BA B 3 SOSIOBUDAYA MASYARAKAT KERAJAAN ALAM MELAYU

BA B 3 SOSIOBUDAYA MASYARAKAT KERAJAAN ALAM MELAYU Cg. Ct. Aishah@SEMSALD 2018

SOSIOBUDAYA MASYARAKAT KERAJAAN MELAYU B P S 2 1. BAHASA & TULISAN Sosiobudaya (cara hidup & pemikiran) Msyrkt Alam Melayu B U A T A K R O N I M 2. PERSURATAN 3. SENI BINA 4. STRUKTUR SOSIAL

SU B 3. 1 BAHASA & TULISAN

Ø BAHASA UTAMA: • Bahasa Sanskrit • Buktinya, penemuan batu bersurat Funan bertarikh abad kedua A) FUNAN Ø ASAL TULISAN: • Berasaskan tulisan orang Hu ygmenggunakan tulisan org India Ø KALENDER: • Kalender Saka berasal dari India Ø BAHASA PERTUTURAN: • Bahasa Melayu Champa & bahasa Sanskrit • Buktinya, penemuan batu bersurat dalam kedua-dua bahasa BAHASA & TULISAN B) CHAMPA Ø TULISAN: • Menggunakan tulisan Palava, buktinya penemuan inskripsi bertarikh abad ke 6 • Menggunakan tulisan Champa Kuno bukti penemuan batu bersurat tertua berbahasa Melayu Champa bertarikh abad ke 4 Ø BAHASA UTAMA: • Bahasa Melayu Champa menjadi bhs utama apabila agama Islam tersebar di Champapd abad ke 8. Bahasa Melayu Champa berkembang bersamadengan perkembangan tulisan Jawi C) SRIVIJAYA Ø BAHASA UTAMA: • Bahasa Melayu sbg bahasa utama dlm urusan pentadbiran & harian. • Bahasa ini mendapat pegaruh drpd bahasa Sanskrit • Buktinya penemuan batu-batu bersurat sprt Kedukaan Bukit, Kota Kapur, Telaga Batu, dan Talang Tuwo di Sumatera bertarikh abad ke 7 • Batu bersurat ini ditulis dalam bahasa Melayu dengan pengaruh bahasa Sanskrit menggunakan tulisan Palava

D) ANGKOR Ø BAHASA DIGUNAKAN: • Bahasa Sanskrit & KHMER • Buktinya, penemuan inskripsi pada dinding candi Ø TULISAN: • Terdapat 2 jenis tulisan yang dijumpai pd dinding candi iaitu Palava dan tulisan Khmer Ø BAHASA UTAMA: • Bahasa Jawa Kuno BAHASA & TULISAN E) MAJAPAHIT Ø • • TULISAN: Tulian Kawi Bukti penemuan inskripsi & persuratan bertarikh abad ke 14 Selepas Islam tersebar, menggunakan huruf-huruf Arab dalam tulisan. Huruf arab yang digunakan untukmenulis bahasa Jawa dikenali sebagai tulisan Pegon Ø BAHASA YG DIGUNAKAN: • Bahasa Sanskrit. F) KEDAH TUA Ø TULISAN: • Tulian Palava • Bukti penemuan batu bersurat di Sungai Mas dan Cherok Tok Kun yang bertarikh abad ke 5

3. 1 BAHASA & TULISAN PERANAN BAHASA & TULISAN ALAT KOMUNIKASI UTAMA MENYIMPAN REKOD PEMERINTAHAN, PERUNDANGAN, PERDAGANGAN DAN KEAGAMAAN SUMBER RUJUKAN AHLI SEJARAWAN

KBAT : a) Perkembangan kerajaan Alam Melayu disebabkan oleh perkembangan sistem tulisan. Bincangkan (3 m)

SU B 3. 2 PERSURAT AN

3. 2 PERSURATAN Sebelum sistem tulisan Alam Melayu terkenal dengan “tradisi lisan” Apabila lahir sistem tulisan, persuratan berkembang dalam masyarakat Tradisi lisan lahir berdasarkan alam sekeliling Persuratan bukti keintelektualan masyarakat Alam Melayu Tema utama tradisi lisan bertemakan asal-usul, binatang, nasihat, seloka, teladan & adat Bukti kegiatan persuratan awal kerajaan Alam Melayu ditemukan dalam bentuk batu bersurat

KEGIATAN PERSURATAN FUNAN i) BUKTI : • Penemuan batu bersurat terawal di Alam Melayu yg bertarikh abad ke 2 CHAMPA i) • • BUKTI : Penemuan batu bersurat tertua di Kauthara bertarikh 192 M Di Champa ditemukan sebanyak 206 buah batu bersurat Penemuan manuskrip bukti persuratan Champa sejak abad ke 13 Contoh karya sastera yang masyur ialah Akayet Inra Patra dan Akayet Deva Mano SRIVIJAYA i) BUKTI : • Penemuan beberapabatu bersurat seperti Karang Brahi dan Palas Pasemah bertarikh abad ke 7 (686 M) • Batu bersurat ini memerihalkan pengukuhan kerajaan terutamanya tentang kepentingan taat setia kepada raja.

KEGIATAN PERSURATAN ANGKOR i) BUKTI : • Penemuan batu bersurat Sdok Kok Thom dibarat laut Kemboja • Batu bersurat ini mengisahkan tentang pemerintahan Jayavarman II • Inskripsi yang terpahat pada dinding-dinding candi pula menggambarkan aspek keagamaan & pemerintahan MAJAPAHIT i) BUKTI : • Penemuan batu bersurat Trowulan bertarikh 1358 M. • Ia ditulis dalam bahasa Jawa Kuno bertulisan kawi • Penemuan dalam bentuk manuskrip • Contoh karya sejarah yang masyhur ialah Nagarakertagama dikarang oleh Prapanca pd tahun 1365 M SRIVIJAYA i) BUKTI : • Penemuan beberapabatu bersurat seperti Karang Brahi dan Palas Pasemah bertarikh abad ke 7 (686 M) • Batu bersurat ini memerihalkan pengukuhan kerajaan terutamanya tentang kepentingan taat setia kepada raja.

PENGARUH PERSURATAN ALAM MELAYU EPIK & SASTERA INDIA Ø Contoh epik & sastera India yg mempengaruhi persuratan Alam Melayu : • Ramayana • Mahabhrata • Purana • Jataka ØKarya-karya ini disadurkan ke dalam bahasa tempatan di Alam Melayu SASTERA ISLAM Ø Bentuk sastera Islam yg mempengaruhi persuratan Alam Melayu: • Syair • Gurindam • Cerita rakyat • Nazam Ø Kisah kehidupan nabi-nabi seperti Nabi Sulaiman & Nabi Muhammad ditulis dalam bahasa Melayu contohnya : • Hikayat Nabi Bercukur • Hikayat Nabi Wafat • Hikayat Bulan Terbelah • Hikayat Nabi Yusof Ø Contoh karya Epik pula banyak mengisahkan perjuangan pahlawan Islam contohnya: • Hikayat Amir Hamzah • Hikayat Iskandar Zulkarnain • Hikayat Muhammad Ali Hanifah Ø Tokoh Islam seperti Nabi dan pahlawan Islam telah menjadi elemen yg mempengaruhi persuratan Melayu

KBAT: a) Agama dan kepercayaan mempengaruhi persuratan kerajaan Alam Melayu. Buktikan. (3 m)

SU B SENI BINA 3. 3

3. 3 SENI BINA MAKSUD SENI BINA Seni bina merupakan suatu seni mereka bentuk sesebuah binaan yang mempunyai fungsi-fungsi tertentu contohnya seni bina candi, perkapalan dan sistem pengairan

3. 3 Senibina Kerajaan Alam Melayu 1. Perkapalan : 3. Candi: • Dibina sebagai rumah ibadat , pusat pendidikan & pertemuan masyarakat • Contoh Candi Go Cay Thi di Oc Eo KERAJAAN FUNAN • Mampu membina kapal besar yg boleh memuatkan 700 org & 1000 tan kargo muatan • Terkenal dgn seni bina perahu panjang yg boleh membawa 100 penumpang 2. Sistem pengairan: • Dibina untuk mengawal limpahan air • Juga berfungsi untuk mengalirkan air masin keluar dari tanahpertanian

3. 3 Senibina Kerajaan Alam Melayu 2. Antara candi yg masyhur ialah: Ø Kompleks candi di Lembah Mi Son Ø Kompleks candi di Lembah Dong Duong Ø Kompleks candi di Lembah Po Nagar KERAJAAN CHAMPA 1. Seni bina masyarakat Champa ialah candi

3. 3 Senibina Kerajaan Alam Melayu 2. Perkapalan: • Ibu kota Srivijaya menjadi pusat binaan kapal • Bukti: v Rekod kerajaan China mencatatkan Palembang sebagai pusat binaan kapal Melayu (Kun. Lun- Po) yg besar v Kapal ini boleh belayar hingga ke Tonkin dan Tenggara China KERAJAAN SRIVIJAYA 1. Candi: • Antara candi yg masyhur ialah: Ø Candi Muara Takus, Sumatera Ø Candi Muara Jambi, Sumatera

3. 3 Senibina Kerajaan Alam Melayu 3. Candi: • Antara candi yg masyhur ialah: v Angkor Wat v Angkor. Thom 1. • v v Sistem Pengairan: Membina Baray Ukuran 2 X 8 km Kapasiti isipadu air 30 juta m 3 • Fungsi Baray: • Angkor Wat : v Salurkan airke sawah KERAJAAN padi di sekitarnya v dibina oleh Raja ANGKOR Suryawarman II v Keluasan 208 hektar v Menara di tengah candi setinggi 2. Perkapalan: 65 m • Membina kapal untuk kegunaan perdagangan dan peperangan

3. 3 Senibina Kerajaan Alam Melayu 2. Binaan lain: • Membina pintu gerbang • Contohnya: v Gapura Wringin Lawang iaitu pintu gerbang laluan raja v Gapura Bajang Ratu iaitu pintu masuk ke dalam sebuah banggunan suci di Jawa Timur KERAJAAN MAJAPAHIT 1. Candi: • Dibina semasa era kegemilangannya • Antara candi yg masyhur ialah: v Candi Tikus, Jawa Tengah v Candi Cetho, Jawa. Timur

3. 3 Senibina Kerajaan Alam Melayu 4. Seni bina lain: • Arca Hindu • Arca. Buddha • Kedua-dua arca ini dijumpai di lokasi candi -candi tersebut 1. Candi: • Dibina bagi agama Hindu & Buddha di Lembah Bujang KERAJAAN KEDAH TUA 3. Antara candi Hindu yg masyhur ialah: 2. Antara candi Buddha yg masyhur ialah: • Candi di Bukit Batu Pahat • Candi di Bendang Dalam • Kedua-dua candi mendapat pengaruh seni bina dari Kerajaan Cola, India • Candi di Bukit Choras • Candi di Bukit Pendiat • Candi di Bukit Meriam

3. 3 Senibina Kerajaan Alam Melayu 2. Binaan lain: • Patung Buddha lain juga dijumpai di Sungai Siput dan Pangkalan • Sini bina ini mempunyai pengaruh daripada kerajaan Gupta, India. KERAJAAN GANGGA NAGARA 1. Binaan lain: • Patung Buddha diperbuat daripada gangsa • Setinggi 18 m di Tanjung Rambutan • Bukti seni bina hebat masyarakat Gangga Nagara

KBAT : a) Disiplin ilmu apakah yang dikuasai oleh masyarakat Alam Melayu sehingga mereka mampu membina seni bina yang hebat? (3 m)

SU B STRUKTUR SOSIAL 3. 4

3. 4 STRUKTUR SOSIAL KELAS ATASAN v Golongan pemerintah v Menjaga & melindungi rakyat KELAS BAWAHAN v Golongan diperintah v Memberikan taat setia kpd pemerintah

3. 4 STRUKTUR SOSIAL MASYARAKAT KERAJAAN MELAYU Golongan Diraja Bangsawan GOLONGAN PEMERINTA H Rakyat Merdeka GOLONGAN DIPERINTAH Hamba

KBAT : a) Jelaskan kepentingan struktur sosial dalam kerajaan Alam Melayu ? (3 m)

STRUKTUR: 1. Kerajaan Angkor merupakan antara kerajaan Alam Melayu yang masyhur dan menjadi tumpuan perdagang-pedagang luar. Masyarakat ini juga mempunyai sosiobudaya yang tersendiri. a) Apakah bahasa yang digunakan oleh masyarakat Angkor? …………………………………(1 m) b) Apakah bukti masyarakat Angkor menggunakan tulisan Palava? …………………………………(1 m) c) Nyatakan 2 aspek yang digambarkan dalam inskripsi pada dinding Angkor wat? . …………………………………(2 m)

STRUKTUR: d) Jelaskan kepentingan Baray bagi kerajaan Angkor? ………………………………………… … (1 m) e) Siapakah pemerintah yang membina Angkor Wat? ………………………………………… … (1 m) f) Pada Pendapat anda, apakah kepentingan struktur sosial kepada kerajaan Angkor? ………………………………………… …