluluk almasını öngörür.

ilkeleri • İnsan dünya. Temel içinde varoluştur ve varoluşçu psikoloji insanın dünyadaki varoluşunu inceler. • İnsan fark ettiğini de fark edebilen canlıdır. • İnsan tam olarak seçme özgürlüğüne sahiptir, özgür seçimler yoluyla kendi varlığını oluşturabilir. • Beden-zihin, bilinç-bilinçaltı ayrımları reddedilir. • Davranışları kuramlarla açıklamak uygun değildir. • Öfkelenecek bir durum var ise öfkeyi yaşamak üzüntüyü yaşamak gerekir. • Ölüm korkusu hayatı yaşamayı beceremeyenlerde daha yoğundur.

ayıran özelliği Yalom şöyle formüle eder. • Dürtüler-----kaygı---savunma mekanizmaları • ( psikoanalitik yaklaşım) • Temel endişelerin • Farkedilmesi----kaygı----savunma me.

Temel endişeler • Ölüm korkusu • Özgürlük • Yalıtım • Anlamsızlık

ölüm • En büyük kaygıya neden olan ölümdür. Şu anda varız ancak bir gün olmayacağız. Ve bundan kaçış yok. • Dolayısıyla bu korkunç gerçeğe ölümcül bir korkuyla cevap veririz. • Ölümün kaçınılmazlığı karşısında varoluş çabasının yarattığı gerginliktir bu.

özgürlük • Normalde özgürlüğü olumlu bir kavram olarak düşünürüz. • Varoluşcu bir pencereden bakıldığında özgürlük ve korku yapışıktır. Böyle bir özgürlükte, birey, hayat tarzından, hareketlerinden, seçimlerinden sorumludur. Bu sorumluluk hata yaptığımızda diğerini suçlama hakkını elimizden alır. • “kuşlar kadar özgür olmak isteyenler havada vurulmayı da göz önüne almalıdırlar” n. orhan yiğit

Varoluşcu yalıtım • Burada anlatılmak istenen diğerleriyle kurduğumuz ilişkide hissettiğimiz yalnızlığa paralel gelişen yalıtım değil, • Yaratıklar ve dünyada yalıtımdır. Ve ilişkisel yalıtımdan daha korkutucudur. • Birbirimize ne kadar yakınlaşırsak yakınlaşalım aramızda kapatılamaz bir boşluk vardır. • Dünyaya yalnız geldik ve yalnız gideceğiz. Bu nedenle varoluşcu çatışma bunun farkında olma ve diğerleriyle bağlantı kurma bir bütün olma isteğimiz arasındaki gerilimdir.

anlamsızlık • Eğer ölmek zorundaysak o zaman hayatın anlamı nedir? • Neden yaşıyoruz? • Eğer bizim için önceden belirlenmiş bir model yoksa her birimiz kendi hayatımızın anlamını oluşturmak zorundayız.

Faydalanılan kaynaklar • Alfred Adler. ”Kişilik Bozukluları ve Toplumsal Bütünleşme” • Üstün Dökmen. ”Varolmak Gelişmek Uzlaşmak” • Irvın Yalom. ”Varouşçu Terapi” • Engin Geçtan. ”Varoluş ve Psikiyatri” • Engin Geçtan. ”Psikanaliz ve Sonrası”