BAST MAKNELER HAYATIMIZI KOLAYLATIRAN MAKNELER Yukardaki resim bir

BASİT MAKİNELER “HAYATIMIZI KOLAYLAŞTIRAN MAKİNELER”

Yukarıdaki resim bir odun parçasından bir çiviyi sökmek için kullanılan demir levyeyi göstermektedir. Levyeye numaralı oklarla gösterilmiş yönlerde kuvvet uygulanabilir. Hangi yönde kuvvet uygulanırsa çivi tahtadan daha kolay sökülebilir?

Günlük hayatımızda kuvvetin yönünün değiştirilmesinden faydalanılarak oluşturulmuş bir çok araç–gereç kullanırız. Bu araç-gereçler bize iş yapma kolaylığı sağlar.

Çok az parçadan oluşan ve yalnızca tek bir kuvvet çeşidini kullanan makineler basit makine olarak adlandırılır. Basit makinelerle, uygulanan kuvvetin büyüklüğü ve yönü değiştirilerek iş yapma kolaylığı sağlanır.

Basit Makinelerin Özellikleri ¡ ¡ İş kolaylığı sağlarlar. Ancak, işten kazanç ya da kayıp yoktur. İşin sonucu olarak enerjiden de kayıp ya da kazanç sağlamazlar. Enerji tasarrufu da sağlamazlar. Kuvvetin yönü, büyüklüğü ve uygulama noktasını değiştirmeyi sağlar. Kuvvetten ya da yoldan kazanç vardır. Ancak, iki kazanç aynı anda sağlanamaz. Makinelerle iş yapıldığında mutlaka enerji kullanılması gerekir.

Basit Makinelerin Özellikleri Giriş kuvveti: uygulanan kuvvet Çıkış kuvveti: doğan kuvvet Kazancı Nasıl Gerçekleşir? Bir basit makinede kuvvet kazancının olması , giriş kuvvetinin çıkış kuvvetinden küçük olmasıyla gerçekleşir. Yani büyük kuvvet gerektiren işler küçük kuvvetle yapılır.

Kaldıraçlar

Kaldıraçlar Bir destek noktası etrafında dönebilen sağlam yapılı çubuktan oluşan düzeneğe kaldıraç denir. Kaldıraçta kuvvetin destek noktasına olan uzaklığına kuvvet kolu, yükün destek noktasına olan uzaklığına da yük kolu denir.

Kaldıraç Türleri 1. Destek, uygulanan kuvvet ile yük arasındadır. Ör: makas, kerpeten, tahterevalli

Kaldıraç Türleri 2. Destek kaldıracın ucunda, uygulanan kuvvet ise, diğer ucundadır. Yük, ortada yer alır. Ör: fındık kıracağı, el arabası, menteşeli kapılar, gazoz açacağı, vs.

Kaldıraç Türleri 3. Uygulanan kuvvet, destek ve yük arasındadır. Ör: tenis raketi, cımbız, kürek, maşa, kol kası, buz hokeyi sopası, vs.

Biliyor Musunuz? Kaldıracın, kuvvet kazancının büyüklüğünü, Arşimet’in şu sözü desteklemektedir: “Bana üzerinde durabileceğim bir yer gösterin, Dünya’yı yerinden oynatayım. ”

Eleştirel Düşünelim! a. Bir gölde kayığa binerek kürek çeken bir adam görülmektedir. Küreğin uçlarının kayığa bağlantı noktasına uzaklıkları a ve b dir. Buna göre; I) a uzunluğu artarsa uygulanan kuvvet azalır. II) b uzunluğu artarsa küreği her çekişte kayığın aldığı yol artar. III) Bağlantı noktası K olursa küreğe uygulanan kuvvet azalır. Yargılarından hangileri doğrudur? b. Şekilde, kayığın hareketi için kullanılan kürek kaldıraç görevi yapmaktadır. bu kaldıraç sisteminde; I) Desteğin yeri M noktasıdır. II) Kuvvetin etkidiği nokta K’dır. III) Yükün etkidiği nokta L’dir. Yargılarından hangileri doğrudur?

Makaralar Sabit bir eksen etrafında serbestçe dönebilen, çevresinde ipin geçmesi için bir oluk bulunan basit makinelerdir.

Makara Türleri Sabit Makara Sabit bir noktaya asılan ve dönerek cisimlerin hareket etmelerini kolaylaştıran makaraya, sabit makara denir. Cisim, ancak kendi ağırlığına eşit bir kuvvetle kaldırılabilir. Kuvvet kazancı yoktur. Sadece kuvvetin yönünü ve doğrultusunu değiştirdiği için iş yapma kolaylığı sağlar.

Makara Türleri Hareketli Makaranın dönme eksenine baglanan yükle birlikte hareket eden makaralardır. Bu makaralarda kuvvetten kazanç vardır.

Makara Türleri Bileşik Makara Sistemleri (Palangalar) Sabit ve hareketli makaralardan oluşan ve kuvvet kazancını amaçlayan makaralar sistemidir. Bu kazanç palangaları oluşturan hareketli makaralardan geçen ip sayısına bağlıdır.

Makara Türleri ?

Eğik Düzlem Yolu uzatıp kuvvetten kazandıran basit makinelerdir. Eğik düzlemde kuvvet eğik düzlemin boyu kadar yol alırken, yük eğik düzlemin yüksekliği kadar yol alır. F. d=G. h F d G h

Eğik Düzlem Balta, iki eğik düzlemden meydana gelmiş bir basit makinedir. Vida, bir silindir çubuğun etrafına sarılı bir eğik düzlemdir. Gemilerin burunları bir balta gibi (yani bir eğik düzlem gibi) çalışır. Bu sayede, suyu yararak daha rahat biçimde ilerler.

Dişliler Hareketi ileten, hareketin yönünü ve hızını değiştiren basit makinelerdir. Birbiriyle bağlantılı bir dişli çiftinde büyük dişli kendisine bağlı olan küçük dişliden yavaş, fakat daha büyük kuvvetle döner. Ayrıca, dişliler yön ve doğrultu değiştirmede de kullanılır.