ASAMBLEJA E PRGJITHSHME E PRMBARUESVE GJYQESOR PRIVAT TIRAN

ASAMBLEJA E PËRGJITHSHME E PËRMBARUESVE GJYQESORË PRIVATË TIRANË 14. 12. 2015

1 VIT 2015 ANALIZË E DHOMËS KOMBËTARE TË PËRMBARUESVE GJYQËSORË PRIVATË

VIZIONI “ Dhoma Kombëtare e Përmbaruesve Gjyqësorë – si faktor progresi për sistemin e drejtësisë – si promotor inovacioni – si partner strategjik i përmbaruesit gjyqësor privat”

STANDARDI I ANALIZËS Sa ka mundur Dhoma Kombëtare të përkthejë vizionin në hapa konkretë veprimi?

NE FOKUS: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Përfaqësimi profesional Menaxhimi Infrastruktura ligjore dhe fizike Ekspertiza ndërkombëtare Përmbarimi në reformë Trajtimi i ankesave Në përgjigje të zhvillimeve aktuale

JU FTOJMË E gjithë veprimtaria edhe pse e paraqitur në mënyrë të ndarë dhe sintetike të shihet në një emërues të përbashkët - si tërësi e pashkëputur, ku secila prej tyre ndikon tek tjetra.

PËRFAQËSIMI

MARRËDHËNIET NDËRINSTITUCIONALE PALËT E AKTMARRËVESHJES OBJEKTI DHKPGJP AKSHI, ZQRPP, DPGJC, DPSHTRR Ndërveprim elektronik midis SIAIP-in dhe ALBSrep-in dhe Regjistrit Kombëtar të Gjendjes Civile DHKPGJP ISHTI Ekzekutim i gjobave (tituj ekzekutivë) nëpërmjet përdorimit të shërbimit përmbarimor privat DHKPGJP AKU Ekzekutim i gjobave (tituj ekzekutivë) nëpërmjet përdorimit të shërbimit përmbarimor privat DHKPGJP AKBN Ekzekutim i gjobave (tituj ekzekutivë) nëpërmjet përdorimit të shërbimit përmbarimor privat DHKPGJP KESH Ekzekutim i gjobave (tituj ekzekutivë) nëpërmjet përdorimit të shërbimit përmbarimor privat

PËRFITIMET KONKRETE • Furnizim i trupës përmbarimore me raste ekzekutuese sipas vendndodhjes së ekzekutimit të titullit; sipas mundësisë më rale për sukses • Shfrytëzim i gjerë i kapaciteteve përmbarimore • Më shumë besueshmëri tek e gjithë trupa e përmbaruesve gjyqësorë privatë • Përmbarimi privat si alternativë e vetme suksesi.

SIAIP • • Një përfitim direkt i marrëdhënies së bashkëpunimit Mjet ndihmës efektiv në punën e përditshme të përmbaruesit Akses i thjeshtë, i menjëhershëm, i sigurt, në kohë rale Ndërveprim me ZQRPP-në, DGJC-në, QKR-në dhe DPSHTRR-në dhe kapacitet i mjaftueshëm për të ndërveprues me të gjithë regjistrat e tjerë elektronik • Kreditë për imazhin: RISI + PRODUKT MODERN DHE BASHKËKOHOR • Në një drejtim bashkëkohor me “e justice” dhe “paperless justice”

TRYEZA/ TRAJNIME/ FORUME • Takime me grupe të posaçme të DPT-së, përfaqësues të Bankës Botërore, misionit EURALIUS 4 , BE-së • Fillesat e bashkëpunimit rajonal me Odën e Kosovës • Pjesëmarrje e Shqipërisë në Kongresin e Madridit (qershor 2015/votimi i saj për strukturat drejtuese të UIHJ-së) dhe pjesë e vendimmarrjes për dy vite në projektbuxhetin e UIHJ-së • Pjesëmarrje në Këshillin e Përhershëm të UIHJ-së dhe raportimi i aktiviteteve të DHKPGJP-së në një fokus ndërkombëtar. • Pjesëmarrje në Forumin III Financiar, organizuar nga Banka e Shqipërisë dhe FMN ku për herë të parë përmbarimi privat u bë pjesë e diskutimit të kredive të këqija në përballje me sistemin bankar • Pjesë e networkut SEELS dhe konferencave akademike për më shumë qasje praktike në shërbimin përmbarimor

MENAXHIMI I BRENDSHËM

1. Vendimmarrje kolegjiale – rekord mbledhjesh asambleje, 3 mbledhje brenda 6 muajve dhe vendimmarrje të rëndësishme lidhur me propozimet për miratimin e Kodit Etik, kuotën vjetore të përmbaruesit, projektbuxhetin e 2015 -ës, propozime për kufizimin e licencave përmbarimore, miratimi i Statutit të ushtrimit të veprimtarisë përmbarimore 2. 7 mbledhje Këshilli Drejtues-propozime për vendimmarrje të rëndësishme 3. Angazhim i plotë i organeve drejtuese për vendimmarrje në kohë reale, në përputhje me zhvillimet aktuale të përmbarimit

INFRASTRUKTURA LIGJORE DHE FIZIKE

Statuti i kryerjes dhe ushtrimit të veprimtarisë së përmbaruesit gjyqësor STATUT - GUIDË ü Në përgjigje të nevojës për interpretim të unifikuar ü Nuk dublon K. Pr. Civile, por vetëm orienton dhe unifikon duke pasur një qasje të drejtpërdrejtë dhe praktike ü 52 Modularët – pjesë e integruar e statutit – të përshtatura për aktivitetin e përditshëm – ndihmë reale ligjore e performance së përditshme të përmbaruesit

Direktiva “Për vlerën e pandryshueshme të detyrimit monetar ndaj debitorëve në një proces përmbarimor” 1. 2. 3. 4. Përmbaruesi jo më një teknik fundor, por “gjyqtar ekzekutiv” që balancon të drejtat e palëve Evidenton për herë të parë një situatë të rëndë paligjshmërie Evidenton dëmtimin e shpërpjesëtuar të interesave në dëm të debitorit Në interes të drejtpërdrejte të ligjshëm të përmbaruesit gjyqësor sepse: Vlera detyrime që shtohen dhe ndryshojnë artificialisht Rendim i pozitës financiare të debitorit Dështim i rastit ekzekutues

Direktiva “Për unifikimin dhe zbatimin e përkohshëm të masës së sekuestros mbi pagën” • Unifikimi i përllogaritjes së “minimumit jetik” i barabartë me pagën minimale prej 22, 000 lekë për efekt zbatimi të nenit 533 të K. Pr. Civile • Balancë ligjore e drejtë e interesave të kreditorit dhe debitorit

Direktiva “Për zbatimin e sqarueses së Drejtorisë së Tatimeve” • Qëndrim i qartë ligjor të kontrollit tatimor ndaj subjekteve përmbaruese. • Praktikisht, unfikon mënyrën e faturimit të tarifës së shërbimit, detyrimet e subjektit përmbarues në momentin e fillimit të procedurës dhe në momentin e ekzekutimit të detyrimit, si edhe detyrimet e kreditorit, pozita e të cilit ndryshon gjatë procesit. • Garantimi dhe respektimi i të drejtave të palëve të përfshira në proces.

Orientim-Unifikim “Për transferimin e çështjeve –dosjeve nga një përmbarues tek tjetri” 1. 2. 3. 4. Interpretimi i dispozitave të ligjit 10031 dhe kontratës së shërbimit lidhur me të drejtat e kreditorit për zgjidhjen e kontratës dhe pasojave ligjore Interpretim në frymën e parimit të besueshmërisë dhe paanësisë së përmbaruesit gjyqësor Interpretimi i “dokumentacionit ligjor” që kthehet në rastin e mungesës së shkaqeve të arsyeshme Orientim i subjekteve përmbarimore dhe kreditoriëve në kuadër të parimit të vijimësisë së ekzekutimit dhe shmangies së tarifimit të dyfishtë si edhe në kuadër të transferimit të përgjegjësisë civile për vijueshmërinë dhe garantimin e procesit

RREGULLORET 1. Për zhvillimin e mbledhjes së Asamblesë së Përgjithshme 2. Për trajtimin e ankesave 3. Për Administrimin e Qendrës së Zhvillimit të Ankandeve Publike NË FUNKSION TË ZBATIMIT TË NJË STANDARDI TË RI LIGJOR

QZHAPP • Ankande publike • Më shumë kredibilitet dhe transparencë për shitjen e pasurive të luajtshme dhe të paluajtshme të debitorit • Sipas praktikave dhe modeleve më të mira evropiane • Një hap tjetër drejt MODERNIZIMIT të shërbimit përmbarimor

SI NA SHOHIN? Pjesëmarrjet në aktivitete kombëtare dhe ndërkombëtare Regjistri kombëtar i përmbaruesve gjyqësorë privatë dhe QZHAPP Institucion me vëmendje të shtuar ndërkombetare Ambiente të reja dhe moderne Website nchb. al Eventi i 5 -vjetorit të Dhomës Kombëtare IMAZHI Pjesëmarrje aktive në zhvillimet aktuale që prekin përmbarimin

SI PËRKTHEHET? Institucion aktiv me qasje ndërkombetare Akses informacioni dhe ankande publike Institucion modern dhe bashkëkohor Institucion transparent Institucion vetëpromovues dhe që synon inovacionin Institucion me perspektive zhvillimi IMAZHI Institucion ne koherencë me zhvillimet aktuale

EKSPERTIZA NDËRKOMBËTARE

PËRFITIME KONKRETE ü Strategji trajnimi fillestar dhe të vazhdueshëm sipas standardeve evropiane dhe 21 rekomandimeve (twinning project) ü Plan-Biznes dhe Planifikim Strategjik ü 34 rekomandime përmirësimin e kapaciteteve ligjore dhe administrative (twinning project) ü Kodi Global mbi ekzekutimin e detyruar (UIHJ) ü Strategji Komunikimi

QËLLIMI I STRATEGJISË SË TRAJNIMIT INPUT Kompetencat e përmbaruesit gjyqësor (njohuritë, aftësitë) Output Zbatimi i kompetencave Rezultatet konkrete ekzekutuese Rezultatet dhe impakti i tyre në sistemin shoqëror (të drejtësisë, ekonomisë etj. )

KODI GLOBAL - - Unifikim i parimeve të rëndësishme si: e drejta e ekzekutimit të titujve pa pengesa ligjore parapagimi i tarifës përmbarimore Aksesi i përmbaruesit tek çdo lloj informacioni Parimi i ekzekutimit alternativ apo marrëveshjeve ligjore me debitorin, në dobi të procesit përmbarimor Mbështetja e përmbaruesit nga organet policore Përdorimi i teknologjisë elektronike dhe transparenca

Qasja “Midis ligjit dhe ekonomisë” • Zhvillimet ekonomike dhe impakti i tyre në drejtësinë civile, me shumë procedime civile dhe për pasojë ekzekutimi i tyre nga shërbimi përmbarimor • Tendenca e zgjerimit të ekzekutimit duke përmbledhur edhe ndërmjetësimin dhe riskedulimin si alternativa te reja

PËRMBARIMI NË REFORMË

PËRMBARIMI ME NJË DOKUMENT STRATEGJIK Qëllim strategjik Objektiv specifik EFICENCA E EKZEKUTIMIT NË KOHË, NË KUADËR TË GARANTIMIT TË TË DREJTAVE TË PALËVE 1. Shkurtim TRANSPARENCË, LLOGARIDHËNIE DHE RRITJE E BESIMIT TEK PUBLIKU 1. Statistike MIRATIMI I KODIT PËR KRYERJEN E PROCEDURAVE PËRMBARIMORE SIPAS MODELEVE MË TË MIRA NDËRKOMBËTARE 1. Adaptim AMENDIME LIGJORE, PLOTËSIME PËRMIRËSIME NDRYSHIME PËR TË SHMANGUR DYKUPTIMËSINË APO ÇDO PAQARTËSI PROCEDURALE Ndryshimet ligjore përkatëse tek K. . Pr. Civile dhe Ligji 10031 kohe dhe mundësi parashikimi i saj 2. Standard cilësie 3. Monitorimi dhe rritja e performancës vjetore për performancën e shërbimit në tërësi dhe performancës individuale të përmbaruesve i legjislacionit komunitar me qëllim që ekzekutimi të ketë korpusin e vet juridik

PËRFITIMET E PJESËMARRJES NË REFORMËN NË DREJTËSI 1 • Riafirmim i përmbarimit si strukturë e konsoliduar 2 • Përmbarimi si shërbim thelbësor, garanci për mbrojtjen e të drejtave të publikut 3 • Një shërbim – aset ekonomik për të stimuluar dhe ushqyer zhvillimin ekonomik 4 • Kusht thelbësor për zhvillim ekonomiko-social si ndërthurje e një funksioni midis ligjit dhe ekonomisë

ZHVILLIMET AKTUALE

KREDITË E KËQIJA PROBLEM SOCIAL Progresioni rritës i kredive të këqija në Shqipëri si vendi i parë në rajon dhe i dyti në Evropë dhe Azi

Pyetja e shefit të misionit të FMN-së në Shqipëri si pyetje që na prek të gjithëve “Ka diçka në sistem që nuk po i lejon kreditë e këqija të ulen. Përse problemi i huave të pashlyera vazhdon edhe pas një sërë masash për uljen e tyre? ” Ndaj ne sugjeruam ta analizojmë problemin më gjerë, jo thjesht si një problem bankar apo juridik, por në tërësinë e tij duke përfshirë të gjithë aktorët.

Kontributi i Dhomës, disa parashtrime Përmbarimi gjyqësorë - Si një pasqyrë e menaxhimit bankar 1. 2. 3. 4. 5. Shkresë drejtuar Guvernatorit të Bankës së Shqipërisë dhe për dijeni AMF-së, Ministrisë së Financave, Ekonomisë, Drejtësisë dhe Kryeministrit për ta adresuar problemin nga këndvështrimi dhe eksperienca profesionale e përmbaruesve gjyqësorë. Evidentimi i problematikës bankare lidhur me shkallën e garantimit të kredidhënies, kolateraleve fiktive, shoqërive tregtare të falimentuara, rregulloret joefikase të administrimit të rrezikut etj. Amendimet ligjore të K. Pr. Civile (2013) për ekzekutimin e detyrueshëm të propozuara njëanshmërisht nga bankat, patën efekt gjallërues të kredive të këqija. Paraqitja e rasteve konkrete të rendimit të pozitës së debitorit për shkak të ndryshueshmërisë rritëse të detyrimit dhe rritjes së kredive të këqija. Përmbarimi si pjesë e domosdoshme e skenarit strategjik të zgjidhjes së problemit të kredive të këqija

Propozim - Miratimi i “Planit të masave për reduktimin e kredive të keqija” nga Qeveria Shqiptare dhe Banka e Shqipërisë Problematika e evidentuar: 1. Mungesë e plotë informimi e Dhomës për këtë plan 2. Mospërfshirje totale e Dhomës në këtë plan pavarësisht lidhjes së drejtpërdrejtë që ky planmasash ka me shërbimin përmbarimor 3. Një plan-masash që tenton të ndryshojë dhe të asgjesojë vetë parimin funksional të përmbaruesit gjyqësor nëpërmjet futjes së nocionit të paligjshëm të -“success fee-së”.

1. Shkresë drejtuar Kryeministrit të Shqipërisë, Guvernatorit të Bankës së Shqipërisë, Ministrit të Ekonomisë dhe Financave, si formalizim i qëndrimit të DHKPGJP-së për këtë plan-masash 2. Shpjegim i detajuar procedural i çdo propozimi dhe problematikat specifike të tyre 3. Ndërgjegjësimi për detyrimin e përfshirjes së shërbimit përmbarimor për çështje të lidhura me profesionin si pjesë e angazhimit shtetëror, ndërkombëtar (neni 5 i Kodit Global).

ASETI MË I RËNDËSISHËM

Performanca Individuale e Përmbaruesit Gjyqësor Integriteti Profesional

Ndërtimi dhe imponiomi i besimit pozitiv ndaj publikut është derivat i drejtpërdrejtë i ushtrimit të unifikuar, profesional, brenda moralit ligjor të funksionit të përmbaruesit gjyqësor. Premisa kryesore dhe e vetme për një shërbim përmbarimor të pavarur dhe garantues i të drejtave të publikut që kërkon realizimin e drejtësisë së dhënë subjekteve.

FALEMINDERIT PËR PJESËMARRJEN DHE VËMENDJEN KRYETARI I DHOMËS Tedi MALAVECI