Besparen van Vampierstroom Gerard Tel Radio Cafe 26

Besparen van Vampierstroom Gerard Tel Radio. Cafe, 26 nov 2019

Wat gaan we doen 1. 2. 3. 4. 5. 6. Het grote werk: nee Wat is een Watt Gereedschap voor besparen Voorbeelden Schakelklok Discussie

1. Het Grote Werk: nee • Het gaat vanavond om “Klein Bier” • Isoleren (en ventileren), bespaart GAS • Slurpers: airco, droger • Let op energielabels bij aanschaf (en soms is vervangen zinvol!!) • DOEN: Zonnepanelen, lucratief, Ttv is 7 jaar

Verlichten is belangrijk • Kranten: dieven, moordenaars, terroristen en inbrekers • Grootste risico? Val!! • Te vermijden door – Goede verlichting – Geen losse snoeren of troep • Niet op hoeveelheid licht bezuinigen!!

Verplaatsen • Ga dicht bij je werk (of het RC) wonen • “Nul-op-de-Meter”-projecten negeren energie uit de benzinepomp • 1000 liter benzine is 10000 k. Wh (Verbrandingswaarde 35 MJ/liter, Wikip) • Zuiniger motoren + Grotere auto’s: verbruik STIJGT (SUV’s!)

2. Wat is een Watt • SI-Eenheid van vermogen: Energie per tijdseenheid • Bv Gloeilamp van 40 W, LED-lamp van 5 W • Magnetron 600 W • Fietser levert 75 W • Een Watt is weinig (behalve in een luidspreker)

Besparing met Ballast-C • De B 0 X 19 U: van 43 W naar 18 W • Gebruik 2 h/jaar (test of ie het nog doet) • Spaar 40 ct in 40 jaar

De factor tijd: Vampier. Watt • Verbruik = Vermogen x Tijd • Vampiergebruik van 1 W in een jaar? • Hoeveel uren in een jaar? 8, 8 kh • 1 W x 8, 8 kh = 8, 8 k. Wh • Stroomprijs 23 ct per k. Wh • 1 W vampier kost ca. € 2 per jaar

Hoeveel CO 2? • Meeste huishoudens draaien op wind/zon: Besparing dus 0 • Opwekken met fossiel – Gas 0, 7 kg per k. Wh – Kolen 1, 3 kg per k. Wh • Per jaar dus circa 9 kg CO 2

Opwekken met zonnepaneel • Installatie € 2500 geeft 1700 k. Wh per jaar • Omrekenen naar 8, 8 k. Wh per jaar: € 13 Aanschafkosten van een PV-installatie die stroom levert voor een 1 W vampier • (€ 13 uitgeven voor € 2 stroom, is dat wel slim? )

Omrekenen naar … • • • Voetbalvelden Mammoettankers met wijn Biertjes Huishoudens …. moesten we maar niet doen! SI-eenheid W

One Watt Initiative • Verhaal op Wikipedia • Stand-by power, 10% van huishouden • 1% van globale CO 2 (vliegverkeer 3%) • Initiatief IEA, 1999: – Standby onder 1 W in 2010 – Onder 0, 5 W in 2013 • Reductie 50 MT CO 2, gelijk aan 18 mln auto’s • Blijft: “Historische” apparatuur & uitzondering

3. Gereedschap Eerste Wet van Gerard: Stroom die je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken.

Meten is weten • Wattmeter • Ali 8 – 10 € • Resolutie 0, 1 W • Meet niet onder 0, 2 W • Resultaten: – 0, 0 is geen vampiergebruik (van net af) – 0, 1 betekent wel gebruik maar < 0, 2 W

Metingen in Zeist, aug 2019 Ruimte Kelder Keuken Wat Modem/NAS Magnetron Senseo Huiskamer Klok Huiskamer TV 37” Voorkamer 5 radio’s 2 printers Slaapkamer 3 wekkers 2 bedlampjes Watt 19 2, 6 3 1, 8 0, 3 13, 1 3, 9 10 4, 4 Opm Schakelklok? ? Water warm houden Ballast checken! Thumbs up OWI!! Grun Sat 7, 9!! Schakelklok erop? ?

Maar je kunt niet alles meten! • Maak radio 1 W zuiniger en …. … stroomverbruik volgend jaar 9 k. Wh lager? ? • Effect verdwijnt in ruis van toevallige omstandigheden (weer, vakantie, TV-kijken) • Te klein om te meten

Rekenen en Modellen

Rekenen • Hoofdrekenen • Rekenmachine – Kantoor – Wetenschappelijk • Excel – Modelletjes doorrekenen – Website “bouwen” – Demo: Nota opstellen • Computers programmeren

Afschakelen • Tweede Wet van Gerard: Wat niet aangesloten is, verbruikt ook niets • Stekker eruit trekken? – Pas op: geen losse snoeren – Het moet makkelijk zijn! • Dus beter schakelaars • Stroom. Calc/Vamp. Proj: AE 2300

Geschakelde voeding • • Transformatorvoedingen hebben hoge nullast SMPS: Switched Mode Power Supply Typen: USB opladers, stekkers, inbouw Nullast 0, 1 – 0, 15 W • Veiligheid: “Vliegen in brand”? – Elke die < 1 W bespaart weer vervangen – Verder: Merk-voedingen (Akai, Apple, …)

Nog een paar honderd m. W eraf? • SMPS met LEDje, ziet er vrolijk uit!! • Maar gebruikt wel stroom • Schroefje, knip • Reductie 0, 5 W naar 0, 2 W

4. Voorbeeldprojectjes

Radio’s • Transistorradio’s vrijwel altijd DC-geschakeld • Typisch verbruik rond 1 – 2 W vampier – Philips 0, 7 – 1, 0 W – Grundig 2, 0 – 3, 0 W • • Snoerschakelaar 20 – 50 ct DC plugje + SMPS 200 ct Voor bijna alle kan 9 V en 5 V Storing op AM maar FM bijna nooit

AZ 8052 Gettoblaster • Op logeerkamer voor gasten • Vampiergebruik 1, 8 W (4€/jr, 5 jaar!!) • Snoerschakelaar 50 ct, verdien in 2 mnd

Philips AE 2300 • Hobbykamer (Red room) • Vampier 1, 0 W • DC-plug/SMPS: 0, 1 W • Besparing < 1 W • Weer snoer

Grundig Ocean Boy 204 • Staat in washok • Vampier 1, 8 W • Plug+SMPS • Snoer in zicht • Schakelaar

Watssound 9300 • Slechte radio, AM stuk • Vampier 1 W • SMPS ingebouwd 1€

PC-boxen • • Onverwacht grote stroomvreters!! Bijgeleverd stoofje ca 4 W, diverse types Nullast: 2, 3 W dus uitzetten helpt niet veel Prima op 9 V SMPS • Kan dat wel? • HK levert nu SMPS erbij ipv trafo

Modem (Experia. Box) EB v 7, gebruikt 12 W, trafo 19 V AC, 4 W nullast Uitzetten? Wifi/telefoon! Tijdschakelaar… Bestel voeding 16 V Terwijl onderweg, krijg nieuw modem, 9 W Na 1 wk krijg ik weer een nieuw modem (verbetering met hogere snelheid) • 16 V voeding à 2€ is reserve voor mini-amp • • •

5. Schakelklok (Action 2 voor 4€) • • • Bespaar op bedrijfstijd met klok Bv bedlicht 4, 4 W Schakel overdag uit Vampier nog (gem. ) 6 uur Je bespaart 3, 3 W gemiddeld • Klopt dit verhaal? ?

Schakelklok gebruikt ook stroom! • Hoeveel is dat? • Bij groot vermogen verwaarloosbaar… … maar bij 3, 3 W niet • Gebruikt een mechanische meer of minder dan een digitale?

Wat zit er in de Action-klok? • • Contacten 230 V Schakelaar Motortje Vertraging • Ballast-R 47 k • Verbruik 1 W

Schakelklok gebruikt ook stroom! • Mechanische Action-klok: 1 W • Digitale Ali-klok: 0, 6 W • Gemodificeerde Gerard-klok: 0, 1 W – Vervang 47 k ballast door 30 n. F ballast-C – Vampier van 1, 0 naar 0, 1 W • Klok is 10 jaar oud: 20 € in R (maar kan er niet meer uit )

6. Discussie • Simpele maatregelen zijn kosten-effectief • Maar niet schaalbaar • Even je huis doorlopen bespaart tientallen €€ • Modellen en rekenen zijn onmisbaar, je kunt niet alles meten • Onzekerheid is voordeel of nadeel? Juridisch of preventief

Meenemen • • • Gloeilamp Wattmeter Schakelklok Ali Schakelklok Sel. Time Dure weerstand AC connector, plug • Radio AE 2300, SMPS • Excelblad Vampier • Watssound