AZRBAYCAN TEXNK UNVERSTET METALLURGYA V METALNASLIQ KAFEDRASI Faklt

AZƏRBAYCAN TEXNİKİ UNİVERSİTETİ METALLURGİYA VƏ METALŞÜNASLIQ KAFEDRASI Fakültə: Metallurgiya Kafedra: Metallurgiya və metalşünaslıq Qrup: 453 a 1 D BURAXILIŞ İŞİ 35 markalı poladdan əyləc kran linginin isti ştamplama üsulu ilə hazırlanma texnologiyasının hesablanması Tələbə: Mədədov Ceyhun Mehdixan oğlu Rəhbər: baş müəllim, Maşayev Şahin Mövlud oğlu Bakı : 2017

REFERAT Buraxılış işinin movzusu “ 35 markalı poladdan əyləc kran linginin isti ştamplama üsulu ilə hazırlanma texnologiyasının hesablanması”-dir. Buraxılış işi 46 səhifə kompüter yazısından, o cümlədən 7 şəkildən, 2 cədvəldən və müvafiq hesabatlardan ibarətdir. Birinci bölmədə ədəbiyyat icmalı qeyd edilmiş, qızmar həcmi ştamplama prosesi və maşınlarda aparılan ştamplama prosesi haqqında məlumat verilmişdir. İkinci bölmədə istifadə olunan materiallar və metodika seçilmiş, ştamplama prosesinin texnoloji ardıcıllığı, döyümün cizgisinin tərtib edilməsi, döyməni xarakterizə edən parametrlər, tilişkə yuvasının ölçülərinin təyini, lazım olan döymə qüvvəsinin təyini və onun seçilməsi həyata keçirilmişdir. Bundan başqa buraxılış işinin ikinci bölməsində pəstahın ölçüləri təyin edilmiş, döyümün konstruksiya edilməsi aparılmış, metal sərfinin norması müəyyənləşdirilmişdir. Üçüncü bölmədə təcrübi nəticələr qeyd edilmiş, döyümün cizgisinin işlənməsi həyata keçirilmiş, isti ştamplama prosesində istifadə edilən döymələrin hesablanması aparılmışdır. Buraxılış işinin sonunda, ümumi nəticələr və istifadə edilmiş ədəbiyyat siyahısı qeyd edilmişdir. Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

Şəkil 1. Əyləc kranı linginin cizgisi Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

Cədvəl 1 Polad 35 -in (CT 35) kimyəvi tərkibi C 0, 32 -0, 4 Si 0, 17 -0, 37 Mn 0, 5 -0, 8 Elementlərin miqdarı, % Ni S P < 0, 03 < 0, 04 < 0, 035 Cr < 0, 25 Cu < 0, 25 As < 0, 08 Fe ~97 Cədvəl 2 Polad 35 -in (CT 35) mexaniki xassələri Termiki emal Normallaşdırma Ölçüləri, mm 100 -300 300 -500 500 -800 Axıcılıq həddi, σB, MPa Mexaniki xassələri Möhkəmlik Nisbi həddi, σB, MPa sıxılması, Ψ, % 245 470 Tabalma, tabəksiltmə 300 -500 275 530 Normallaş-dırma, tabalma, tabəksiltmə < 100 -300 300 -500 315 570 42 34 34 38 35 30 45 40 45 Zərbə özlülüyü, KCU, (k. Coul/m 2) 39 34 34 39 34 29 Bərklik, HB 143 -179 156 -197 167 -207 Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

Şəkil 3. Əyləc linginin ştamplaması sahəsinin avadanlıqlarının yerləşməsi 1 -pəstah, 2 -soba, 3 -stol, 4 -döyüm, 5 -ştamp, 6 -kəsici pres, 7 -tilişkələr üçün tara, 8 -monorels, 9 -zəncirli transpartyor, 10 -rels yolu, 11 -manipulyator Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

Şəkil 4. Üfüqi döymə maşını (ÜDM) a-çəkicin ümumi görünüşü, b-çəkicin kinematik sxemi 1 -nazimçarx, 2 -elektrik mühərriki, 3 -pazvari intiqal, 4 -ötürücü val, 5 -pnevmatik oymaq, 6 -dişli çarxlar, 7 -çarxqollu val, 8 -sürüngəc, 9 -puanson, 10 -ekssentrik, 11 -manivela, 12 -sol matrisa, 13 -sağ matrisa, 14 -söykənəcək, 15 -manivela, 16 -sıxılmış pəstah Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

Şəkil 5. Əyləc kranı linginin qızmar döyümünün (a), kəsiklər epürünün (b) və hesablama pəstahının (v) açılışı (burada, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 -kəsiklərin sıra sayıdır) Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

Şəkil 6. Pəstahı deşmək üçün arakəsmə qatı Şəkil 7. Tilişkə yuvasının en kəsiyi Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

Şəkil 8. Əyləc kranı lingi üçün çəkic ştampı Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası

NƏTİCƏ Verilmiş tapşırıq nəticəsində apardığım araşdırmalardan aşağıdakı nəticələr alınmışdır: 1. Üfüqi döymə maşınlarında saatda 400 -dən 600 -ə qədər ştamplanmış məmulat istehsal edilir və üfüqi döymə maşınlarının gücü 100 -3000 ton arasında dəyişir. Bu maşınla boltlar, pərçimlər, qaykalar, şaybalar, daxili yanma mühərrikləri üçün klapanlar və digər məmulatlar ştamplanır. 2. Hazırlanmış nümunələrin əzilməsinin qarşısını almaq üçün çəkicin zərbə hissələrinin 1 tonuna düşən sahə 450 sm 2 -dan az olmamalıdır. 3. Qeyd edilməlidir ki, hündürlüyü çox olan pəstahlarda daha çox yastıladanda zərbə enerjisi sabit olmur. Pəstahın hündürlüyü azaldıqca, çəkicin döyəcinin addımı (gedişi) xeyli çoxalır və bu halda, zərbə anında döyəcin sürəti də artır. Ona görə də daha hündür pəstahları oturtmaq üçün çəkic seçdikdə, döyəcin addımının birinci zərbədəki qiyməti, işlək addımının qiyməti qədər olması vacibdir. Əks təqdirdə oturmanı başlamaq üçün başlanğıc zərbələrin enerjisi kifayət etməyəcəkdir. 4. Əldə edilmiş əyləc detallarında mexaniki emal payı 2 -3 dəfə az olmuşdur. Metallurgiya və metalşünaslıq kafedrası