BESNLER VE ZELLKLER HAZIRLAYAN OKTAY AHN 20120905002 FEN

BESİNLER VE ÖZELLİKLERİ HAZIRLAYAN: OKTAY ŞAHİN 20120905002 FEN. BİL. ÖĞRT. 1

Canlılar Neden Beslenir? v. Büyüyebilmek ve yaşamsal faaliyetlerini devam ettirebilmek için beslenirler. Ali ve Ayşe 2 yaşında Ali ve Ayşe 10 yaşında ü Örneğin; yakıtı biten bir araba çalışmaz. Canlılar da beslenemediklerinde yaşayamazlar. 2

Dengeli Beslenme ØVücudumuzun ihtiyaç duyduğu kadarıyla besinleri almasına dengeli beslenme denir. Yağlar Et ürünleri Süt ürünleri Sebzeler Meyveler Karbonhidratlar 3

İçeriklerine göre besinler 6 gruba ayrılır: 1. Karbonhidratlar 2. Proteinler 3. Yağlar 4. Vitaminler 5. Mineraller 6. Su 4

Karbonhidratlar ü Vücudumuzun 1. dereceden enerji kaynağıdır. üGünlük alınan enerjinin % 50 -60‘ı karbonhidratlardan gelmelidir. ü Beyin dokusu enerji için genellikle karbonhidratları kullanır. 5

Karbonhidrat içeren besinler: • Ekmek • Makarna • Buğday • Mısır • Arpa • Yulaf • Patates 6

Proteinler ü Vücudumuzun 3. dereceden enerji kaynağıdır. ü Vücudumuzda yapıcı ve onarıcı olarak görev yaparlar. ü Zekamızın gelişmesini sağlar. ü Protein içeren maddelere nitrik asit damlattığımızda rengi sarı olur. 7

Protein içeren besinler: ü Et ü Süt ü Peynir ü Yoğurt ü Yumurta ü Balık ü Kuruyemiş 8

Yağlar ü Vücudumuzun 2. dereceden enerji kaynağıdır. ü Organları çevreleyerek dış etkenlerden korur. ü Deri altı yağ tabakası, vücut ısısının kaybını önler. üSuda çözünmeyen, en çok enerji veren besin öğesidir. 9

Yağ içeren besinler: • Zeytin • Yer fıstığı • Badem • Kabak çekirdeği • Fındık • Mısır • Ceviz 10

Vitaminler ü Büyüme ve gelişmemizde diğer besinlerle birlikte rol oynarlar. ü Vücudumuzda düzenleyici olarak görev yapar. ü Meyve ve sebzeler bol miktarda vitamin içerir. 11

Bazı vitaminlerin görevleri: VİTAMİNLER A vitamini VÜCUTTAKİ FONKSİYONLARI Büyüme ve gelişmeyi sağlar. B vitamini Karbonhidrat, yağ, proteinlerin vücut içinde kullanılmasında görev alır. C vitamini Vücudu enfeksiyonlara karşı korur. D vitamini Kemiklerin gelişmesini sağlar. E vitamini Üreme organlarının gelişmesini sağlar. 12

VİTAMİNLER Vitamin Adı Önlediği Aksaklık A vitamini Gece körlüğü D vitamini Raşitizm E vitamini Kısırlık K vitamini Kanın pıhtılaşması B vitamini Kansızlık C vitamini Skorbüt (Diş etinde kanama) 13

Su • Vücudumuzun yaklaşık %70 ’ i sudur. • Su vücudumuzda düzenleyici olarak görev yapar. • Yeterince su içilmediğinde kalsiyum böbreklerde çökerek böbrek taşına neden olabilir. 14

Canlılar İçin Suyun Önemi Ø Çok iyi bir çözücüdür. Ø Besin maddelerini taşır. Ø Metabolizma olaylarını hızlandırır. Ø Besinlerin sindirimi suyla yapılır. 15

Özet olarak : Besin Çeşitleri Vücuttaki Görevleri Karbonhidratlar Enerji Verici Proteinler Yapıcı ve Onarıcı Yağlar Enerji Verici Vitaminler Düzenleyici Su ve Mineraller Düzenleyici 16

SORULAR Aşağıda yer alan vitaminlere ait özelliklerin hangi vitamine ait olduğunu belirleyelim. D vitamini 1) Kemiklerin ve dişlerin yapısına katılır. (…………. ) B vitamini 2) Büyüme ve gelişmeyi sağlar. (. …………) A vitamini 3) Deri ve göz sağlığı için gereklidir. (…………) 4) Vücut dışına akan kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. K vitamini (…………. . ) 17

Hazır Gıdaları Satın Alırken Nelere Dikkat Edelim? Ø Paketin üzerindeki son kullanma tarihine bakmalıyız. Ø Ürünün kalitesini gösteren TSE işaretine bakmalıyız. Ø Üzerinde Tarım Bakanlığının İzni olup olmadığına bakmalıyız. 18

19

KAYNAKLAR • Uysal, E ve Özer, M (2007), İlköğretim Fen ve Teknoloji Ders Kitabı 5, Ankara: Doku yayıncılık 2. basım • Ortaokul Fen Bilimleri Ders Kitabı 5 ( / Yazarlar: Komisyon / MEB , 2014 / ) 20