BIOLOGIJA Razred VIesti JEDNOSUPNICE Porodice ljiljana i trava

BIOLOGIJA Razred: VI(šesti) JEDNOSUPNICE Porodice ljiljana i trava Datum: 12. 05. 2020. g

Ponoviti ćemo gradivo: sjemenka, skrivenosjemenjače Ponoviti podjelu skrivenosjemenjača (udžbenik str. 93 -94). Biljke koje imaju klicu sastavljenu iz dvije supke ili kotiledona nazivaju se dvosupnice ili dikotile. Biljke kod kojih klica ima samo jednu supku ili kotiledon nazivaju se jednosupnice ili monokotile.

U nastavku upoznajemo JEDNOSUPNICE Porodice ljiljana i trava Osnovna obilježja porodice ljiljana Naziv porodice dat po rodu ljiljana, lijepih biljaka s krupnim različito obojenim cvetovima.

Ljiljani su zeljaste, višegodišnje biljke, najčešće s podzemnim stablima (lukovicom, podankom a rjeđe s gomoljem). Većina biljaka ove porodice naseljava žarka, suha, stepska i pustinjska staništa. Šta im omogućava rano cvetanje? Rano cvjetanje im omogućava rezervna hrana koja se nalazi u podzemnim izdancima. Također i razmnožavanje im je češće vegetativno(podankom) nego sjemenkom.

Građa cvijeta Listovi ljiljan su cjeloviti s paralelenom nervaturom Cvjetovi dvopolni, rjeđe jednopolni građeni po tipu broja 3 Lapovi i latice su jednobojni i čine perigon koji ima 6 cvijetnih listićc poredanih u dva kruga (3+3). Boja perigona može biti: plava, žuta, roza, crvena. U cvijetu se nalazi 6 prašnika poredanih u dva kruga (3+3) i tučak sastavljen od tri plodna lista. Cvijetna formula: P 3+3 T 1 Značenje: ( P 3+3 -perigona 3+3) ( P 3+3 – prašnika 3+3) i T tučak jedan Plod kod ovih biljaka je tobolac / čahura, suhi pucavac i višesjemeni a rjeđe boba.

U ovu porodicu svrstavamo mnoge ukrasne biljke kao što su: LJILJANE ZUMBULE ĐURĐEVAK LALE

Biljke ove porodice koje se koriste u ishrani su: CRNI LUK BIJELI LUK PRAZILUK ŠPAROGE

U vanrednim uslovima života biljke ove porodice koje se mogu koristiti u ishrani su: DIVLJI LJILJAN VEPRINA ČAPLJAN

Porodica trava Osnovna obilježja Višegodišnje zeljaste biljke, žiličastog korijena, člankovite stabljike na presjeku šuplja i okrugla, listovi linearni, cijeli sparalaelnom nervaturom bez lisne drške, sa razvijenim rukavcem koji obuhvata stabljiku.

Građa cvijeta Cvjetovi dvopolni rjeđe jednopolni Cvjetovi skupljeni u cvati: klas (kod pšenice ), metlica (kod zobi )

Cvijetna formula trava je : P(2)+2 P 3 T 1 U cvijetu se nalaze tri prašnika i tučak s plodnikom na kome seističu dva perasta žiga. Oprašivanje se odvija pomoću vjetra. Poslije oplodnje se obrazuje suhi nepucajući plod krupa / pšeno koji je u isto vrijeme i sjemenka ili zrno trava.

U ovu porodicu ubrajamo naše žitarice čiji se plodovi koriste u ishrani: PŠENICA, RAŽ, JEČAM, KUKURUZ

Krmne biljke koje se koriste u ishrani stoke su: Obična smilica

Močvarne biljke koje se mogu koristiti u ishrani u vanrednim okolnostima života su: TRSKA SITA ROGOZ

U tropskim krajevima iz šećerne trske se dobiva šećer, a bambusove stabljike koriste se u građevinarstvu

Zadaci Prepisati sadržaj današnje lekcije sa prezentacije u sveske Nacrtati slike - građa cvijeta porodice ljiljana – crveni luk, i građa cvati i ploda trava – na strani u udžbeniku 103. Odgovoriti na pitanja str. U udžbeniku 104. Prikupiti i herbarizirati biljke ove dvije porodice u što većem broju Uskoro ocjenjujemo herbar! Djeco. . vrlo važno je da naučite ovu lekciju kao i predhodne! Ugodan rad !!!