Balladyna Juliusz Sowacki Geneza utworu l Sowacki napisa

„Balladyna” Juliusz Słowacki

Geneza utworu l Słowacki napisał Balladynę jesienią 1834 roku w Genewie. Historycy literatury (np. Mieczysław Inglot) doszukują się jej „korzeni” w ówczesnej sytuacji społeczno-politycznej. Istotną rolę miałaby tu odgrywać sytuacja Polaków na emigracji. Powstanie listopadowe (1830 – 1831) zakończyło się klęską. Rozpoczęły się represje rosyjskie wobec Polaków. Inteligencja polska, pisarze, politycy, artyści, szlachta i powstańcy zaczęli masowo wyjeżdżać. Ów ruch – masowe wyjazdy - nazwano Wielką Emigracją. Ośrodki emigracyjne znajdowały się w wielu krajach: we Francji (Paryż), Belgii, Wielkiej Brytanii, Saksonii i Szwajcarii. Tam właśnie udał się Słowacki.

Czas i miejsce akcji l Wydarzenia dzieją się „za czasów bajecznych”, w okolicach jeziora Gopło. Akcja Balladyny toczy się w nieokreślonym dokładnie czasie – za panowania króla Popiela III. W legendarne czasy poeta wprowadził jednak elementy anachroniczne – czyli szczegóły, miejsce, sprawy, które były sprzeczne z epoką, do której zostały przeniesione. Słowacki, korzystając w sposób swobodny z dorobku historycznego, nie wahał się pomieszać epok i faktów, łącząc szczegóły z legend z zapisami z kronik, nie troszcząc się o realizm swej twórczości.

Główni bohaterowie l Balladyna l Alina l Kirkor l Goplana

Balladyna l Starsza córka Wdowy o ciemnych włosach, alabastrowej cerze i czarnych oczach: „Starsza jak śniegi (. . . ) Niby listkami brzoza przyodziana; Ta z alabastrów - a ta zaś różana Ta ma pod rzęsą węgle – ta fijołki (. . . )” Bywa, że matka i Alina zwracają się do niej Bladyno, co dowodzi jasnej karnacji dziewczyny. Nimfa Goplana mówi o niej, że ma złe serce. Sama Wdowa twierdzi, że na jej widok płoszą się jaskółki. Balladyna jest leniwa, nie przejmuje się zbytnio starą matką, za to ta najwyraźniej troszczy się o starszą córkę. Balladyna to „panna na wydaniu”, która pierwsza powinna wyjść za mąż, dlatego staruszka woli, by dziewczyna dbała o swoją urodę.

Alina l Alina jest jedną z głównych bohaterek dramatu Juliusza Słowackiego pt. "Balladyna". Jest młodszą siostrą tytułowej Balladyny. Mieszka wraz z nią i matką (Wdową) w ubogiej leśnej chatce. Alina jest piękną dziewczyną o różanej cerze i fiołkowych oczach. Ma jasne, złociste włosy splecione w warkocz. W oczach Kirkora jawi się aniołem ("Ta jako złote na zorzy aniołki"). Uroda młodszej córki Wdowy była jakby odbiciem jej charakteru. Była wesoła, szczera, pogodna.

Kirkor l Kirkor jest bogatym panemhrabią, właścicielem zamku o czterech wieżach. Za radą Pustelnika postanawia poślubić ubogą dziewczynę. Pragnął wrócić do zamku i wieść spokojny żywot u boku swej małżonki, nie miał jednak nic przeciwko zamieszkaniu pod dachem wieśniaczej chaty. Pustelnikowi również przyznaje się, iż jest stworzony do , , ciszy wiejskiej i prostoty’’. Pokochał szczerze obie dziewczęta za sprawą Goplany oraz jej posłańców Skierki i Chochlika.

Goplana l Goplana jest nimfą wodną, która charakteryzuje się dążeniem do upragnionych celów. Kocha Grabca, jednak na przeszkodzie stoi jej Balladyna. Można nazwać ją zazdrosną o ludzkie szczęście. Była dumna z tego, że jest królową jeziora Gopło.

Problematyka l Kluczowym wątkiem romantycznego dramatu Juliusza Słowackiego jest opowieść o zbrodni – jej przyczynach, okolicznościach, skutkach i sprawiedliwej karze. Główna bohaterka utworu (kreowana na wzór szekspirowskiej Lady Makbet) przechodzi swoistą metamorfozę – od prostej, ubogiej dziewczyny przez żonę grafa aż po bezwzględną intrygantkę i morderczynię. Słowacki kładzie nacisk na ukazanie kolejnych stopni „kariery” swej bohaterki. Pierwszym z nich jest zabójstwo siostry – Aliny. Pierwsza zbrodnia to moment zwycięstwa egoizmu bohaterki. Balladyna wybiera (według własnego mniemania) „mniejsze zło”, przekracza granice moralności w zamian za pewność dostatniego życia. Obierając drogę grzechu i zbrodni, przypieczętowuje swój los. Od tego momentu każdy, kolejny „problem” nowej władczyni będzie rozwiązywany w sposób ostateczny. Zło rodzi. . .

Wątek baśniowy l Wątek baśniowy w Balladynie reprezentuje cała rzesza magicznych i fantastycznych stworzeń i wydarzeń, które w utworze zamieścił Słowacki. Jest to głównie Goplana, nimfa zamieszkująca jezioro Gopło, wróżka, tęskniąca za ludzkimi namiętnościami i troskami, bardzo je przeżywająca. Nieśmiertelność, której tak bardzo pożądała, mogło zapewnić jej tylko małżeństwo z człowiekiem, a jej wybór padł na Grabca

Wątek polityczny l Opiera się na problematyce władzy oraz na ukazaniu antyfeudalnych tendencji. Tworzą go natomiast dążenie Popiela III, Balladyny oraz jej kochanka – Kostryna, do władzy. Namiętność, jaką budzi w bohaterach żądza władzy i panowania, jest zasadniczym tematem dramatu, której autor podporządkował inne wątki poboczne.

Przebieg akcji l 1. Kirkor zasięga rady Pustelnika w sprawie wyboru żony. 2. Zakochana Goplana knuje podstęp. 3. Kirkor spotyka Alinę i Balladynę. 4. Goplana zamienia Grabca na jedna noc w wierzbę. 5. Balladyna popełnia pierwszą zbrodnię. 6. Filon zakochuje się w zmarłej Alinie. 7. Goplana budzi wyrzuty sumienia u Balladyny. 8. Balladyna okłamuje matkę i Kirkora. 9. Kirkor bierze ślub z Balladyną. 10. Kirkor odjeżdża. 11. Balladyna nawiązuje znajomość z Kostrynem. 12. Balladyna zamyka matkę w wieży. 13. Pustelnik przekazuje Kirkorowi prawdziwą koronę królewską. 14. Filon szuka grobu Aliny. 15. Balladyna idzie do Pustelnika. 16. Grabiec zostaje królem. 17. Balladyna z Kostrynem zabijają Gralona przywożącego tajemniczy dar Kirkora. 18. Grabiec odwiedza Balladynę. 19. Kirkor u Pustelnika poznaje prawdę o Balladynie. 20. Balladyna zabija Grabca i kradnie koronę. 21. Balladyna z Kostrynem planują zabicie Pustelnika. 22. Kirkor dowiaduje się o śmierci starca. 23. Kostryn i Balladyna walczą przeciw Kirkorowi. 24. Kostryn informuje o zabiciu Kirkora. 25. Balladyna uśmierca Kostryna trucizną. 26. Odbywa się sad. 27. Piorun zabija złą królową.

Prezentację wykonali: Sylwia Ząbkowska Adrian Gołąb