Bbrek Fonksiyon Testleri Prof Dr Orhan CANBOLAT Bbrek

Böbrek Fonksiyon Testleri Prof. Dr Orhan CANBOLAT

Böbrek Fonksiyon Testleri Böbrekler � Su Metabolizması � Elektrolit – Asit Baz Dengesi � Metabolik Ürünlerin Atılımı � Endokrin Rol � Böbrek fonksiyonlarının takibi diğer organ fonksiyonlarını takip açısından önemlidir � Klinik olarak böbrek fonksiyonlarının bozukluğunun tespit edildiği durumda nefronlar fonksiyonlarını % 50 yakın oranda kaybetmiş olabilir.

Su Metabolizması � İdrar = Ultrafiltratın % 1 � 400 - 25. 000 ml / gün � Protein ve nükleik asitlerin son ürünü solüt yüklenmesine yol açar � Böbreğin ilk bozulan özelliği konsantre etme kabiliyetidir. � Son ürünler ; Ürik asit , üre , kreatin solut yüklenmesine yol açar � Laktat , Beta hidroksi bütirat’ın atılımı için suya ihtiyaç duyarız � En fazla solüt yüklenmesine DM ( glukoz ) sebep olur

Su Metabolizması � Uygun bir konsante etme yeteneği için, Glemerüler filtrasyon hızı Renal plazma akım hızı Böbrek hücrelerini normal olması gerekir � Osmolarite artışına karşı ADH yoluyla su tutulumu yapılarak denge sağlanmaya çalışılır İdrar Osmolarite ; 50 -1200 mosm ol / kg Plazmanın osmolalitesi 283 mosmol / kg Osmolalite artışı = Katı artışı � İdrar dansitesi , 1. 003 - 1. 025 İdrarda çözünmüş olan katılara bağlıdır. Ölçümü kolaydır Genel bilgi verir

Elektrolit – Asit Baz Dengesi �Proximal tübülüs ; Cl , Na ; K , HCO 3, Ca , P geri emilimi �Distal Tübülüs ; K+ , H , sekresyonu , Na , HCO 3 tutulumu �Henle Kulpu ; Su tutulumu �Aldosteron etkisiyle ; Sodyumun geri emilmesine karşılık, (K+ ) ve hidrojen (H +) iyonları idrara verilir �Asit ve baz dengesinin sağlanmasında böbrekler , Akciğerlerle beraber merkezi role sahiptir

Metabolik Ürünlerin Atılımı �Metabolizmanın son ürünleri “C “ ve “ N” bazlı ürünledir. �Geri dönüşümü yok �Suda çözünürler �Toksik etkiye sahiptir �Böbrek hastalarına özel diyet uygulanması son ürünlerin yapısal özelliklerine bağlıdır.

Endokrin Rol Yapım �Eritropoetin �Renin �Kallikrein �P G � D vitamininin aktivasyonu �Kreatin Yıkım �İnsülin , Glukagon , Aldesteron

Böbrek Fonksiyonlarını takibi �Glomerül filtrayon hızı �Protein �Üre �Ürik asit �Osmolarite �Elektrolitler Kolay , Ucuz Patolojinin yerini ve Etyolojiyi tanımlamaz Böbrek hastalığını veya sistemik bir hastalığı haber verir Uyarır

Glomerül filtrasyon hızının ölçülmesi � Klerens ; Birim zamanda bir maddeden temizlenen kan veya plazma miktarını belirler � Kreatinin = Arg + glisin � Böbreğin konsentre etme yeteneğini gösterir � E. 0. 9 - 1. 5 mg/dl ( serum ) � K: 0. 7 – 1. 3 mg /dl ( serum ) Maddenin % mg idrardaki miktarı � Maddenin % mg kandaki miktarı � İdrar hacmi = ml / dk � � � Kreatini Klerens E : 20 -105 K. 20 -95 Böbrek yetmezliğini hakkında bilgi verir Normalin ; % 20 -40 önemli böbrek yetmezliği % 40 - 60 orta dereceli böbrek yetmezliği % 60 – 80 hafif dereceli böbrek yetmezliği

Üre Proteinlerin son yıkım ürünü 1. Pre - renal ; Üre yükselir , Kreatin değişmez Dehidratasyon Yüksek proteinli diyet Protein yıkım artışı Hemoraji Açlık Kortizol 2. Renal ; Üre düşer Akut ve kronik böbrek yetmezliği Azalmış renal kan akımı 3. Post -renal ; üre ve kreatinin yükselir Üreter , Üretra , mesana tıkanması ( Taş , Tümör ) 35 mg /dl ( serum )

Üre �Serum Üre / serum kreatinin = 12 - 20 Oranın azalması ; Üre azalır �ATN �Protein alımında düşüş �Kc hastalıkları Oranın artışı; Kreatini normal, genelde üre artar �Yıkımın arttığı durumlar �Üremik hastalarda yüksek protein alımı �Kanama

Proteinüri � Böbrek hastalıklarını tanımlamada en spesifik olanıdır. Glemerüler proteinüriler = Albüminürü En sık görülenidir 1. Diffüz böbrek hastalıkları = Diyabet 2. İmmün kompleks hastalıkları = Nefrotik Sendrom , Pyelonefrit Günlük protein atımı 1 gr üstünde Tübüler Proteinüriler 1. Aminoasitüriler , Lizin , Argini , Sistein 2. Yanık , Pankreatit, nefrotoksik ilaçlar 3. Küçük protein yapıların geri emilim bozukluğu Aşırı Üretim Proteinürisi 1. Multipl Myeloma ; Ben Jones Proteinürüsi Postrenal Protenüriler 1. Mesane Hastalıkları ; Enflamasyon , taş , Tümör

Ürik asit � Pürin metabolizması son ürünü , � Non –spesifik � Gut hastalığına yol açar � 4. 5 -7. 5 mg /dl / gün Hiperürisemi 1. Esansiyel ; aşırı üretim , salınım azalması 2. Nükleik asit turn- over artışı 3. Enzimatik defektler ; Lesh – Nyhan Sendromu , 4. BY 5. Kurşun toksisitesi 6. Diüretikler Hipoürisemi 1. Xo enzim defekti 2. Hepatosellüler hastalılar 3. Radyo opak maddeler 4. Rebasorsiyon bozukluğu 2 mg /dl / gün altına düşer PRPP sentetaz aktivite artışı

Böbrek Fonksiyonlarının Takibi BÖBREK FONKSİYONU SERUM KREATİNİN (mg / dl ) SERUM ÜRE ( mg / dl ) Böbrek fonksiyonu % 70 -75 Renal Fonksiyon azalmış 1. 0 - 2. 5 15 - 30 Böbrek fonksiyonu % 25 -50 Renal yetersizlik 2. 5 - 6. 0 25 - 60 Böbrek Fonksiyonu % 10 -25 Renal yetmezlik 5. 5 - 11 55 - 110 Böbrek fonksiyonu % 0 – 10 8> 80 >