BNH VIN BCH MAI TRNG CAO NG Y

BỆNH VIỆN BẠCH MAI TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y TẾ BẠCH MAI KỸ THUẬT TIÊM BẮP NÔNG Mã bài: MĐ 5. 10 Hà Nội, năm 2018

CHUẨN ĐẦU RA BÀI HỌC/ MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Giải thích được lý do thực hiện được kỹ thuật tiêm bắp theo đúng quy trình trên người bệnh giả định. (CĐRMĐ 1). 2. Thiết lập được môi trường chăm sóc người bệnh an toàn trong các tình huống dạy học cụ thể (CĐRMĐ 2). 3. Thực hiện được KT tiêm bắp trên mô hình theo đúng quy trình trong tình huống lâm sàng (CĐRMĐ 1, 2, 3, 4, 5). 4. Biết được cách theo dõi, phát hiện, dự phòng và xử trí các tai biến có thể xảy ra trong và sau khi thực hiện kỹ thuật trong các tình huống dạy học cụ thể. (CĐRMĐ 4, 5). 5. Thể hiện được thái độ ân cần khi giao tiếp, tôn trọng người bệnh và người nhà trong các tình huống dạy học cụ thể tại các phòng thực hành (CĐRMĐ 2, 5). 6. Thể hiện được tính tích cực trong học tập. Có khả năng độc lập và phối hợp tốt trong làm việc nhóm. Quản lý thời gian, tự tin phát biểu trong môi trường học tập. (CĐRMĐ 6).

TÌNH HUỐNG L M SÀNG • Người bệnh Nguyễn Thị H, 30 tuổi cân nặng 55 kg, đang nằm điều trị tại Trung tâm Hô hấp với chẩn đoán: Tràn dịch màng phổi do lao. Người bệnh đã được chọc dịnh màng phổi xét nghiệm: dịch màng phổi màu vàng chanh và NB đã được sinh thiết màng phổi là xét nghiệm mô bệnh học kết quả là: lao màng phổi. NB có chỉ định dùng thuốc kháng sinh điều trị lao màng phổi, NB đã được tiêm thuốc kháng sinh ngày thứ 3. Chỉ định của BS lúc 8 h sáng là: Streptomycin 1 g x 1 lọ tiêm bắp nông

TRÌNH BÀY SẢN PHẨM TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN • Nhóm 1: Câu 1: Em hãy nêu định nghĩa, chỉ định, chống chỉ định của kỹ thuật tiêm bắp nông? Câu 2: Em hãy xác định vị trí tiêm bắp nông (có minh hoạ bằng hình ảnh và giải thích). Em hãy chuẩn bị NB, người điều dưỡng và dụng cụ để thực hiện kỹ thuật? • Nhóm 2: Câu 3: Anh/ chị hãy nêu các tai biến có thể xảy ra khi thực hiện kỹ thuật tiêm bắp nông cho NB, cách phát hiện, đề phòng và xử trí các tai biến đó như thế nào? Câu 4: Sau khi tiêm bắp nông người bệnh H có biểu hiện khó thở, vã mồ hôi, mạch nhanh nhỏ, huyết áp thấp 80/55 mm. Hg. Theo em bệnh nhân N có thể đã bị tai biến nào? Cách xử trí? • Nhóm 3: Câu 5: Anh/chị hãy thực hiện giao tiếp với NB? Anh/ chị hãy thiết lập điều kiện an toàn và các yêu cầu để thực hiện kỹ thuật tiêm bắp nông cho NB?

ĐỊNH NGHĨA • Tiêm bắp thịt là tiêm một lượng thuốc vào trong bắp thịt của bệnh nhân. • Thuốc phát huy tác dụng nhanh hơn tiêm dưới da. • Cơ được tưới máu nhiều và luôn co bóp, quá trình hấp thuốc tại bắp thịt nhanh hơn ở mô liên kết dưới da.

ĐỊNH NGHĨA

CHỈ ĐỊNH Có thể tiêm vào bắp thịt nhiều loại dung dịch đẳng trương khác nhau như: • Ete, quinin. • Dầu: lâu tan, dễ gây đau. • Dung dịch keo, muối bạc, muối thủy ngân, kháng sinh, hormon… chậm tan, gây đau nên phải tiêm bắp thịt. • Một số thuốc không được tiêm vào tĩnh mạch mà muốn có hiệu quả nhanh hơn tiêm dưới da. • Thuốc dễ kích thích khi tiêm dưới da, hấp thu chậm. • Da nứt nẻ tiêm dưới da không có chỉ định.

CHỐNG CHỈ ĐỊNH • Những thuốc gây hoại tử tổ chức: calci clorua (Calci clorid), Ouabain…

VỊ TRÍ TIÊM BẮP Vùng cánh tay: cơ delta, cơ tam đầu cánh tay (mặt trước ngoài).

VỊ TRÍ TIÊM BẮP NÔNG Vùng đùi: mặt trước ngoài, đoạn 1/3 giữa đùi, vùng tiêm vào cơ tứ đầu đùi là vùng rộng, cơ to và dày ít, mạch máu và dây thần kinh.

CHUẨN BỊ NGƯỜI BỆNH • Thực hiện 3 kiểm tra 5 đối chiếu (Thực hiện 5 đúng) • Động viên, giải thích cho người bệnh hiểu và hợp tác trong quá trình tiến hành kỹ thuật tiêm bắp • Hỏi tiền sử dị ứng thuốc, thức ăn, thời tiết, hóa chất

CHUẨN BỊ NGƯỜI BỆNH q Tư thế NB khi tiêm: § Trẻ em phải có người lớn bế giữ chắc chắn, an toàn. § Người lớn: có thể nằm hoặc ngồi

CHUẨN BỊ NGƯỜI ĐIỀU DƯỠNG § Người điều dưỡng có đủ mũ áo khẩu trang, đeo thẻ nhân viên theo quy định. § Rửa tay thường quy trước khi thực hiện quá trình tiêm bắp.

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÔ KHUẨN § Bơm tiêm, kim tiêm: + Nhiều cỡ khác nhau: 5 ml, 10 ml để phù hợp với lượng thuốc + Cấu tạo: Vỏ bơm tiêm (có đầu bơm tiêm = ambu), ruột bơm tiêm - Kim tiêm: + Làm bằng thép không gỉ có nhiều cỡ tuỳ theo thuốc vào vị trí tiêm + Kim rỗng ở giữa, đầu vát nhọn và sắc + Cấu tạo: Mũi kim, thân kim, đốc kim § Kim tiêm bắp thịt: . Kim dài: 40 - 80 mm. Đường kính: 7/10 mm - 10/10 mm. Mũi vát dài § Kim pha thuốc, gạc bẻ thuốc § Kẹp Kocher có mấu để gắp bơm kim tiêm vô khuẩn, kẹp Kocher không mấu để gắp bông sát khuẩn, 02 hộp đựng bông, trụ cắm kẹp. § Khay chữ nhật vô khuẩn

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÔ KHUẨN

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÔ KHUẨN

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÔ KHUẨN

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÔ KHUẨN

CHUẨN BỊ DỤNG CỤ KHÁC § Dung dịch sát khuẩn: cồn 70 độ, dung dịch sát khuẩn tay nhanh. § Nước cất ống (pha thuốc theo y lệnh) § Khay chữ nhật sạch § Hộp phòng chống shock (hộp thuốc cấp cứu) § Sổ tiêm, phiếu chăm sóc § Xô, túi đựng rác thải (theo đúng quy định)

QUY TRÌNH TIÊM BẮP NÔNG QUY TRÌNH KỸ THUẬT KIẾN THỨC LIÊN QUAN 1. Chuẩn bị người bệnh Mục đích, áp dụng, không áp dụng 2. Chuẩn bị người điều dưỡng Quy định thực hiện kỹ thuật 3. Chuẩn bị dụng cụ Các dụng cụ thực hiện kỹ thuật 4. Thực hiện kỹ thuật Bảng kiểm quy trình ( bước) 5. Phát hiện và xử trí tai biến Tai biến và xử trí

VIDEO KỸ THUẬT TIÊM BẮP NÔNG

TAI BIẾN § § § Shock phản vệ Gãy kim Tắc mạch Áp xe nhiễm khuẩn, vô khuẩn Mảng mục (hoại tử tại vị trí tiêm)

TAI BIẾN, CÁCH PHÁT HIỆN, ĐỀ PHÒNG VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN Shock phản vệ Gãy kim PHÁT HIỆN ĐỀ PHÒNG XỬ TRÍ Lo âu hốt hoảng, rét run, khó thở, sắc mặt tái nhợt, mạch nhanh, HA hạ, nhức đầu, choáng váng, lo sợ vật vã, chân tay lạnh, buồn nôn, nôn. Hỏi tiền sử dị ứng trước khi tiêm, theo dõi sát NB trong và sau khi tiêm. Ngừng tiêm thuốc, ủ ấm, báo ngay bác sỹ xử trí theo phác đồ chống shock. NB giãy dụa nhiều, không hợp tác trong khi tiêm. Hướng dẫn giải thích cho NB trước khi tiêm Giữ NB ở tư thế an toàn, chắc chắn. Ngừng tiêm thuốc báo ngay bác sỹ, chuẩn bị phương tiện và dụng cụ đưa NB đến khoa Ngoại để lấy phần kim gãy

TAI BIẾN, CÁCH PHÁT HIỆN, ĐỀ PHÒNG VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN PHÁT HIỆN NB thấy đau đầu, Tắc mạch chóng mặt, đau tức vùng ngực, run tay, chân yếu đột ngột hoặc thấy tê ở bàn chân, mắt đột nhiên không nhìn thấy. Áp xe nhiễm khuẩn Tại chỗ tiêm của NB thấy sưng, nóng, đỏ, NB thấy đau nhức. ĐỀ PHÒNG XỬ TRÍ Trước khi bơm Ngừng tiêm thuốc, ủ thuốc phải rút thử ấm, báo ngay bác sỹ nòng bơm tiêm xử trí theo y lệnh. xem có máu không mới được bơm thuốc. Phải đảm bảo Chườm nóng tại nguyên tắc vô chỗ, chích áp xe nếu khuẩn khi tiêm có chỉ định thuốc.

TAI BIẾN, CÁCH PHÁT HIỆN, ĐỀ PHÒNG VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN PHÁT HIỆN Áp xe vô Tại chỗ tiêm của NB khuẩn thấy sưng, nóng, đỏ, NB thấy đau nhức. Mảng mục (Hoại tử vị trí tiêm) ĐỀ PHÒNG XỬ TRÍ Thực hiện đúng y Chườm nóng tại lệnh của bác sỹ, chỗ, chích áp xe nếu không tiêm vào có chỉ định bắp thịt những thuốc không tan như: quinin, hidrocortisol và những thuốc dầu khó tan. Tại vị trí tiêm sưng Thực hiện đúng y Phải chích rạch nếu tấy, mưng mủ, lở lệnh của bác sỹ, ổ hoại tử lớn. loét không tiêm vào bắp thịt những thuốc gây hoại tử mô như: canci

LƯU Ý KHI THỰC HIỆN KỸ THUẬT § Góc đâm kim:

BỆNH VIỆN BẠCH MAI TRUNG T M HÔ HẤP PHIẾU CHĂM SÓC MS: 09 – BV 01 Số vào viện: Họ và tên người bệnh: NGUYỄN THỊ H Tuổi: 30 Giới: Nữ Số giường: 5 Phòng : 2 Chẩn đoán: Tràn dịch màng phổi do lao Ngày, tháng Diễn biến Người bệnh tỉnh, mệt, 8 h 1/10/2018 tiếp xúc được. Người bệnh không đau ngực, không khó thở Huyết áp: 120/70 mm. Hg Nhiệt độ: 370 2 Mạch: 75 lần/ phút Nhịp thở: 20 lần/ phút Xử trí chăm sóc/ Đánh giá Ký tên Thực hiện y lệnh : Streptomycin 1 g x 1 lọ ( tiêm bắp nông) Thoa Lê Kim Thoa