BARMOQ VA SARBAST VAZNLARIDA IFODALI OQISH MUAMMOLARI Reja

BARMOQ VA SARBAST VAZNLARIDA IFODALI O’QISH MUAMMOLARI Reja: Vazn haqida ma’lumot Barmoq vazni Sarbast vaznlari

VAZN v Vazn-she’rdatovush tuzilishini uyushtirish usuli. v She’riy ritim, ohangdorlik hamda musiqiylikning hosil bo’lishi vazn va uning hususiyatlariga bog’liq. v Vazn-she’r bandi bilan aloqador bo’lgan ritm unsuri hisoblanadi. v Barmoq tizimida uch bo’g’inlidan, ya’ni uchlikdan o’n yettilikkacha vaznlar uchrydi.

BARMOQ VAZNI v Barmoq vazni-bo’g’inlar sanog’i mutanosibligiga asoslangan she’r o’lchov turi. v Barmoq tizimi o’ziga hos xususiyatlariga ko’ra aruz tizimidan farq qiladi. v Barmoq vazni an’anaviy halq atamasidur.

v Barmoq tizimining jahon adabiyotidagi turlari 4 ta: v Sillabik (bo’g’in) v Sillabektonik(bo’g’in urg’u) v Tonik(urg’u) v Kvantitativ v Tonik tizm so’z urg’usi erkin bo’lgan tillarga mansub. v O’zbek tilida so’z urg’usi o’troq.

v Barmoq vazni atamasi sodda vazn v 4+4+3 yo 6+5 v Erkin vazn - vazn turi ma’nolarida ham qo’llanadi. v Barmoq tizimi atamasi she’riy misralarni bo’g’inlarini barmoq bilan sanashdan kelib chiqqan.

SARBAST SHE’R v Sarbast-o’zbek she’riyatidagi 3 she’riy tizimning biri. v 20 -30 yillarda yangi badiy izlanishlar jarayoni kechgan bir vaqtda turk, tatar, rus she’riyati ta’sirida ozbek adabiyotiga kirib kelgan.

v O’rta asrlardagi diniyliturgiya she’riyatiga xos bo’lgan ozod she’r shakli. Dastlabki, nemis romantiklari U. Uitmen va fransuz simvolistlari tomonidan qayta tiklanib 20 -asr jahon she’riyatida ommaviy tus olgan. v Fransus she’riyatida , , verliber’’ , rus she’riyatida , , svabodniy stix’’deb atalgan bu she’r shakliga o’zbek shoirlari , , sarbast deb nom berdilar.

v Sarbastda his tuyg’ularning obrazlashgan ifodasi bo’lishi she’riy ohang intonatsiya so’z va iboralarning o’ziga xos qurilishi, she’riy sintaksis va she’riy san’at vositalaridan mahorat bilan foydalanish muhim ahamiyatga ega.

v Sarbast she’riy nutq unsurlari mazmuni bilan uyg’un bo’lgan holdagina sarbast emotsional ta’sir kuchiga ega bo’ladi.

O’ZBEK SHE’RIYATIDA SARBAST TIZIMDA IJOD QILGAN SHOIRLAR v Oybek v Mirtemir v Rauf Parfi v Shavkat Rahmon v Usmon Azim v Shu kabi shoirlar sarbastning yorqin namunalarini ko’rsatgan.

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!