BI 2 NGUN CUNG CP I Kha i

BÀI 2: NGUỒN CUNG CẤP I. Kha i niê m II. Mạch nguồn chỉnh lưu III. Mạch nguồn trong Ampli Karaoke 1

I. Khái niệm: - Nguoàn cung caáp cho Ampli cöïc kyø quan troïng, noù ñoùng vai troø quyeát ñònh ñeán coâng suaát vaø chaát löôïng cuûa Ampli. Bôûi vì coâng suaát ra loa ñöôïc laáy töø nguoàn cung caáp, neáu coâng suaát nguoàn nhoû hôn coâng suaát thieát keá cuûa maïch khueách ñaïi coâng suaát thì aâm thanh ra loa seõ bò meùo. Neáu nguoàn loïc khoâng toát coù gôïn soùng thì tín hieäu seõ bò nhieåu, aâm thanh seõ bò uø ôû taàn soá 100 Hz. - Do ñoù nguoàn cung caáp phaûi ñuû lôùn veà doøng ñieän vaø ñieän aùp, ñoàng thôøi phaûi naén loïc kyõ, nhaát laø ñieän aùp caáp cho taàng tieàn khueách ñaïi 2

II. Mạch nguồn chỉnh lưu 1. Mạch chỉnh lưu 1 bán kỳ Neáu e coù baùn kyø döông thì Diode phaân cöïc thuaän neân daãn ñieän, doøng ñieän qua taûi chính laø doøng qua Diode. Trong baùn kyø aâm Diode taét khoâng coù doøng qua taûi. Ñieän aùp trung bình treân taûi laø: Tröôøng hôïp taûi coù tuï loïc thì tuï seõ naïp vaø tích ñieän khi diode daãn, roàiø xaõ qua taûi khi diode ngöng daãn. Neáu tuï ñuû lôùn thì ñieän aùp treân taûi coù giaù trò saép só baéng bieân ñoä ñieän aùp xoay chieàu. 3

II. Mạch nguồn chỉnh lưu 2. Maïch chænh löu caàu 1 pha Trong baùn kyø ñaàu: A döông hôn C thì D 1 D 3 daãn, D 2 D 4 taét doøng ñieän chaûy töø A qua D 1 qua RL qua D 3 veà C. trong baùn kyø sau, A aâm hôn C, D 1 D 3 taét, D 2 D 4 daãn, doøng ñieän chaûy töø C qua D 2 qua taûi qua D 4 veà A. Nhö vaäy trong caû 2 baùn kyø doøng qua taûi theo 1 chieàu töø B ñeán GND neân goïi laø chænh löu toaøn soùng. Caùc coâng thöùc aùp duïng cho maïch ñieän chænh löu caàu 1 pha ñeàu ñuùng vôùi maïch chænh löu toaøn soùng. VCC = 1, 4. VAC 4

II. Mạch nguồn chỉnh lưu 3. Maïch chænh löu nguoàn ñoái xöùng 5

Ñaây laø maïch ñöôïc öùng duïng roäng raõi trong ampli OCL ñôøi môùi sau naøy, keå caû Ampli chuyeân nghieäp. Kieåu maïch naøy nguyeân lyù gioáng nhö maïch chænh löu toaøn soùng, nhöng coù theâm daây trung tính taïo ra nguoàn ñoái xöùng VCC vaø Mass laø 0 V. Caùch choïn diode vaø tuï loïc nguoàn cuõng gioáng nhö caùch tính ôû phaàn treân. Trong maïch naén ñieän treân neáu taûi laø tuï ñieän, thì tuï seõ naïp ñieän khi Diode daãn do ñoù ñieän aùp treân taûi seõ saép só ñaït cöïc ñaïi, nghóa laø: VCC = 1, 4. VAC Ví duï: VAC = 30 V ñoái xöùng, thì ñieän aùp DC ngoõ ra laø: 6

III. Mạch nguồn trong Ampli Karaoke - Maïch daïng 1 (oån aùp baèng IC): 7

III. Mạch nguồn trong Ampli Karaoke Maïch daïng 2 (oån aùp baèng transistor) 8

BÀI 3: MẠCH ỔN ÁP I. Kha i niê m II. Mạch ổn áp song III. Mạch ổn áp nối tiếp IV. Vi mạch ổn áp 9

I. Kha i niê m Trong maïch chænh löu, duø coù tuï loïc nhöng ñieän aùp moät chieàu ngoõ ra vaãn coøn gôïn soùng, ñoàng thôøi ñieän aùp Dc ngoâ ra khoâng oån ñònh neáu nhö doøng taûi thay ñoåi, hoaëc ñieän aùp nguoàn thay ñoåi. Do ñoù duøng maïch oån aùp seõ coù coâng duïng loïc ñöôïc gôïn soùng cuûa nguoàn. Ñoàng thôøi oån ñònh ñieän aùp ñaàu ra khi coù söï bieán ñoäng do ñieän theá vaøo, hoaëc do doøng taûi thay ñoåi. Nhôø ñoù laøm taêng chaát löôïng aâm thanh. Coù nhieàu daïng maïch oån aùp, sau ñaây laø caùc maïch oån aùp thoâng duïng trong Ampli. 10

II. Mạch ổn áp song dung Diode Zener VOUT VIN Neáu ñieän aùp nguoàn taêng thì ñieän trôû ñaëc tính RZ cuûa Zener giaûm, doøng qua Zener taêng maïnh, luùc naøy ñieän aùp taêng chuû yeáu rôi treân R 1 daãn ñeán ñieän aùp treân taûi ñöôïc oån ñònh. Neáu ñieän trôû taûi RL giaûm, thì doøng qua taûi seõ taêng daãn ñeán doøng qua DZ giaûm nhoû. Vaäy RL giaûm thì IL taêng, keùo theo IZ giaûm, neân Vout trôû veà giaù trò cuõ. 11

III. Mạch ổn áp nối tiếp dùng Diode Zener Maïch duøng theâm moät transistor ñeå khueách ñaïi doøng ñieän. Diode Zener phaân cöïc nghòch trong vuøng oån ñònh ñieän aùp VZ, doøng ngöôïc naøy qua ñieän trôû R, vaø R 1 phaûi ñuû nhoû, ñeå giöõ Zener ôû trong vuøng oån aùp. Vì vaäy khi ñieän aùp vaøo thay ñoåi, VZ vaãn giöõ nguyeân ñieän aùp. Khi doøng taûi giaûm, ñieän aùp ngoõ ra seõ taêng, VBE giaûm, transistor daãn yeáu, VCE taêng leân, ñieän aùp ngoõ ra trôû veà möùc bình thöôøng. Maïch naøy coù öu ñieåm laø khi doøng taûi nhoû thì coâng suaát toån hao treân maïch cuõng nhoû, khoâng nhö maïch oån aùp maéc song. 12

Ví dụ Thieát keá maïch oån aùp coù ñieän aùp vaøo laø töø 10 ñeán 15 V, ñieän aùp ra laø 5 V, doøng cung caáp cho taûi lôùn nhaát laø 100 m. A. 13

Tra cöùu tìm transistor Töông öùng nhö: D 882 hoaëc H 1061 vaø transistor phaûi coù phieán nhoâm toûa nhieät cho noù. Neáu ñieän aùp vaøo thaáp vaø ít thay ñoåi thì coâng suaát transistor seõ nhoû laïi. 14

IV. Vi mạch ổn áp 15

IV. Vi mạch ổn áp 16

C U HỎI ÔN TẬP 1. Giaûi thích nguyeân lyù hoaït ñoäng vaø cho bieát ñieän aùp DC treân taûi trong maïch naén ñieän toaøn kyø. Maïch naén ñieän nguoàn ñoái xöùng? 2. Veõ maïch ñieän vaø tính toaùn giaù trò cuûa tuï loïc nguoàn, bieán aùp, diode cho maïch naén ñieän coù ñieän aùp laø ± 42 V caáp cho hai taûi ñoái xöùng laø 8 Ohm. 3. Các hư hỏng thường gặp và phương pháp sửa chữa. 17