ASTLER VE BAZLAR 8 4 4 1 Asit

ASİTLER VE BAZLAR 8. 4. 4. 1. Asit ve Bazların Genel Özelliklerini İfade Eder 8. 4. 4. 2. Asit ve Bazlara Günlük Yaşamdan Örnekler Verir

ASİT Suda çözündüğünde H+ iyonu oluşturan maddelere Asit denir.

ASİTLERİN ÖZELLİKLERİ • Yakıcı bir özelliğe sahiptir. • Tatları ekşidir. • Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. • Metallerle tepkimeye girerek hidrojen (H 2) gazı ortaya çıkarır. • Bazlarla birleşerek tuz ve su oluştururlar. • Asit özelliği taşıyan maddelere asidik maddeler denir.

BAZI ASİTLER VE KULLANIM ALANLARI Hidroklorik Asit (HCl): Banyo ya da tuvalet fayanslarının temizliği ve parlatılmasında kullanılan Hidroklorik Asidin halk arasındaki adı tuz ruhudur. Sanayi Devrimi sırasında, sanayideki önemi keşfedilen asit, önce Leblanc işlemi, sonrasında Solvay işlemi ile sanayi alanında üretilmeye başladı. Sülfürik Asit (H 2 SO 4): Sülfürik asit; H 2 SO 4 formülü ile güçlü ve son derece aşındırıcı bir asittir. Canlı dokulardan metallere ve taşlara kadar bir çok farklı malzemeyi aşındırabilir. Asetik Asit (CH 3 COOH): Kimyasal formülü CH 3 COOH olan asetik asit, organik bir asit çeşididir. Günlük yaşamda evlerimizdeki kullanım alanlarından örnek vermek gerekirse sirkenin ekşi tadına sahip olması ve kokusunun bu kadar keskin olması oluşum aşamasında ortaya çıkan asetik asit nedeni iledir. Formik Asit (HCOOH): Formik asit, karınca asidi ve metanoik asit olarak ta bilinen ve HCOOH kimyasal formülle gösterilen tek karbonlu karboksilik bir asittir. Bu asit karbonil karbonuna bağlı olan alkil grubu içermemesi nedeniyle en basit karboksil asit özelliğindedir. Çelik sanayi, gıda, ilaç, deri, plastik, kağıt, tekstil sanayi dallarında ve bazı sektörlerde bronzlaştırıcı ajan, dezenfektan, ağartıcı, metal temizleyici, kumaş boyama gibi farklı amaçlarla kullanılır.

MALİK ASİT SİTRİK ASİT

BAZ Suda çözündüğünde OH- iyonu veren maddelere baz denir.

BAZLARIN ÖZELLİKLERİ v Tatları acıdır. v Ele kayganlık hissi verir. v Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. v Sulu çözeltilerin de OH- iyonu oluşturur. v Asitlerle birleşerek tuz ve su oluşturur. v Baz özelliği taşıyan maddelere bazik maddeler denir.

BAZI BAZLAR VE KULLANIM ALANLARI Sodyum Hidroksit (Na. OH): Sodyum Hidroksit, Sodyum Hidroksit kimya birçok endüstride kullanılan önemli temel birleşiktir. Sodyum Hidroksit'in diğer adı kostik tir. Beyaz renkte olup nem çekici özelliği olan bir maddedir. Suda kolaylıkla çözülmektedir. Yumuşak, kaygan ve sabun hissi veren bir yapıdadır. Sıvı ve katı halde bulunmaktadır. Herhangi bir kokusu da yoktur. Katı olanı payet, boncuk gibi şekillerde olurken sıvı olanı, sulu çözelti şeklinde bulunmaktadır. Potasyum Hidroksit (KOH): Alkalik bir baz olan potasyum hidroksidin geniş bir kullanım alanı vardır. Endüstride arap sabunu üretiminde, pillerde elektrolit olarak ve gübre yapımında kullanılır. Potasyum hidroksit tarımda özellikle asidik toprakların p. H derecesini dengelemek, alkalik yapmak amacıyla sıkça kullanılır. Kalsiyum Hidroksit (Ca. OH 2): Yer altı sularını temizlemek için su arıtma tesislerinde ve şehir hatlarında ki asidik suyun geçtiği borulara zarar vermemesi için p. H’ı yükseltmek amaçlı kullanılır. Kağıt üretim endüstrisinde de bolca kullanılır. Kraft prosesinin (odunun kağıt hamuruna çevrilme süreci) bir bileşenidir.

ASİT VE BAZLARDA KULLANILAN BAZI AYIRAÇLAR Turnusol Kağıdı: Asitlerde Kırmızı Bazlarda Mavi Renk Alır. Metil Oranj: Asitlerde Kırmızı Bazlarda Sarı Renk Alır. Fenolftalein: Asitlerde Kırmızı Bazlarda Renksizdir.

ASİTLERİN ZARARLARI Asitler metal, mermer yüzeyleri aşındırır. Dişlerin çürümesine neden olur. Asitli içecekler ülser, reflü, gastrit hastalıklarına neden olur.

BAZLARIN ZARARLARI Bazlar cam ve porselen eşyaları aşındırır. Kristal cam eşyalar zamanla matlaşır.

POWER OF HYDROGEN (Ph ÖLÇEĞİ) • Bir çözeltinin asit ya da baz olma derecesi p. H derecesi ile ölçülür. • p. H cetveli 0 -14 arasında değişmektedir. • 0 -7 arası asit, 7 -14 arası baz özelliktedir, 7 ise nötrdür. • p. H değeri 3’den küçük olanlar kuvvetli asit, p. H değeri 12’den büyük olanlar kuvvetli bazdır.

Asitlerin ve bazların bulunduğu kapların üzerinde belli işaretler vardır. Asitlerin ve bazların zararlı etkilerinden korunmak için bu işaretlerle karşılaşıldığında dikkatli olunmalı ve gerekli tedbirler alınmalıdır.

Soru 1: Aşağıdakilerden hangisi asitler ve bazlar için ortaktır? A) Ele kayganlık hissi verir. B) Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. C) p. H değeri 7'den küçüktür. D) Mermeri aşındırır.

Soru 2: Aşağıda p. H değerleri verilen sıvılardan hangisi en kuvvetli asittir? A) 0 B) 3 C) 7 D) 14

ADI: TANER SOYADI: ULUAY SINIFI: 8/B NUMARASI: 181 ADI: NALAN SOYADI: ZENGİN DERS: FEN BİLİMLERİ