Bireyselletirilmi Eitim Programlar ve gei planlar Hazrlayan r

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları ve geçiş planları Hazırlayan: Öğr. Gör. Hakan METİN

Tarihsel gelişim 1. Özel eğitimin tarihsel gelişimi 2. Öğretmen yeterlilikleri 3. Bep’in tarihsel gelişimi

Temel kavramlar • Program: yapılması öngörülen eylemleri ve alt basamaklarını kimleri, nasıl yapacağını belirten ayrıntılı akış planıdır. • Eğitim programı: bireyler için düzenlenen, milli eğitim politikalarına ters düşmeyen bütün etkinlikleri ve politikaları kapsar. – Öğrencinin yapına ve toplumsal normlara göre, gösterilmesi gereken bedensel, bilişsel, duygusal ve toplumsa davranışları kazanması için tüm eğitsel yaşantıların planıdır.

• Bir eğitim kurumunda ulusal eğitimin amaçları doğrultusunda o eğitim kurumunun amaçlarına ulaşmak için saptanmış öğretim programlarını, ders içi ve dışı etkinlikleri, içeriğin etkili bir biçimde kazandırılmasını sağlayan süreç, yöntem ve teknikleri ve amaçları ne ölçüde kazındığını kontrol etmek için değerlendirme etkinliklerini kapsar.

Müfredat programı • Derslerin düzenli bir şekilde haftalık ve yıllık dağılımının gösterildiği plandır.

Öğretim programları: • Yönetmeliklerle düzenlenen sosyal kol etkinlikleri, özel günlerin kutlanması, rehberlik hizmetleri, sağlık etkinlikleri, geziler, yetiştirme kursları sanatsal etkinlikler, kültürel çalışmalar vb. etkinlikleri içerir. • Bir eğitim kurumunu bitirmek için kurumun amaçları doğrultusunda okunması gerekli ders, ünite, konuları ve konu gereçlerini içeren plandır.

Programın öğeleri • Toplumsal normların gerektirdiği davranışların betimlendiği amaçlar, amaçların gerçekleşmesi için gerekli yaşantılardan oluşan içerik ve içeriğin etkili bir biçimde öğrencilere kazandırılması için yararlanılan yöntem, her türlü araç-gereç, personel ve tekniği kapsayan öğretim süreci ve normların gerektirdiği davranışların kazanılıp, kazanılmadığını anlamak için yapılan değerlendirmedir.

• Amaçlar: eğitim yaşantıları sonucunda öğrencinin göstereceği en son davranışların betimidir. • İçerik: amaçların öğrencide gerçekleşmesine hizmet edecek yaşantıların içerdiği içeriktir. • Öğretim süreçleri: içeriğin sunumu, öğretim süreçleri, yöntem, araç-gereç, personel ve organizasyonu kapsar. Hangi personel, araç-gereç ve düzenlemeyle yaşantıların nasıl sunulacağı öğretim süreçlerinde belirtilir. • Değerlendirme: amaçlarda belirlenmiş olan davranışların, ne ölçüde öğrencilerde gerçekleştiği değerlendirmeyle belirlenir.

1. Zorunlu eğitim 2. Özel eğitim gerektiren çocukların zorunlu eğitimi – Özel eğitim gerektiren bireylerin ayrı eğitim kurumlarına yerleştirilme nedenleri – Tıp modeline göre eğitim ortamına yerleştirme – Eğitsel değerlendirmeye göre eğitim ortamına yerleştirme

Programları yetersizliği olan çocuklara göre uyarlama • Ortamlar ve programlar yetersizliği olan çocuklara göre düzenlenmediğinde, onların akranları gibi öğrenebilmeleri için ortamlar, eğitim programları ve öğretim uygulamalarında değişikliğe gereksinim vardır. • Hazırlanan temel eğitim programını ve ders programını çocuğun yapabildiklerine ve gereksinimlerine göre uyarlamayı öğretmenlere kazandırmak gerekir.

BEP • ABD 1975 PL. 94 -142 Sayıl Tüm Eğngelli Çoculra İçin Eğitim Yasası – Tüm engelli çocuklara parasız, uygun eğitim hakkı – Tüm engelli çocuklara engellerine bakmaksızın zorunlu eğitimden yararlanma hakkı – Tüm engelli çocuklara fark gözetmeksizin değerlendirme, hakkı getirmiştir. – En az kısıtlayıcı eğitim

• • İDEA 1990 BAHP: 3 Yaşına kadar ailelere verilen hizmet BEP: okul öncesinden lise sonuna kadar BGHP: 14 yaş sonrası öğrenciler için

573 KHK ve Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği • 1997 de yayımlanan bu kararname ile BEP zorunlu hale gelmiştir. • ÖEHY uygulama yol ve yöntemlerini açıklamıştır.

573 KHK 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. Eğitim hakkı getirmiş Normalleştirmeyi öngörmekte BEP programı çocuğa uyarlama Tıp yerine eğitim modeli Etiketlemeden ziyade eğitim fırsatı BEP hazırlama Zorunlu erken çocukluk eğitimi Ailelerin eğitime katılma hakkı Ailelerin BEP ve Değ. Katılması Uygun eğitim programları En az sınırlandırılmış eğitim Profesyonel özel eğitim öğretmenliği

DEĞERLENDİRME SÜRECİNİN AŞAMALARI FARKINA VARMA/TARAMA Gönderme öncesi süreç Başvuru/ Gönderme TANILAMA ÖZEL EĞİTİME UYGUNLUK PROGRAMI PLANLAMA/ BEP GELİŞTİRME GELİŞİMİ İZLEME PROGRAMI DEĞERLENDİRME

• BEP: Kişinin gereksinimlerine göre yapması gereken eylemleri ve alt basamaklarını nasıl ve kiminle yapacağını gösteren bir akış planıdır. • BEP, öğrenciyle işbirliği yaparak çalışacak olan aileler ve uzmanlar ile birlikte geliştirilen, değiştirilen ve koordine edilen bir dökümandır.

ÖEHY (2012) • MADDE 69 : Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin gelişim özellikleri, eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda hedeflenen amaçlara yönelik hazırlanan ve bireylere verilecek destek eğitim hizmetlerin de içeren özel eğitim programıdır. • MADDE 6: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin bireysel yeterlilikleri ve tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri dikkate alınarak, bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirilir ve eğitim programları bireyselleştirilerek uygulanır.

ü Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP); rehberlik araştırma merkezlerinde “Eğitsel Değerlendirme ve İzleme Ekibi” tarafından gerçekleştirilen “Ayrıntılı Değerlendirme Süreci” sonunda, “Özel Eğitim Hizmetlerinden Yararlanması Uygun Görülen” özel gereksinimli öğrenciler için “ekip” tarafından hazırlanan programdır. ü BEP; özel gereksinimli öğrencinin zihinsel, duygusal, sosyal dil ve iletişim alanlarında yapabildiklerini dikkate alarak, kazandırılacak davranışların neler olduğu, bu davranışların nerede, nasıl, kimler tarafından hangi yöntemlerle ve ne kadar sürede kazandırılacağını belirten, gerekli destek eğitim hizmetlerini içeren, içinde ailenin de yer aldığı bir ekip tarafından hazırlanan yazılı bir programdır.

• Bep özel eğitim gereksinimi olan öğrencilerin (ÖGOÖ)eğitsel performans düzeylerine dayalı olarak ölçülebilir yıllık amaç ve kısa dönemli amaçlar, belirli eğitsel yerleştirme ortamı ve ilgili hizmetleri ve belirli eğitim programından yararlanması için öğrenciye gerekli olan destekleri içerir.

• Eğitim programından hareketle, bireyselleştirilmiş eğitim programı, anne baba, özel eğitim öğretmenleri, okul yöneticileri ve diğer ilgili uzmanların oluşturduğu ekibin denetiminde bedensel, toplumsal, duyuşsal ve bilişsel alanlarda yapabildiklerini dikkate alarak, yetersizliği olan kişinin yaşına göre göstermesi beklenen toplumsal normların gerektirdiği bedensel, toplumsal, duyuşsal ve bilişsel davranışları göstermesi için gerekli ek eğitsel yaşantıların, ortamların ve görev alacak kişilerin ve çalışmaların sürelerin gösterildiği plandır.

BEP Hangi Öğrenciler İçin Hazırlanır? ü BEP, değerlendirme sürecinin basamaklarını oluşturan gönderme öncesi, gönderme ve ayrıntılı değerlendirme süreçleri sonunda özel eğitim hizmetlerinden yararlanması uygun görülen çocuklar için hazırlanır. GÖNDERME ÖNCESİ Akranlarından farklı olan öğrenciler belirlenir. RAM’a gönderilmeden önce çeşitli uyarlama ve düzenlemelerle öğrenci değerlendirilir. GÖNDERME SÜRECİ Yetersizliği olduğu düşülen öğrenci yapılan uyarlamalara rağmen başarısız ise yapılan çalışmalar rapor haline getirilir ve öğrenci RAM’a gönderilir. AYRINTILI DEĞERLENDİRME RAM’da ekip tarafından çok yönlü bir değerlendirme yapılır. Özel eğitime uygun olup olmadığına karar verilir. Daha sonra eğitsel değerlendirme yapılır. BEP hazırlanır.

Özel eğitim işlemleri kapsamında yapılacak olanlar • Şüphelenilmiş olan öğrencinin gelişimsel özellikleri tanımlanmalıdır. • Okulda başarılı olmasını engelleyen problemleri belirlemek için öğrenci değerlendirilmelidir. • Öğrencinin yetersizlik türü belirlenmelidir. • Yetersizlik türü için en az sınırlandırılmış ortamın hangisi olduğu belirlenmelidir. • Destek hizmet türleri belirlenmelidir. • Gereksinimlerine uygun uyarlamalar belirlenmeli • Okulda fiziksel düzenlemeler yapılmalı

• Bep hazırlanırken öğrenci gereksinimleri göz önünde bulundurulmalı ve mevcut program bu gereksinimler doğrultusunda uyarlanmalıdır.

• Özel eğitime gereksinim duyan bireyler için sadece müfredat programında yer alan ve okulda gereksinim duyacağı becerileri değil ayrıca programda yer almayan çocuğun gereksinim duyduğu gelişim alanlarına da yer verilmelidir.

• Öğrenciye sağlanacak olan müfredat uyarlamaların ve desteklerin ne kadar olacağına öğrencinin bireysel öğrenme özelliklerine göre karar verilir. • Çok sayıda ve daha karmaşık gereksinimleri olan öğrencileri için önemli eğitsel değişiklikler gerekebilir (NCSE, 2006) (ulusal özel eğitim konseyi)

Bu eğitsel değişiklikler • BEP çocuğun devam ettiği programdan ne kadar yararlanacağı, uyarlama ve değişiklik yapılacağını içermelidir. • Müfredata devam edebilen öğrenci için bep gerekmez • Öğrenci gereksinimine göre bep’in kapsamı değişir. • Karmaşık gereksinimi olan öğrenciler için çeşitli gelişim alanlarındaki amaçların kazandırılması gerekebilir.

• Bep geilişim süreci bir öğrencinin özel eğitime gereksinimi olduğu tanımlandığı anda başlar ve her öğretim yılı başında yeniden geliştirilir. Bazı bilgiler aynı kalacak olmasına rağmen, birçok bileşen değerlendirme verileri, mevcut performans düzeyi, yıllık ve kısa dönemli amaçlar, geçiş hizmet planları ve yıl sonu özetleri bir öğretim yılından gelecek öğretim yılına değişebilecektir.

BEP ne? • ÖGOÖ belirli özel eğitim gereksinimlerini karşılamak için geliştirilir. • Öğrenci, aileler, öğretmenler ve diğer personelin birlikte çalışmasını gerektiren bir ekip çalışmasıdır. Ekipte yer alan bireyler öğrencini ihtiyaçları doğrultusunda zam içerisinde değişebilir. • Öğrencinin eğitim programındaki ilerlemişini izlenmesi v değerlendirilmesine yardımcı olmak için planlanan bir dokümandır. • Öğrencinin gelişim ve ilerlemesi için aileler, öğrenciler ve personelin birbiriyle iletişim kurmalarını sağlayan bir dokümandır. • Öğrencini öğretim yılı boyunca çalışacağı ölçülebilir yıllık amaç ve kısa dönemli amaçların bir özetidir. • Örcinin daha etkili öğrenesini sağlayacak olan öğrenciye uygun eğitim programının belenmesi için alınacak olan yerleştirme karar için bir özettir. • Geçiş hizmetlerinin planlanması için bir rehberdir.

BEP’in amaçları ve işlevi • Bireyselleştirilmiş amaçlar • Bu amaçların nasıl başarılacağı • Ek hizmetler ve bu hizmetlerin nasıl sağlanacağı • BEP’in çeşitli beklentileri için sorumluluk

• BEP öğrenci gelişiminin ve ilerlemesinin izlenmesinde öğretmene yardımcı olur. • BEP program geliştirme ve geçiş hizmetlerini planlama sürecinde sürekli olarak yardımcı olur. • BEP öğrencinin gereksinimleri doğrultusunda eğitim programı hazırlamak için sınıf içi ve sınıf dışı destek hizmetlerinin sağlanmasına rehberlik eder. • BEP in geliştirilmesi, öğrencinin ihtiyaçlarının karmaşıklığına bağlı olarak küçük yada büyük bir grup ve aileler ile görüş alışverişinde bulunularak bir öğretmen tarafından üstlenilebilir.

BEP ilkeleri 1. 2. 3. 4. 5. Bireyselleştirilmiş ve öğrenci merkezlidir Kapsamlıdır Bütünseldir İşbirliğine dayalıdır Ulaşılabilir (NCSE 2006)

Bep neden geliştirilir. • Yazılı hale getirilmiş olan bep, ÖGOÖ öğretimine nereden başlayıp, sırasıyla nelerihn öğretilmesi ve nasıl öğretilmesine ilişkin bir dizi eğitsel kararı yönlendirir. Bep’deki eğitsel ölçümlemeyle öğrencinin yapabildiklerinin düzeyi belirlenir. Öğrencinin yapabildikleri, öğretim amaçlarından yıllık amaçlara, öğr. Uyarlamalarından yerleştirmeye, programın hazırlanmasından hizmetlere, araç-gereçlere ve sorumlu kişilerin kimler olacağına rehberlik eder.

• Eğitsel ölçümleme sonucu öğrencinin yapabildiklerine dayalı geliştirilen bep, çocuğa hizmet verelerin kendi aralarındaki iletişimini de kolaylaştırır. Ayrıca, çocuğun eğitim gereksinimleri ve ilerlemelerine ilişkin anne babayı bilgilendirmek içinde bep ten yararlanılır.

BEP Geliştirmek İçin Yapılması Gerekenler • Var olan programda çocuğun yapabildiklerini belirleme • Yapabildiklerine göre gereksinimleri doğrultusunda programı uyarlama ve destek eğitim hizmeti sağlama • Çocuğun yetersizliği, yapabildiklerine ve ortam seçeneklerine göre devam edeceği ortama karar verme • BEP uygulanması için gerekli önlemler alma

BEP de Bulunması Gereken Temel Bilgiler 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. Çocuğun mevcut eğitsel performans ve başarı düzeyine yer verilmeli Performansı doğrultusunda güçlü yanlarının ve gereksinimlerinin belirtilmesi Gereksinimleri doğrultusunda yıllık ve kısa dönemli amaçlar Bu yıllık amaçların nasıl ve ne aralıklarla ölçüleceği Sağlanacak özel eğitim, gerekli sınıf düzenlemeleri, ek yardımlar ve desteklere Ders dışı etkinliklerin neler olduğu ve nerede yapılacağı Merkezi sınavlarda ne tür uyarlamalara yada hangi alternatif değerlendirme süreçlerine katılacağı Sağlanacak ek hizmetlerin ne zaman başlayıp biteceği Geçiş hizmeti planlarının belirtilmesi Önceki bep in gözden geçirilmesi ve rapor hazırlama dönemlerinin belirtilmesi gerekir. Gözden geçirme ve değerlendirmenin nasıl yapılacağı, değerlendirme araçlarının neler olacağı Destek hizmeti sağlayacak olan personelin ismi Öğretim yılı sonunda öğrencinin göstereceği gelişim ile ilgili özet bilginin verilmesi Ailenin uygun bulduğuna dair imzası gerekir.

Ölçümleme işlem süreçleri ve zamanları Sorumlu olan kişiler Normal eğt. Prog. Katılım düzeyi Eğitsel performans düzeyi Yıllık amaçlar BEP Hiz. Başlama bitiş tarihi KDA Özelleştiril miş eğitim hiz.

Öğrenci Alan öğretmenleri Sınıf öğretmeni Okul müdürü BEP EKİP ÜYELERİ Eğt. Prg. Haz. Gör. Öğretmen Gezici öğretmen Aile

Programın kapsadığı alanlar • Yıllık yada altı aylık plan yazma • Bep – Nasıl bir yol izleneceği – Öğr. İlerleme göstermediğinde öğr. Uyarlamaların nasıl yapılacağı – Aile ve çalışan arasında iletişim – Yasa gereği

• Program neleri içerir – Öğr. Yetersizliğinin betimi – Öğr. Özrünün betimi – Öğr. Top. Normların gerektirdiği davranışları yapabilme düzeyi – Öğr. Gereksinimlerini – Yıllık amaçları • KDA • Özel eğt. Ve diğer hizmetleri • En az sınırlandırılmış ortama yönelik olarak çocğun normal okullara katılma süresini • Değerlendirme ölçütleri, yöntemleri ve zamanlamasını • Bep uygulamaktan sorumlu kişileri

VAKA İNCELEME ÖZETİ BEP FORMLARI BİREYSEL ÖĞRETİM PLANI TÜM HİZMET PLANI

Başvurma Ölçümleme Yetersizliğin değerlendirilmesi Yetersizliğin betimi Özrün değerlendirilmesi Özrün betimi Vaka inceleme özeti • Gereksinimler ve öncelik sırasına koyma • Yıllık amaç koyma ve sıralama • KDA oluşturma BEP: Tüm hizmet planı • Öğretim amaçları • Ortam • Davranış yönetimi • Öğretim teknikleri • Öğretim malzemeleri BÖP: Bireysel öğretim planı

Vaka inceleme özeti • Değerlendirme ve ölçümleme sonuçlarına dayalı olarak öğrencinin toplumsal normların gerektirdiği davranışları yapabilme kapasitesi ve toplumsal normların gerektirdiği davranışlardan yaptıkları özetlendiği gibi yerleştirme önerilerine de yer verilir.

• Bep’i geliştirmenin ilk basamağı öğrencinin toplumsal normların gerektirdiği davranışları yapabilme düzeyini (kapasite) kestirmek için yapılan değerlendirmedir. – Yetersizliğin varlığı – Özel eğitim hizmetlerine uygunluğu

Özel eğitimden yararlanma • Değerlendirme sonucuna bağlı olarak öğrencinin özel eğitim hizmetlerinden yararlanıp yararlanamayacağına karar verilir. – SBT (ÖEH UYGUNLUK İÇİN) – ZEKA TESTLERİ – İŞİTME-GÖRME RAPORLARI – ÖBT (PLANLAMA İÇİN)

• Bağıl testler yetersizliğin değerlendirilmesinde • ÖBT özrün değerlendirilmesinde uygundur. • Nitelikli değerlendirme çocuğun alacağı hizmetin kalitesini belirler. • Değerlendirme sadece yerleştirmede değil eğitim programı ve hizmetlerin sağlanmasında da kullanılır.

Özel eğitime uygunluğunu belirleme • Çocuğun yetersizliği ve kapasitesi, yönetmeliklerde belirtilen uygunluk ölçütünü karşılıyor mu? • Kurul ve bep oluşturma

Hangi alanlar değerlendirilecek?

Zihinsel yetersizlik • Zihinsel işlevde bulunma, uyumsal davranış, akademik başarı, tıbbi/gelişimsel özgeçmiş ve dil. İşitme yetersizliği • İşitme, dil, konuşma, akademik, sosyal ve duygusal gelişim ve algısal devimsel alanlarında değerlendirme Görme yetersizliği • Görme, akademik başarı, zihinsel, sosyal/duygusal Ortopedik ve diğer sağ. Pr. Konuşma bozuklukları Çok özürlü • Tıbbi, devimsel, uyumsal davranış, zihinsel, akademik başarı ve sosyal/duygusal • İşitme, eklemleme, akıcılık, ses, dil, akademik başarı ve sosyal/duygusal • Tıbbi, zihinsel, devimsel, uyumsal davranış, sosyal/duygusal, akademik başarı, dil, konuşma, işitme ve görme Özel öğrenme güçlükleri • Zihinsel, akademik performans, dil, sosyal/duygusal ve sınıf içi davranışlar. Duygusal bozukluklar • Zihinsel, sosyal/duygusal, uyumsal davranış, akademik başarı, tıbbi/gelişimsel özgeçmiş. Üstün zekalı • Zihinsel, akademik başarı, yaratıcılık, sosyal/duygusal.

Yaptıklarını özetleme • BEP geliştirirken ilk iş, öğrencinin toplumsal normların gerektirdiği davranışları yapabilme düzeyinin özetlemektir. • Yapabildiklerine göre eğitsel bildirimler oluşturulurken dikkat edilir.

Dikkat edilmesi gerekenler • Öğrencinin yaptıkları açık ve belirgin şekilde betimlenmelidir. • Öğrencinin yaptıkları özetlenirken kazanmış olduğu davranışlar ve kazanması gereken davranışlar, gereksinimler olarak birlikte yazılmalıdır. • Zayıf ve güçlü alanları birlikte belirtilmeli • Etiket kullanılmamalı • Davranışlardan yapabilme düzeyini özetlerken yetersizliğin eğitim alanlarından hangilerini etkilediği açıkça betimlenmeli • Değerlendirme sadece başta değiş süreç içerisinde de devam ettirilmelidir.

Vaka inceleme özet formu doldurma • Görüşme, gözlem ve ölçü araçlarında elde edilen bilgilerin özet olarak yazıldığı formdur. • Hekim raporları yetersizliğin betiminde • Yetersizliğin öğrenme üzerine etkileri yetersizliğin işlevsel betiminde • Toplumsal normlara göre yapıp yapamadığı davranışlar ise özür başlığı altında yer almalıdır.

Başvurma nedeni: Özgeçmiş bilgileri: Gelişimsel özgeçmiş: Görme ve işitmesine ilişkin bilgiler: Eğitimsel özgeçmiş ve alınan özel eğitim: Yetersizliğin betimi: Yetersizliğin işlevsel betimi: Eğitsel işlevde bulunma düzeyi yada toplumsal normların gerektirdiği davranışlardan yaptıkları • Özrün işlevsel betimi • •

Gelişim dönemlerine göre toplumsal normların gerektirdiği davranışlar Erken çocukluk Çocukluk Ergenlik • Öz bakım iletişim, sosyal beceriler ve okula hazırlık beceri • Okuma, yazma, aritmetik ve diğer disiplin alanları, iletişim, günlük yaşam becerileri • Günlük yaşım becerileri, meslek öncesi becerileri, iletişim Gençlik • Günlük yaşam becerileri ve meslek öncesi becerileri, iletişim.

Öğrenci gereksinimlerini belirleme • Gereksinim öğrencinin toplumsal normlara bağlı olarak gerçekleştirmesi gereken davranışlarla sahip olduğu davranışlar arasındaki farkla belirlenir. • Akranlarının davranışları • Ders rehber kitapları • Kontrol listeleri

• Gereksinimler listelenerek önem sırasına göre sıralanmalıdır.

Eğitim ortamı seçme • Özel eğitim ortamları ve hizmetleri çeşitli ve esnek olmalıdır. • Normal sınıf • Özel eğitim sınıfı • Özel eğitim okulu • Evde • Hastanede • Kurumlarda öğretim • Kaynak oda • Gezici öğretmen • EN AZ SINIRLAYICI ORTAMDA EĞİTİM

Vaka inceleme özeti örneği

Tüm hizmet planı • • Gereksinim listesi Yıllı amaçlar (Top. Gereksinim doğrultusunda) KDA Ortamlar Sorumlu personel Hizmetin verileceği ortam Ek hizmet ve süresi dahil olmak üzer planlanır.

• Tüm hizmet planının etkililiğini, var olan personel, ortam ve hizmetler etkiler. • Hizmetlerin sağlanması, personel, ortam, mali kaynaklar v yetersizlikten etkilenme derecesi bahane edilmeden, çocuğun gereksinimlerine göre gerçekçi eğitim planlarının hazırlanmasına bağlıdır.

Gereksinimler listelenir (Top norm) Yıllık amaçlar (ger. Doğrultusunda) KDA Hizmet nerede, ne süreyle, kim ve nasıl verilcek?

• Tüm hizmet planı yerleştirme ekibinin ürettiği bilgilere dayalı geliştirilir. • Genel bir plan olup, çocuk için konulan yıllık amaçları ve ilişkili kısa dönemli amaçları içerir.

TÜM HİZMET PLANI Öğrencinin Adı Soyadı: İl-ilçe: Tarih: Okul: Öncelik Sırasına Konulmuş Gereksinimler 1 2 3 Öncelik Sırasına Konulmuş Yıllık Amaçlar 1 2 3 Kısa Dönemli Amaçlar: Özel Eğitim Yada Destek Hizmetler Nasıl? 1. Birebir 2. Küçük Grup Nerede? 1. Kaynak Odada 2. Özel Eğitim Okulu Kim ? 1. Fizyoterapist 2. Özel Eğt. Öğr. Program/Yerleştirme Programa Giriş Tarihi Gözden Geçirme Tarihi Bütünleştirme Süresi Komite Üyeleri Ne süreyle? 1. Haftada üç gün 2. Her gün

Yıllık ve kısa dönemli amaçlar • Eğitimin genel amaçları tüm öğrenciler için aynı olmasına karşın öğrenci yeterliliklerinden kaynaklı olarak bu amaçların öğrencilerde gerçekleşme düzeyleri farklıdır. • Özel eğitim gerektiren bireylerin yeterliliklerine uygun olarak yıllık ve KDA konulmalıdır.

Amaçların nitelikleri • MEB genel amaçları • Okuma, yazma ve okuduğunu anlama, matematik becerileri, tarih, siyaset, bilim yabancı dil, felsefeyle ilgili amaçların kazandırılması • Her çocukta bu amaçların gerçekleşme düzeyi farklı olabilir. • Çocuk için amaçları belirleyip oluşturma eğitsel anlamda yapacaklarının ve göstereceği davranışların kesin olarak betimlenmesi süreci olarak açıklanabilir.

Amaçlar yazılı olmalıdır! • • Öğretim düzensizliği Etkililiği Verimsiz Nesnel değerlendirme?

• • • Amaçların yazılı olmasının yararları: Öğretmen amaçlara odaklanır Öğretimin yönü tayin edilir Kazandırılacak kavramlar beceriler bellidir Öğrenmeler tesadüfi değildir Etkili ve verimli öğrenme olur. Bep ekibi sorumluluk alıp takip edebilir. Gerektiğinde düzenlenir Öğrenci amacın farkında olarak gayret eder. Aile öğretmen iletişimini arttırır. Hizmet ve yerleştirmelerin uygunluğu değerlendirilebilir.

Amaçların uygunluğu 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. İşlevsel Gerçekçi ve uygulanabilir Öğrencinin yararına olmalı Edinimli sınırlı olmamalı Öğrenci katılımıyla belirlenmeli Yaşa uygun olmalı Nasıl yapıldığından ziyade davranış üzerine odaklanılmalıdır.

Yıllık amaçlar 1. Eğitsel ölçümlemeyle, öğrencinin var olan toplumsal normların gerektirdiği davranışları yapabilme düzeyi belirginleşir. 2. Öğrencinin yaşı ve zorunlu eğitim için kalan süresi dikkate alınarak yıllık amaçlar oluşturulmalıdır. 3. Öğrencinin özel eğitim programında geçireceği süre göz önünde bulundurularak yıllık amaçlar oluşturulmalıdır. 4. Öğrencinin bir yıl sonunda neleri yapabileceği kestirilerek yıllık amaçların belirlendiği hatırda tutulara, yıllık amaçların gerekirse değiştirileceği göz önünde tutularak oluşturulmalıdır.

Liste yapılarak yıllık amaçlar seçilir. Okuma becerileri Aritmetik becerileri İletişim becerileri Sosyal beceriler Mesleki ve meslek öncesi beceriler Okumaya hazırlık. Harflerden yene sözcük okuma. Sözcük dağarcığı Sayma. Dört işlem. Ölçme. Saati söyleme Problem çözme Dinleme. Söyleneni anlama. İsteklerini belirtme. Komutları yerine getirme. Yazı yazma. Dikte etme. Dilbilgisi. Konuşma. Mesleğe hazırlık. İşte çalışma.

YA oluştururken yaşanabilecek problemler a. Çok ayrıntılı yazılmış olabilir (5 sn okur). b. Sınırlı alanda yazılmış olabilir (kerevit). c. Öğretimsel programla sınırlı olabilir (KÜEÇMP). d. Geniş alanda yazılabilir (iyi olma). e. Uygulayıcının yapacağın belitme (DDP uygula) f. Sınıf düzeyindeki başarı belirtilebilir (3. sınıf düzeyi)

Yıllık amaç örnekleri Toplumsal normların gerektirdiği davranışları yapabilme düzeyi: Yıllık amaçlar Tüm heceleri, sesli ve sessiz harfleri okur ve fişlerden dakikada 18 sözcük okur; kişilerle iletişim kurarken iki yada üç sözcüklü cümlelerle iletişim kurar. Çizgiler çizer. Tek basamaklı sayılarla toplama ve çıkarma işlemlerini parmaklarını sayarken yapar. Bağımsız çalışırken sürenin yaklaşık üçte birinde dikkate der; (yaklaşık ün kez) arkadaşlarına vurur, çelme takar ve onlarla alay eder. 1. Sesli okuma hızını ve cümleleri doğru okumayı arttırır. 2. Cümlelerle konuşur. 3. Doğru ve hızlı bir şekilde eldeli toplar ve deste bozarak çıkarır. 4. Bağımsız çalışma sırasında uygun ders çalışma davranışları gösterir. 5. Arkadaşlarıyla uygun bir şekilde (onları rahatsız etmeden ve engellemeden) oynar ve çalışır.

KDA Örnekleri Dil ve İletişim Yıllık Amaçlar KDA Dört v daha fazla kelimeden oluşan yönergelere uygun şekilde davranır. 1. E. Günlük yaşantıda söylenen 2 -3 kelimelik yönergeleri yerine getirir. 2. E. 2 -3 kelimeden oluşan akademik yönergeleri yerine getirir. 3. E. Günlük yaşantıda söylenen 4 ve daha fazla kelimelik yönergeleri yerine getirir. 4. E. 4 ve daha fazla kelimeden oluşan akademik yönergeleri yerine getirir. Evde, okulda, arkadaşlarıyla yaptıklarını, ihtiyaçlarını, isteklerini cümleler kurarak (tek yad iki kelimelik) anlatır. 1. E. Evde ve okulda karnının acıktığını, tuvaleti geldiğini, su içmek istediğini (tekiki) basit cümleler kurarak anlatır. 2. E. Okulda yaptıklarını, yeni öğrendiği şeyleri basit cümleler kurarak anlatır. 3. E. evde yaptıklarını, basit cümleler kurarak anlatır. Kendisine sorulan soruya cevap verir. 1. E. Günlük yaşantısı ile ilgili sorulan sorulara

Yıllık amaç, KDA ve Öğretim Planı arasındaki farklar Yıllık Amaç KDA Öğretim Planı Beklenen sonuçlara ilişkin genel bildirimler belirsizdir. Kısa dönemli öğretimsel amaçların geliştirilmesinin dayanağını oluşturur. BEP’in bir bölümü ve gereğidir. Çocuğun halihazırda toplumsal normların gerektirdiği davranışlardan yaptıklarıyla, yaptıklarına göre oluşturulan yıllık amaçlar arasında ölçülebilir ara basamaklardır. Yıllık amaçların mantıklı bir şekilde ayrıştırılması ve sıraya konulmasıyla geliştirilir. Yıllık amaçlara dönük ilerlemeler için mihenk taşı olarak hizmet eder. Belirlenen sürede öğrencinin yapması beklenenleri betimlemek için kullanılabilir. Üç aylık öngörülerde bulunularak ayrıntılı öğretim planlarının geliştirilmesinin temelini oluşturur. Günlük yada haftalık amaçlardan oluşur. Daha belirgin amaçlar olup, öğretim planında uygulamaya geçirilir. Öğretim planı bireyselleştirilmiş eğitim programından daha ayrıntılandırılmıştır. Öğretim planında amaçların gerçekleşmesinde kullanılıan 8 teknik, stratejik ve araç gereçlerin listelenmesini içirir. Öğretim planı yasanın gereği değildir. Yönetmeliklerin gereğidir.

Ölçümleme ve zamanlamasını planlama Amaçların değerlendirilmesi: Değerlendirme İşlem Süreci Davranış Ölçüt Değerlendirmenin Zamanlaması Amacın Kazanılması Tek basamaktı 30 Yanıtları çıkarma işlemi yazar yazılı verilir Dakikada 20 doğru Her gün yanıtı, yanlışsız arda beş kere yazar. Kazanıldı Üç basamaklı 20 toplama işlemi verilir Dakikada 10 doğru Her gün yanıtı, yanlışsız arda beş kere yazar. Kazanıldı Yanıtları yazar

Özel eğitim hizmetleri ve ilişkili hizmetler • Yetersizliği olan çocuğun yapması beklenen davranışları, kimler, nerelerde ve nasıl kazandıracakları özel eğitim ve diğer hizmetler başlığı altında planlanır.

Hizmetleri belirlerken 1. Çocuğun yeterlilikleri ve amaçlar sıralandıktan sonra hizmetlere ilişkin karar alınmalıdır. 2. Yeterlilikleri dikkate alınarak özel eğitime yerleştirme kararı verilmeli ve hizmetler sağlanmalı 3. Bep’te gerekli olan hizmetlere yer verilmelidir. (hizmeti sağlamada çaba için) 4. Ekibin uygun göreceği hizmetlere yer verilmeli

BEP’in Geliştirilmesinde ve uygulanmasında öğretmenin rolü • Özel eğitim öğretmeninin sorumlulukları ve rolleri – Ölçümleme becerileri – Planlama becerileri – Sağaltım becerileri – İzleme becerileri – Yasa ve yönetmelikleri bilme – Aileyle iletişim kurabilme – Danışma becerileri

• Normal sınıf öğretmeninin sorumlulukları ve rolleri – Farkına varma – Gözlem ve ölçümlemede yardımcı olma – Bep için işbirliği – Çocuktan sorumlu olabilir – Öğretme ve koordinasyon

• Diğer özel eğitim hizmetleri – Beden eğitimi – Mesleki eğitim – Özel özel eğitim kurumları

• Diğer ilişkili hizmetlerin belirlenmesi – Odyoloji – Danışmanlık hizmetleri – Uğraşı terapisti – Aile eğitim – Psikolojik hizmetler – Dil ve konuşma sağaltımı – Ulaşım

Hizmetin zamanlanması • BEP te mutlaka hizmetin başlama ve bitiş tarihleri yer almalıdır.

Tüm hizmet plan örnekleri