BILANCI I PAGESAVE DHE BIZNESI NDRKOMBTAR Prof dr

BILANCI I PAGESAVE DHE BIZNESI NDËRKOMBËTAR Prof. dr. Besim BEQAJ Prof. dr. Besim Beqaj 1

BILANCI I PAGESAVE DHE BIZNESI NDËRKOMBËTAR o Marrja e vendimit për të berë biznes ndërkombëtar lidhet drejtëpërsedrejti me njohjen e sistemeve të llogarive për transaksionet në mes vendeve. Është më rendësi të dihet bilanci tregtar i një vendi, likuiditeti i tij, mundësia për të terhequr investime të huaja. n Likuiditeti – aftësia rrjedhëse e subjektit me mjete likuide n Solvenca - shlyerje (diferenca pozitive ndërmjet detyrimeve dhe zotimeve) Prof. dr. Besim Beqaj 2

BILANCI I PAGESAVE DHE BIZNESI NDËRKOMBËTAR o Bilanci i pagesave është sistem i evidentimit i të gjitha transakcioneve ekonomike të një vendi në raport me jashtë për një periudhë të dhënë kohore. n Bilanci tregtar apo bilanci i rrogarisë rrjedhëse të tregtisë me jashtë. o Bilanci i eksporteve o Bilanci i importeve o Transferimi i pagesave n Bilanci i rrjedhjes kapitale o Hyrja apo dalje e kapitaleve në një vend për një periudhë të caktuar kohore. n n n Depozitat bankare Investimet private jashtë shtetit Tregtimi me instrumentet financiare Prof. dr. Besim Beqaj 3

Llogaritë e bilancit të pagesave o Llogaritë rrjedhëse (korrente) tregojnë hyrjet dhe daljet që rezultojnë nga tregtia e mallrave dhe shërbimeve si dhe nga shkëmbimi i dhuratave në mes vendeve. Eksporti dhe Importi. Tregtia me sherbime përfshinë transportin, sherbimet turistike, shërbimet financiare, shërbimet intelektuale, etj. Transferimet e njëanshme paraqesin transferimet e dhuratave nga nje vend në tjetrin (donacioet e ndryshme) Prof. dr. Besim Beqaj 4

Llogaritë e bilancit të pagesave o Llogaria kapitale ka të bejë me regjistrimin e transakcioneve të huaja (marrje- dhënje)dhe investimeve përtej kufijve të vendit. Kjo nënkupton realokim të fondeve nga një vend në tjetrin. Llogaria kapitale ndahet në dy zera sipas pjekurisë: n a) pjekurisë origjinale të investimit ose të huasë dhe n b) shtrirjes së pronësisë ose kontrollit. Prof. dr. Besim Beqaj 5

Llogaritë e bilancit të pagesave o Llogaria e portofolit të investimeve Në ketë llogari regjistrohen investimet në prona me pjekje origjinale në mbi një vit, por në përqindje pronësie nen 10%. (blerja e obligacioneve, aksioneve dhe të sigurimeve shtetërore) Burim – perdorim i fondeve. Prof. dr. Besim Beqaj 6

Llogaritë e bilancit të pagesave o Llogaria kapitale afatshkurtër rregjistron investimet apo flukset midis vendeve kur pronat kanë një pjekuri origjinale më pak se një vit. n Lidhjet në mes llogarisë rrjedhëse dhe asaj kapitale o Llogaritë e rezervave zyrtare Bilanci i pagesave mund të jetë autonom ose kompensues. Prof. dr. Besim Beqaj 7

ÇEKUILIBRAT E BILANCIT TË PAGESAVE o Çekuilibri i bilancit tregoon jostabilitet ekonomik i cili nuk mund të zgjatë shumë. Ato ndodhin kur deficitet dhe suficitet përseriten gjatë vitit. o Rregullimi me anën e ndryshimit të kurseve të këmbimit mundëson ndërhyrjen në politikën monetare për të motivuar blerjen apo shitjen e valutave të vendit me qëllim të përmirësimit të bilancit të pagesave. Kërkesa dhe oferta e monedhës në treg është pasqyrim i transakcioneve dhe investimeve që kryhen midis vendeve. o Rënja e DOLLARIT amerikan, dhe ngritja e EURO-s Prof. dr. Besim Beqaj 8

ÇEKUILIBRAT E BILANCIT TË PAGESAVE o Rregullimi me anën e ndryshimit të çmimeve : shteti mund të ndërhyjë në tregun e këmbimeve në përpjekje të rregullimit të kursit të këmbimit. o Rregullimi me anën e uljës së të ardhurave o Rrgullimi përmes ndërhyrjeve zyrtare “ligjerimi” i zgjedhjeve të bilancit Prof. dr. Besim Beqaj 9

ÇEKUILIBRAT E BILANCIT TË PAGESAVE o Likuiditeti i vendit matet me rezerva ndërkombëtar që zotëron. Rezervat përfaqësojnë mjetet që disponon një vend për të bërë pagesat ndërkombëtare. Borxhi ndërkombëtar është shuma e huave të marra së bashku me pagesat dhe interesat për to. Analiza e qëndrueshmërisë së tregtisë së vendit analizon përberjën e eksportit dhe importit si dhe ecurinë e fitimit i cili ndikohet nga konkurrenca botërore. Prof. dr. Besim Beqaj 10

Punimet seminarike o o o Hyrje – profili ekonomik i një vendi n n n Pozita gjeografike Popullsia Indikatorët makroekonomik n n n Regjimi tregtar Politika fiskale Politika e çmimeve Mbrojtja e tregjeve Liberalizimi i tregjeve Politika monetare Baza e zhvillimit ekonomik të një vendi Ekonomia sipas sektorëve Faktorët e konkurencës SWOT analiza Prof. dr. Besim Beqaj 11