ASERTYWNO W psychologii termin ASERTYWNO oznacza posiadanie i

ASERTYWNOŚĆ

ü W psychologii termin ASERTYWNOŚĆ oznacza posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych bez zachowań agresywnych. ü To także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych. ü Jest to umiejętność nabyta.

ASERTYWNOŚĆ, to umiejętność: v Uczciwego i szczerego wyrażania swoich uczuć i poglądów v Obrony własnych praw przy jednoczesnym respektowaniu praw innych osób, v Korzystania z osobistych praw bez naruszania praw innych v Bycia sobą- dysponowania swoim czasem, energią, dobrami materialnymi, układania swoich spraw wg własnej woli i zgodnie z własnym interesem, tak jak go pojmuję

• Asertywność nie oznacza ignorowania emocji i dążeń innych ludzi, lecz raczej zdolność do realizacji założonych celów mimo negatywnych nacisków otoczenia, racjonalną dbałość o własne interesy z uwzględnieniem interesów innych. • Asertywność to obok empatii podstawowa umiejętność wchodząca w skład inteligencji emocjonalnej. • Diagnozy zachowań nieasertywnych dokonuje się na podstawie zablokowanych w autoprezentacji sfer komunikacji – blokady mówienia nie, wyrażania i przyjmowania opinii i krytyki, kontaktu z autorytetem i tłumem (trema), radzenia sobie z poczuciem winy.

Jakie są przeciwieństwa zachowań asertywnych? ZACHOWANIA ULEGŁE Oznaczają bezzasadną rezygnację ze swoich praw i brak umiejętności ich obrony, mogą wynikać z lęku przed dezaprobatą ze strony innych ludzi, strachem przed konfrontacją, źle pojętym , , dobrym wychowaniem”. ZACHOWANIA AGRESYWNE Przejawiają je osoby dążące do realizacji własnych celów bez respektowania praw innych, świadomie lub nieświadomie wyrządzające komuś krzywdę swoim zachowaniem, mogą wynikać z autorytarnej osobowości człowieka lub nabytych nawyków.

ZASADY ASERTYWNEJ ODMOWY • Ja mam prawo prosić, tym masz prawo odmówić. • Ja mam prawo odmówić, ty masz prawo prosić. • Relacja między proszącym a proszonym jest wyłącznie partnerska, nie ma tu winnych ani skrzywdzonych. • Mam prawo nie spełniać cudzych oczekiwań. • Mam prawo do własnych potrzeb i preferencji.

W jakich sytuacjach mogę okazać swą asertywność? • • Sytuacje odmowy Reakcji na krytykę Wyrażania krytyki Reakcji na pochwały Wyrażania pochwał Wyrażania próśb Konfrontowania opinii

TRENING ASERTYWNOŚCI • To uczenie zachowań asertywnych, przeprowadzane zarówno indywidualnie jak i w grupie. • Uczestnicy treningu ćwiczą wyrażanie uczuć, poglądów, postaw i życzeń w sposób bezpośredni i stanowczy, szanując opinie i prawa innych osób. • Uczestnicy szkoleń uczą się odmawiania bez poczucia winy i burzenia relacji oraz radzenia sobie z presją i naciskami.

• W latach 70. i 80. w wielu krajach rozwinęły się grupowe formy treningu asertywności, przybierające najczęściej formę kursów i skierowane do różnych grup ludzi zdrowych (kobiety, dzieci, mniejszości seksualne i etniczne). • Techniki treningu asertywności okazały się atrakcyjne podczas szkolenia profesjonalistów z różnych dziedzin od sprzedawcy, urzędnika do menadżera dużego przedsiębiorstwa. • Trening asertywności jest częścią terapii alkoholików i członków rodzin osób uzależnionych. • W Polsce trening asertywności jest częścią szkoleń audytorów, kontrolerów, pracowników obsługi klienta i telemarketerów.

Asertywna postawa interpersonalna oznacza komunikowanie otoczeniu dwóch przekazów: "Ja mam prawo być sobą. Ty masz prawo być sobą". Dzięki takiej postawie kontakty z innymi ludźmi stają się łatwiejsze i bardziej satysfakcjonujące. Aby opanować umiejętność asertywnego postępowania, należy przede wszystkim poznać własne deficyty w tym zakresie.

Co nam daje stosowanie technik asertywnych…? • obronę swoich praw bez uciekania się do agresji • wyrażanie bez lęku uczuć oraz opinii zarówno pozytywnych jak i negatywnych • przyjmowanie uczuć i ocen innych osób bez nadmiernych emocji • wyrażanie oraz negocjonowanie swoich praw i oczekiwań wobec innych • racjonalne reagowanie na krytykę i agresję otoczenia • wyeliminowanie znajomych, którzy dotychczas mogli nami manipulować

TECHNIKI ZACHOWAŃ ASERTYWNYCH • ZDARTA PŁYTA efektywna metoda unikania presji otoczenia, polegająca na konsekwentym powtarzaniu tego samego argumentu do momentu, gdy argumenty drugiej strony wyczerpią się.

TECHNIKI ZACHOWAŃ ASERTYWNYCH • ZASŁONA DYMNA metoda skuteczna w sytuacji agresji werbalnej otoczenia. Polega na pozornym akceptowaniu kierowanej pod naszym adresem krytyki bez kontratakowania partnera. Prowadzi do sytuacji absurdalnej, w której strona atakowana zgadza się z każdą krytyką, a atakujący – intensyfikując agresję – dostrzega absurdalność swoich argumentów.

TECHNIKI ZACHOWAŃ ASERTYWNYCH • ASERTYWNE UZNANIE BŁĘDU metoda przydatna w sytuacji, gdy wina leży po naszej stronie. Wiąże się z gotowością akceptowania własnych błędów – jako faktu zupełnie naturalnego – przy równoczesnym niewystępowaniu nadmiernego poczucia winy. Przykładem mogą być stwierdzenia typu: „Postąpiłem źle, lecz zaraz to naprawię”, „Przeoczyłem to, lecz zaraz się tym zajmę”.

TECHNIKI ZACHOWAŃ ASERTYWNYCH • KOMPROMIS najbardziej popularna strategia asertywna, umożliwiająca prowadzenie mediacji z partnerem interakcji. Mediacja ma na celu wypracowanie obustronnych ustępstw.

TECHNIKI ZACHOWAŃ ASERTYWNYCH • WYPYTYWANIE O STRONY UJEMNE strategia przydatna w sytuacji podejrzewania partnera o ukrywanie prawdziwych przyczyn niezadowolenia. Pytania typu: „Dlaczego sądzisz, że to co robię jest złe ? ” przyczyniają się do ujawnienia prawdziwych źródeł konfliktu.

TECHNIKI ZACHOWAŃ ASERTYWNYCH • WYPYTYWANIE O STRONY DODATNIE metoda ta – podobnie jak poprzednia strategia – polega na zadawaniu pytań partnerowi interakcji. Pozwala ona uniknąć nadmiernej presji z jego strony, zmuszając go zarazem do udowodnienia pozytywnych aspektów czynności, do której wykonania namawia. Np. : „Co dobrego jest w narkotykach? ”, „Dlaczego musimy robić to teraz? ”, „Co złego jest w tym, że się jeszcze poczeka? ”

ŚCIĄGA Z ODMAWIANIA Czyli co powinieneś zrobić, gdy ktoś ciebie namawia do czegoś złego, czego nie chcesz zrobić. 1. PATRZ PROSTO W OCZY, MÓWIĄC: NIE, DZIĘKI. 2. WYKORZYSTAJ SWOJE POCZUCIE HUMORU, ZAŻARTUJ- TO POMOŻE ROZŁADOWAĆ SYTUACJĘ. 3. ODEJDŹ. JEŻELI SYTUACJA WYDAJE CI SIĘ BEZNADZIEJNA, PO PROSTU ODEJDŹ. 4. UŻYJ SWOJEJ WYOBRAŹNI! ZMIEŃ TEMAT, UDAJ CHOREGO, NAPAD KASZLU…

Papierosa. . . ? / Kreskę…? PAMIĘTAJ! Najskuteczniejsze zdania odmawiające rozpoczynają się od słowa NIE, NIE później w sposób stanowczy określają twoje stanowisko, np. , , Nie, nie zrobię tego”, , , Nie, nie zapalę papierosa”, , , Nie, nie chcę próbować narkotyków”. Zdania te w dalszej części mogą zawierać wyjaśnienie, dlaczego odmawiasz, np. , , Bo jest to niebezpieczne”.