Avarski pohodi i naseljavanje Slovena na Balkan Stari

Avarski pohodi i naseljavanje Slovena na Balkan

• Stari Sloveni pripadaju grupi plemena, preci savremenih slovenskih naroda, nastali ukrštanjem različitih jezičkih i plemenskih grupa u istočnoj i srednjoj Evropi • Sloveni su bili pagani, neka od njihovih najznačajnih božanstava bila su: Perun, bog munje i groma; Triglav, troglavi bog ratnik; Veles, bog životinja, polja i šuma; Dažbog, bog sunca i vatre; Vesna boginja proleća i plodnosti; Crnobog, bog tame i sveta umrlih

Prapostojbina • Smatra se da su Sloveni živeli na prostoru od reke Odre na zapadu do gornjeg toka reke Volge na istoku, od Baltičkog mora na severu do Karpata na jugu i srednjih tokova reka Buga, Dnjepra i Dona • Raspad praslovenske zajednice se dogodio u doba velikih seoba u 5. i 6. veku • Napuštali su svoju prapostojbinu u potrazi za plodnijom zemljom • Uzroci su bili: prenaseljenost i nedostatak obradivog zemljišta

Najraniji podaci o Slovenima • Prve posredne podatke o Slovenima nalazimo još kod Herodota • Značajnije i neposredne podatke nalazimo kod rimskih istoričara 1. veka Tacita i Plinija Starijeg • Oni su Slovene nazivali Venedima ili Venetima

Grupe Slovena • U periodu od 2 -7. veka po pravcima kretanja stvaraju se tri grupe slovenskih plemena • Zapadni Sloveni (Česi, Poljaci, Slovaci i Lužički Srbi) • Istočni Sloveni (Rusi, Ukrajinci i Belorusi) • Južni Sloveni (Srbi, Hrvati, Slovenci, Bugari, Makedonci, Crnogorci)

• Jedan deo Slovena selio se kada su Huni 375. god. prošli kroz “vrata naroda • Drugi veliki talas je usledio kada su se germanska plemena pokrenula nakon smrti Atile 453. god. • U tom periodu jedan deo Slovena krenuo je prema jugu, i početkom 6. veka stigao do Dunava; od njih su nastali Južni Sloveni • Južni Sloveni su naseljavali prostor izmedju istočnih Alpa, Jadranskog mora i Crnog mora i Karpata

• Vizantijski istoričari su razlikovali dve grupe Slovena: • Slovenima su nazivali južne Slovene • Antima su nazivali istočne Slovene

Napadi na Balkansko poluostrvo • Prvi upadi slovenskih plemena počinju za vreme vladavine cara Justina I (518 -527), prethodnika cara Justinijana • U početku su Sloveni prelazili Dunav bez osvajačkih namera, spuštali su se do Egejskog i Jadranskog mora, pljačkali i onda se vraćali preko Dunava • Justinijan je pokušao da zaustavi napade gradjenjem utvrdjenja, ali nije uspeo jer u tim utvrdjenjima nije bilo dovoljno vojnika • Razvijena mreža rimskih puteva i prirodne veze su olakšavali upade Slovena • Justinijan je vodio brojne ratove, zbog kojih je severna granica carstva na Savi i Dunavu ostala nebranjena • Sloveni tada u većim grupama počinju da prelaze na Balkan • Posle upada iz 550 god. Sloveni su prvi put prezimili na teritoriji Vizantije

Avari i Sloveni • Sredinom 6. veka u Panonsku niziju pristižu Avari, nomadsko pleme turskog porekla. • Najpre su dospeli u zaledje Crnog mora, i 558. god. pomogli caru Justinijanu u borbi protiv nekih nomadskih plemena • Zatim su stigli u Panoniju, gde su zajedno sa Langobardima 567. god. uništili državu Gepida • Langobardi su nastavili kretanje prema zapadu, ka Italiji, pa su Avari postali gospodari Panonske nizije, u pokušaju da prodru na zapad zaustavili su ih Franci • Oni su nametnuli svoju vlast slovenskim plemenima, na čelu sa svojim vodjom-kaganom • Avari su bili na višem stepenu plemenskog uredjenja od Slovena

• 582. god. Avari i Sloveni su osvojili Sirmijum • 584. god. osvojili su Singidunum i Viminacijum • 584. i 586. god. Avari i Sloveni su nekoliko puta opsedali Solun, dok su Sloveni u pljačkaškim pohodima stizali sve do Peloponeza • Pokušaj Vizantije da reši krizu na severnoj granici ratom (592602) završio se potpunim porazom • Posle toga je potpuno popustio odbrambeni sistem na Dunavu i počinje trajno naseljavanje Slovena • Agresivna politika Avara i Slovena dostiže vrhunac u vreme vladavine cara Iraklija • Vrhunac napada usledio je 626. god. kada su Avari i Sloveni pokušali da zauzmu Carigrad • Posle poraza pod Carigradom Sloveni su se izdvojili iz slovensko-avarskog saveza i osamostalili se

Avarski kaganat

Imena slovenskih plemena • Neka slovenska plemena nose naziv po teritoriji koju su naselila (Makedonci) • Neka slovenska plemena su zadržala ime iz prapostojbine (Srbi i Hrvati)

• Naseljavanje Južnih Slovena trajalo je nekoliko decenija • Oni su se naselili na širokom prostoru od Alpa na zapadu do Crnog mora na istoku • Sloveni su izbijali na topla mora: Jadransko, Jonsko i Egejsko • Zauzeli su mnoge vizantijske gradove, ali su veći gradovi ostali neosvojivi

• Na teritoriji, koji su naselili, Sloveni su osnivali prve labave zajednice, od nekoliko plemena, na čelu sa kneževima • Vizantinci su takve zajednice zvali sklavinije • To su bili začeci prvih slovenskih država • Najzapadnija južno slovenska država nastala je u 7. veku i to je bila Karantanija • Nalazila se na obodu Alpa • Ova država je u 8. veku pala pod vlast Franačke

Odnos sa starosedeocima • Dolazak Slovena izmenio je etničku mapu Balkana • U starosedeoce su spadali: Grci, Romani, Vlasi i Albanci • Tamo gde su starosedeoci bili brojniji, Sloveni su se etnički stopili a tamo gde su Sloveni bili brojniji starosedeoci su bili asimilovani • Asimilacija je stapanje manjinskog u većinsko stanovništvo