BLMSEL ARATIRMA YNTEMLER Yrd Do Dr Hamide Deniz

  • Slides: 13
Download presentation
BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Yrd. Doç. Dr. Hamide Deniz Gülleroğlu

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Yrd. Doç. Dr. Hamide Deniz Gülleroğlu

Deneme Modelleri (Karasar, 2005) • Neden-sonuç ilişkilerini belirlemeye çalışmak amacıyla doğrudan araştırmacının kontrolü altında,

Deneme Modelleri (Karasar, 2005) • Neden-sonuç ilişkilerini belirlemeye çalışmak amacıyla doğrudan araştırmacının kontrolü altında, gözlenmek istenen verilerin üretildiği araştırma modelleridir.

Tarama-Deneme Modelleri Karşılaştırma (Karasar, 2005)

Tarama-Deneme Modelleri Karşılaştırma (Karasar, 2005)

Bölüm II: Yöntem 2. Deneysel Modeller • Deneysel Desenlerin Temel Özellikleri a. Gerçek Deneysel

Bölüm II: Yöntem 2. Deneysel Modeller • Deneysel Desenlerin Temel Özellikleri a. Gerçek Deneysel Desenler b. Yarı Deneysel Desenler c. Faktöriyel Desenler

Deneysel Modeller • Neden sonuç ilişkilerini belirlemeye çalışmak amacıyla, doğrudan araştırmacının kontrolü altında, gözlemek

Deneysel Modeller • Neden sonuç ilişkilerini belirlemeye çalışmak amacıyla, doğrudan araştırmacının kontrolü altında, gözlemek istenen verilerin üretildiği araştırma modelleridir. • Deneme ortamı, yapay ya da doğal koşullarda, fakat araştırmacının kontrolü altında gerçekleştirilir.

Deneysel Desenlerin Temel Özellikleri • Denemeci durumu değiştirebilmeli (yani manipülasyon yapabilmeli), • Değiştirmeler kontrollü

Deneysel Desenlerin Temel Özellikleri • Denemeci durumu değiştirebilmeli (yani manipülasyon yapabilmeli), • Değiştirmeler kontrollü olmalı, • Denemeci durumu değiştirmesinin etkisini gözleyebilmeli (etki-tepki).

Gerçek Deneysel Desenler Bilimsel değeri en yüksek araştırmalar, gerçek deneme modelleri ile yapılan araştırmalardır.

Gerçek Deneysel Desenler Bilimsel değeri en yüksek araştırmalar, gerçek deneme modelleri ile yapılan araştırmalardır. ØÖntest-Sontest Kontrol Gruplu Model ØSon Test Kontrol Gruplu Model ØSolomon Dört Grup Modeli

Yarı Deneysel Desenler • Gerçek deneme modellerinin gerektirdiği kontrollerin sağlanamadığı ya da yeterli olmadığı

Yarı Deneysel Desenler • Gerçek deneme modellerinin gerektirdiği kontrollerin sağlanamadığı ya da yeterli olmadığı durumlarda yarı deneme modellerinden yararlanılır. ØZaman Dizisi Modeli ØEşit Zaman Örneklemli Modeli ØEşitlenmemiş Kontrol Gruplu Model ØÖntest-Sontest Ayrı Örnek Grup Modeli ØRotasyon Modeli

Faktöriyel Desenler • Bağımlı değişkenler üzerinde aynı zamanda iki ya da daha fazla bağımsız

Faktöriyel Desenler • Bağımlı değişkenler üzerinde aynı zamanda iki ya da daha fazla bağımsız değişkenin (faktörün) etkilerinin incelenmesine olanak tanıyan desenlerdir (Büyüköztürk, Kılıç, Akgün, Karadeniz ve Demirel, 2012). • Desen ek olarak bir araştırmacının tek bir deneyde iki ya da daha fazla uygulamanın birleşmiş (ortak) etkisini değerlendirmesine de olanak sağlar (Kirk, 1993).

İç ve Dış Geçerlik • İç geçerlilik, varılan bir ‘nedensel’ ilişkide ‘sonuç’un bilinen nedenlerle’

İç ve Dış Geçerlik • İç geçerlilik, varılan bir ‘nedensel’ ilişkide ‘sonuç’un bilinen nedenlerle’ (deney değişkenleri ile) gerçekten açıklanabilirliğidir (Karasar, 2005). • İç geçerliğin etkilenebileceği faktörler şunlardır: Ø Zaman Ø Denek Seçimi Ø Deneklerin Olgunlaşması Ø Veri Toplama Aracı Ø Deneklerin Geçmişi

İç geçerliği etkileyen faktörler (devamı) ØDenek Kaybı Etkisi ØÖntest (Deney Öncesi Ölçüm) Etkisi ØEtkileşim

İç geçerliği etkileyen faktörler (devamı) ØDenek Kaybı Etkisi ØÖntest (Deney Öncesi Ölçüm) Etkisi ØEtkileşim Etkisi ØBeklenti Etkisi Øİstatistiksel Regresyon

Dış Geçerlik • Karasar (2005)’a göre dış geçerlik, örnek bir grup üzerinde ve araştırma

Dış Geçerlik • Karasar (2005)’a göre dış geçerlik, örnek bir grup üzerinde ve araştırma (deney) koşulları içinde varılan sonucun, evren’e, gerçek yaşam’a genellenebilirliğidir. • Dış geçerliğin etkilenebileceği faktörler şunlardır 1. Örnekleme Etkisi 2. Tepkisellik Etkisi ya da Beklentilerin Etkisi 3. Öntest/Deneysel Değişken Etkileşim Etkisi

Kaynaklar Büyüköztürk, Ş. , Kılıç Çakmak, E. , Akgün, Ö. E. , Karadeniz, Ş.

Kaynaklar Büyüköztürk, Ş. , Kılıç Çakmak, E. , Akgün, Ö. E. , Karadeniz, Ş. Ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi. Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler. Ankara: Nobel. Kirk, E. R. (1993), (D. Öngen, Çev. ), Deneysel Türleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 26 (1), doi: 10. 1501/Egifak_0000000504