BREYSEL EMEKLLK SSTEM KEMAL ZEKEN KARABK NVERSTES STRATEJ

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ KEMAL ÖZEKEN KARABÜK ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANI

ÇALIŞANLARIN İŞVERENLERİ ARACILIĞIYLA OTOMATİK OLARAK EMEKLİLİK PLANINA DAHİL EDİLMESİ

YASAL DAYANAK - 4632 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu, - Başbakanlık tarafından yayımlanan 2016/26 No’lu Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik Katılım Genelge, - Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelik, - Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelik

KAPSAMI Türk vatandaşı veya 29. 05. 2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. Maddesi kapsamında olup, 45 yaşını doldurmamış olanlardan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre çalışmaya başlayanlar, işverenin bu Kanun hükümlerine göre düzenlediği bir emeklilik sözleşmesi ile emeklilik planına dahil olurlar. (4632 Sayılı Kanun Ek 2. Maddesi )

KAPSAM İşverenin Kapsama alınma tarihi itibariyle çalışmakta olan 45 yaşını doldurmamış kişileri, İlgili işverene bağlı olarak işverenin kapsama alınmasından sonra işe başlayan ve işe başladığı tarihte 45 yaşını doldurmamış kişileri ve bu çalışanları istihdam eden işverenleri kapsar. (01. 04. 1972 ve sonrası doğum tarihli olan kişileri kapsar. )

KAPSAM Çalışanın daha önce dahil olduğu bir emeklilik sözleşmesi olsa dahi mevzuatta belirtilen şartları taşıması halinde otomatik emeklilik planına dahil edilecektir.

KAPSAMA ALINMA TARİHİ 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4 üncü Maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre 10. 12. 2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun eki (I), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinde 01. 04. 2017 tarihi itibariyle mevcut çalışanlar 01. 04. 2017 tarihinden itibaren ilgili emeklilik planına dahil olacaklardır.

KAPSAMA ALINMA TARİHİ Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. Maddesinin 2. Fıkrasına göre; Üniversitemiz 01. 04. 2017 tarihinden geçerli otomatik emeklilik sistemine dahil olacaktır.

EMEKLİLİK ŞİRKETLERİNİN TESPİTİ İşveren çalışanını Hazine Müsteşarlığı tarafından uygun görülen şirketlerden en az biri ile emeklilik planı imzalamak sureti ile bu sisteme dahil edecektir. (4632 Sayılı Kanunun Ek 2. Maddesi) İşverenlerin emeklilik planı imzalayabilecekleri emeklilik şirketleri Hazine Müsteşarlığı’nın web sitesinde yayımlanmıştır.

EMEKLİLİK ŞİRKETLERİNİN TESPİTİ Emeklilik şirketinin seçiminde ; - Şirketin hizmet kalitesi, - Çalışana sağlanan avantajlar dikkate alınır. İşveren şirket seçimi sebebiyle şirketten komisyon dahil hiçbir şekilde maddi menfaat sağlayamayacağı gibi, şirkette işverene bu şekilde bir teklifte bulunamaz.

İŞVEREN İLE EMEKLİLİK ŞİRKETİ ARASINDA YAPILACAK PROTOKOL Çalışanların sisteme dahil olabilmesi için İşveren (Üniversite) ile Emeklilik Şirketlerinden en az biri ile emeklilik sözleşmesi imzalanır.

EMEKLİLİK SÖZLEŞMESİNİN ASGARİ İÇERİĞİ Tarafların hak ve yükümlülükleri, Ücret ödeme ve mutabakat süreci, İlgililere yapılacak ödeme ve iadeler, Çalışanlara ait güncel bilgilere dair hükümler, İlgililere yapılacak bildirimlerin usulleri yer alır.

Şirketin seçimi, Katkı payının şirkete aktarımı hariç, sözleşmede yer alan diğer hükümlere ilişkin yükümlülükler şirket tarafından yapılabilir.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ Çalışanların sisteme dahil edilmesini sağlamak, Katkı payı hesaplamalarını yapmak, Katkı paylarının şirkete aktarımını sağlamak, İlgili mevzuatlarda belirtilen diğer işlemlere ilişkin yetkili birimlerini ve yöneticilerini belirlemek.

ÇALIŞANIN FON TERCİHİ Emeklilik sözleşmesini müteakip , işveren çalışanlardan çalışanlarının katkı paylarının yönlendirileceği fonlara ilişkin olarak faiz içeren veya faiz içermeyen fon tercihlerini alacaktır. Tercihte bulunmayanlar adına işveren fon tercihinde bulunacaktır.

ÇALIŞANIN FON TERCİHİ FORMU T. C KİMLİK NUMARASI ADI SOYADI E-MAİL CEP TEL(Aktif kullanılan) İSTENİLEN FON TERCİHİ DOĞUM TARİHİ **Excel formatında gönderilecektir. FAİZLİ/FAİZSİZ

ÇALIŞANIN SİSTEME DAHİL OLMASI Çalışanlar , İlgili grup emeklilik planına göre katılımcı ad ve hesabına katkı payı olarak yapılan ilk ödemenin şirket hesabına naklen intikal ettiği tarihte sisteme dahil edilmiş olur.

SİSTEMİN GETİRDİKLERİ Çalışanlar tarafından ödenen katkı paylarına mevcut bireysel emeklilik sistemi ile aynı koşullara tabi olarak %25 oranında Devlet katkısı teşviği verilecektir. Cayma süresi sonrasında sistemde devam etmeye karar veren çalışanlara 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununa göre 1. 000 TL tutarında devlet katkısı verilecektir. Emeklilik halinde, hesabındaki birikimi en az 10 yıl süreli yıllık gelir sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden çalışana birikiminin % 5 ‘i oranında ek Devlet katkısı verilecektir.

ÖDENECEK KATKI PAYI TUTARI 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanuna tabi olanlar için Prime Esas kazancının, Mülga 5434 ilgili Maddelerine göre Emekli Kesenekleri hesaplananlar için Emeklilik Keseneği Aylığının %3’ü oranında katkı payı kesintisi yapılır.

ÖDENECEK KATKI PAYI TUTARI Bu oranı iki katına kadar arttırmaya, yüzde bire kadar azaltmaya veya katkı payına maktu limit getirmeye Bakanlar Kurulu YETKİLİDİR. Bu oran %3 olarak belirlenmiştir. (Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. Maddesi )

ÖDENECEK KATKI PAYI TUTARI Çalışanlar bu orandan daha fazla kesinti yapılmasını işverenden talep edebilir. Daha sonra , yönetmelikle belirlenen oranın (%3 )altında kalmamak koşulu katkı payı tutarını azaltma talebinde bulunabilir. Çalışanlar bu taleplerini ücret hesaplamaları yapılmadan önce bildirmekle yükümlüdür

KATKI PAYLARININ AKTARIMI Katkı payı, en geç belirlenen ücret ödeme gününü takip eden işgünü, banka aracılığıyla şirketçe bildirilen tek bir hesaba aktarılır. Aylık işlemlerini Maliye Bakanlığının (Muhasebat Genel Müdürlüğü) bilişim sistemleri üzerinden yürüten harcama birimlerinin katkı payları, şirketin aynı hesabına ödenir. Katkı payının, Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) bilişim sistemlerinin herhangi bir nedenle geçici olarak hizmet dışı kalması sonucu emeklilik sözleşmesinde belirlenen ödeme gününde şirkete ödenememesi halinde, Maliye Bakanlığınca da bu durumun teyit edilmesi halinde işverene veya muhasebe birimine herhangi bir sorumluluk yüklenemez.

KATKI PAYLARININ AKTARIMI Ücret ödeme ve hesaplanmasına ilişkin diğer bilişim sistemlerinin de herhangi bir nedenle geçici olarak hizmet dışı kalması sonucu belirlenen ödeme gününde katkı payının şirkete ödenememesi halinde işverene herhangi bir sorumluluk yüklenemez.

KATKI PAYLARININ AKTARIMI Çalışma ilişkisi sona eren çalışan, Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde en az ilgili takvim yılının ilk altı ayında uygulanacak asgari brüt ücretin yüzde üçü oranında katkı payı ödemeye devam edebilir. Çalışan katkı payı ödemeye devam etmeyi talep etmezse ilgili emeklilik sözleşmesinden ayrılma işlemi gerçekleştirilir. Çalışan katkı payı ödemeye yönelik talebini, işten ayrılma tarihini izleyen ayın sonuna kadar şirkete bildirmek zorundadır. Müsteşarlık, bu kapsamdaki sözleşmeden ayrılma işlemlerine ilişkin esasları belirler.

KATKI PAYINA TABİ OLMAYACAK ÜCRET ÖDEMELERİ Çalışanın kapsama alınma tarihinden önceki bir döneme ilişkin çalışması karşılığında, kapsama alınma tarihi ve sonrasında ödenen ücretlerinden çalışan katkı payı kesintisi yapılamaz. Ücreti peşin ödenen çalışanlara, kapsama alınma tarihinden önceki dönemde ödenen ücretlerinden çalışan katkı payı kesintisi yapılamaz.

CEZAİ MÜEYYİDELER İşverenin bu mevzuat doğrultusunda yapması gereken yükümlülüklere ve yürürlüğe konulan düzenlemelere uymaması halinde, her bir ihlal için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yüz Türk lirası idari para cezası uygulanır.

ÇALIŞANIN İŞYERİNİN DEĞİŞMESİ Daha önce bu bölüm kapsamında bireysel emeklilik sistemine dâhil edilen ve işyerinin değiştiği tarih itibarıyla sistemde bulunan bir çalışanın bireysel emeklilik hesabındaki birikimi ile varsa ödenen devlet katkısı, yeni işyerinde çalışanlara sunulan bir emeklilik planı bulunması halinde, yeni işyerindeki plana aktarılır ve çalışanın sistemde kazandığı emekliliğe esas süresi ile devlet katkısının hak edilmesine esas süresi yeni işyerindeki planda aynen korunur.

ÇALIŞANIN İŞYERİNİN DEĞİŞMESİ Yeni plana aktarma şirket değişikliği gerektirmesi halinde aktarım, şirket değişikliği gerektirmemesi halinde ise plan değişikliği süreçleri Müsteşarlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.

ÇALIŞANIN İŞYERİNİN DEĞİŞMESİ Daha önce bu bölüm kapsamında bireysel emeklilik sistemine dâhil edilen ve işyerinin değiştiği tarih itibarıyla sistemde bulunan bir çalışan, yeni işyerinde çalışanlara sunulan bir emeklilik planı bulunmaması halinde, önceki işyerinde dâhil olduğu emeklilik planı kapsamında Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde en az ilgili takvim yılının ilk altı ayında uygulanacak asgari brüt ücretin yüzde üçü oranında katkı payı ödemeye devam edebilir.

ÇALIŞANIN İŞYERİNİN DEĞİŞMESİ Yeni işyerinin kapsama alınması halinde, çalışan, işvereni tarafından 22/B maddesi hükümleri kapsamında yeni işyeri kapsamındaki emeklilik planına dâhil edilir. Çalışanın yeni işyeri kapsamındaki emeklilik planına dâhil edilmesi, şirket değişikliği gerektirmesi halinde aktarım, şirket değişikliği gerektirmemesi halinde ise plan değişikliği süreçleri Müsteşarlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir. İşyeri değişen çalışanın yeni işyerinde çalışanlara sunulan bir emeklilik planı bulunmaması ve çalışanın katkı payı ödemeye devam etmeyi talep etmemesi durumunda ilgili emeklilik sözleşmesinden ayrılma işlemi gerçekleştirilir.

ÇALIŞANIN İŞYERİNİN DEĞİŞMESİ Çalışan katkı payı ödemeye yönelik talebini, işyeri değişikliğini izleyen ayın sonuna kadar şirkete bildirmek zorundadır. Müsteşarlık, bu madde çerçevesindeki sözleşmeden ayrılma işlemlerine ilişkin esasları belirler.

ÇALIŞANIN HAKLARI Cayma hakkı Ara verme hakkı, Fon değişikliği hakkı, Sistemden ayrılma hakkı, Emeklilik hakkı.

CAYMA HAKKI İlgili emeklilik planına göre, çalışanın ücretinden kesilmek suretiyle yapılan ilk katkı payının şirket hesaplarına nakden intikal ettiği tarihi takip eden işgünü emeklilik planına dahil edildiği şirket tarafından çalışana posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim araçları ile bildirilir.

CAYMA HAKKI Çalışan sisteme dahil edildiğinin şirket tarafından kendine yapılan bildirimi müteakip 2 ay içinde cayma hakkını kullanabilir. Cayma süresinden sonra da çalışan dilediği zaman sistemden ayrılabilir. Cayma talebi çalışan tarafından posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim araçlarıyla ilgili emeklilik sözleşmesi hükümlerine göre işverene veya şirkete bildirilir. Cayma bildiriminin ulaşmasını müteakip 10 iş günü içinde ödenen katkı payları, varsa hesabında bulunan yatırım gelirleri ile birlikte çalışana iade edilir.

ARA VERME HAKKI Çalışan katkı payı ödemeye ara verme talebinde bulunabilir. (Çalışan kendi birimine talepte bulunacaktır. ) Talep tarihinden itibaren 3 aylık süre için yapılabilir. Bu sürenin bitiminden önce veya bitimini müteakip tekrar ara verme talebinde bulunması mümkündür. Ara verme talebinde bulunan çalışandan katkı payı kesintisi yapılmaz. Çalışan ara verme talebini en geç ücret ödeme gününden 3 iş günü öncesine kadar iletir. Bu tarihten sonra yapılan talepler bir sonraki aya ilişkin ücret ödemesinden itibaren dikkate alınır. Ara vermeden dolayı ilgiliden ek yönetim gideri kesilmez. Ara verme süresi bitiminde kesintiye devam edilir. Ara verme hakkı yalnızca çalışan tarafından yapılır.

FON DEĞİŞİKLİĞİ HAKKI Sözleşmeyi müteakip çalışanlar faiz içeren, faiz içermeyen fon tercihlerini yaparlar. Tercih yapmayanlar adına işveren fon tercihinde bulunur. Katkı payı iki aylık cayma süresi içerisinde, ilgilisine göre çalışan veya işverence tercih edilen başlangıç fonundan yatırıma dönüştürülür. Şirket cayma süresince ödenen katkı paylarının değer kaybetmemesini sağlayacak şekilde fon yönetiminden sorumludur.

FON DEĞİŞİKLİĞİ HAKKI Şirket, cayma hakkını kullanmayan çalışanın birikimlerini iki aylık cayma süresinin sona erdiği tarihi müteakip Bakanlık tarafından belirlenen sürenin sonuna kadar ilgisine göre çalışan ya da işverence tercih edilen başlangıç fonunda yatırıma yönlendirmeye devam eder. Çalışanın birikimi Bakanlık tarafından belirlenen sürenin bitimini müteakip ilgisine göre çalışan veya işverence tercih edilen standart fonda yatırıma yönlendirilir.

FON DEĞİŞİKLİĞİ HAKKI Çalışan cayma süresinin tamamlanmasını müteakip başlangıç fonundan veya standart fondan ayrılma talebinde bulunabilir. Bu çalışanlara 10 uncu madde hükümleri çerçevesinde sonucu bağlayıcı olmamak kaydıyla, risk profil anketi sunulur, katkı payı ve birikim çalışanın tercihi doğrultusunda yatırıma yönlendirilir. Müsteşarlık, risk profil anketinin asgari içeriğini, sunulma sıklığını ve zamanını belirler.

FON DEĞİŞİKLİĞİ HAKKI Fon dağılım değişikliği hakkı çalışana aittir, ancak tercih etmeleri halinde bu hak portföy yönetim şirketine devredilebilir. Söz konusu talep portföy yönetim şirketine iletilmek üzere şirkete yapılır. Çalışanların fon dağılım değişikliğine ilişkin diğer işlemleri de 10 uncu madde hükümlerine tabidir. Bakan bu madde kapsamındaki fonların içeriğini ve bu maddenin uygulama esaslarını belirler. Emeklilik planı

FON DEĞİŞİKLİĞİ HAKKI (Yönetmelik 10. Madde) Bireysel emeklilik hesabındaki birikimin ve ödenen katkı paylarının fonlar arasındaki dağılım oranları veya tutarları, bir yılda azami altı kez değiştirilebilir. Fon tercih ve fon dağılım değişikliği hakkının şirket aracılığıyla portföy yönetim şirketine devredilmesi durumu hariç olmak üzere değişiklik talebi, şirkete yazılı olarak veya şirketin çağrı merkezinden yahut şirketin internet sitesinde katılımcı, sponsor veya işveren adına oluşturulan güvenli sayfadan veya diğer güvenli elektronik iletişim araçları ile yapılır.

SİSTEMDEN AYRILMA Çalışanın emeklilik sözleşmesini emekliliğe hak kazanmadan veya emeklilik hakkını kazanmış olduğu halde bu hakkı kullanmadan sona erdirmesi halinde katılımcı, sona erdirilen sözleşme bakımından bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden kaynaklanan süreye ilişkin haklarını kaybeder.

SİSTEMDEN AYRILMA Çalışanın emeklilik hakkını kullanarak sistemden ayrılmayı talep etmesi halinde, bu bölüm kapsamında açılan tüm sözleşmeleri 16 ncı madde hükümleri kapsamında hesap birleştirme işlemine tabi tutulur. Çalışanın aynı veya farklı şirkette bu bölüm kapsamında kurulan birden fazla sözleşmesi bulunması halinde, çalışanın sisteme giriş tarihi, yürürlükte bulunan bu sözleşmeler kapsamında dâhil olunan planlar arasından en eski plan girişi tarihi dikkate alınarak belirlenir.

SİSTEMDEN AYRILMA Bu durumda çalışanın bu kapsamdaki tüm sözleşmelerinden emekliliğe hak kazanması için en az birinden bu hakkı kazanması ve hesaplarını birleştirmesi gerekir. Hesap birleştirme ve bu talebe ilişkin diğer tüm işlemler 16 ncı madde hükümleri kapsamında gerçekleştirilir.

SİSTEMDEN AYRILMA Sistemden ayrılma işlemi gerçekleştiren çalışanlar Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar dâhilinde 2 yılda bir tekrar otomatik olarak sisteme dâhil edilebilirler. Müsteşarlık bu süreyi 1 yıla kadar azaltmaya ve 3 yıla kadar artırmaya yetkilidir.

EMEKLİLİĞE HAK KAZANMA Bireysel Emeklilik sistemine giriş tarihinden itibaren en az on yıl sistemde bulunmak koşuluyla 56 yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanılır.

EMEKLİLİĞE HAK KAZANMA Emekliliğe hak kazananlar; Toplu para alabilirler, Programlanmış geri ödeme talebinde bulunabilirler, (kendi belirleyeceği tutarda emekli maaşı şeklinde alır ve parasının tamamı bitinceye kadar devam eder. ) Yıllık gelir sigortası talebinde bulunabilirler. (Ömür boyu emekli maaşı şeklinde alır)

DEVLET KATKILARI Katkı paylarının %25 i oranında Devlet Katkısı, Cayma süresi sonrasında sistemde devam etmeye karar verenlere 1. 000 TL Devlet Katkısı, En az 10 yıl süreli yıllık sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden çalışana birikiminin % 5 i oranında Ek Devlet Katkısı verilecektir.

DEVLET KATKILARININ HAKEDİŞ SÜRELERİ SİSTEMDE TAMAMLANAN YIL DEVLET KATKISI HAKEDİŞ ORANI (%) 0 -3 0 3 -6 15 6 -10 35 10 -Emeklilik Öncesi 60 Emeklilik Dönemi 100

ÇALIŞAN TARAFINDAN YAPILACAK BAŞVURULAR İşverene Yapmak zorunda olduğu başvurular - Cayma hakkını kullanmak istemesine ilişkin başvurular (emeklilik şirketine de yapabilecektir. ) (22/E) - Prime esas kazancın /emekli keseneğine esas aylığın %3 den fazla kesinti yaptırmak istemesine ilişkin başvurular, (22/F) - Katkı payı ödemesine ara verme talebine ilişkin başvurular.

ÇALIŞAN TARAFINDAN YAPILACAK BAŞVURULAR Emeklilik Şirketine Yapmak zorunda olduğu başvurular - Çalışma ilişkisi sona erdiği halde katkı payı yatırmak istemesi halinde yapacağı başvurular, - Yeni işyerinin bir emeklilik planı olmaması halinde katkı payı ödemeyi talep etmemesine ilişkin yapacağı başvurular, - Cayma süresinin tamamlanmasını müteakip başlangıç fonundan veya standart fondan ayrılma talebine ilişkin başvurular, - Emeklilik hakkını kullanarak sistemden ayrılma talebini ilişkin başvurular, - Cayma Hakkını kullanmak istediğine ilişkin başvurular,

KESİNTİLER Bu kapsamda yapılacak emeklilik planları çerçevesinde şirketlerce fon işletim gider kesintisi dışında başkaca bir kesinti yapılamaz. Bakan, tarafından belirlenen performans eşiklerinin aşılması durumunda ek fon işletim gider kesintisi yapılmasına karar verebilir.

KAYNAKLAR • 4632 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nun EK 1 ve 2. Maddeleri, • 2016/26 Sayılı Bireysel Emeklilik Sistemine Otomatik Katılım Genelgesi, • Bireysel Emeklilik Hakkında Yönetmelik • Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelik, • Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, • Hazine Müsteşarlığı’nın 21 12. 2016 tarih ve 2016/192 sayılı Basın Açıklaması • Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan İşverenlere Yönelik Otomatik Katılım Sistemi Tanıtım Kılavuzu

TEŞEKKÜRLER. .