ANTIBIOTIKT Sinteza e proteinave sinteza e acideve nukleike

ANTIBIOTIKËT Sinteza e proteinave, sinteza e acideve nukleike dhe metabolizmi

Parimet dhe përkufizimet • Selektiviteti – Selektiviteti toksiciteti • Indeksi terapeutik – Doza toksike/ Doza efektive • Kategoritë e antibiotikëve – Bakteriostatik • Kohëzgjatja e trajtimit e mjaftueshme për forcat mbrojtëse të strehuesit – Baktericid • antibiotikët e preferuar

Parimet dhe përkufizimet • Selektiviteti • Indeksi terapeutik • Kategoritë e antibiotikëve – Përdorimi i bakteriostatikut ndaj baktericidit • Indeksi terapeutik më i mirë për antibiotikët bakteriostatik • Rezistenca ndaj antibiotikëve baktericid • Toksina proteinike ndërmjetëson sëmundjen- përdoret frenuesi bakteriostatik i sintezës së proteinave

Parimet dhe përkufizimet • Antibiogrami-testimi i ndjeshmërisë (in vitro) – Përqëndrimi minimal inkibues (MIC) • Përqëndrimi më i ulët që e pengon rritjen e dukshme të baktereve – Përqëndrimi miminal baktericid (PMB) • Përqëndrimi më i ulët që shkatërron 99. 9% të inokulumit origjinal bakteror

Antibiogrami Testi i difuzionit Përcaktimi i PMI Str Tet 8 4 2 1 Tetracycline (μg/ml) MIC = 2 μ g/ml 0 Ery Chl Amp

Standardet interpretuese për diametrin e zonave dhe PMI i përafërt korrelues për definimin e kategorive interpretuese të antibiogramit PMI i afërt korrelues (mikro gm/ml): Diametri i zonës për secilën kategori Agjensi antimikrobik (sasia për disk) dhe mikroorganizmi R I MS S Enterobacteriaceae <11 12 -13 Staphylococcus spp. <28 Haemophilus spp. <19 Enterococcus spp. <16 Ampicillin (10 mikro gm) R S >14 >32 <8 >29 beta-llaktamaza <0. 25 >20 >4 <2 >17 >16

Parimet dhe përkufizimet • Terapia e kombinuar – Parandalon shfaqjen e shtameve rezistente – Trajtim i përkohshëm deri sa të bëhet diagnoza etiologjike – Sinergjizmi antibiotik • Penicilinet dhe aminoglikozidet • KUJDES: antagonizmi i antibiotikëve – Penicilinet dhe antibiotikët bakteriostatikë • Antibiotik, kimioterapeutikë dhe antimikrobik

Antibiotikët që frenojnë sintezën e proteinave

Starti i sintezës së proteinave 1 3 2 GTP 30 S 1 2 3 GTP Faktorët inicues f-met-ARNt ARNi Spektinomicina 3 GDP + Pi P A 70 S kompleksi inicues 2 50 S 1 Aminoglikozidet 1 2 GTP 30 S kompleksi inicues

Elongimi i sintezës së proteinave Tetraciklina P A Tu GTP Tu GDP + GTP Ts Acidi fusidik G GDP + Pi Ts Tu Ts GDP + G Pi P A GDP Kloramfenikoli GTP G GTP P A Eritromicina

Sinteza e proteinave Microbe Library -American Society for Microbiology www. microbelibrary. org

Vështrim mbi antibiotikët kryesorë

Frenuesit e sintezës së proteinave • Shumica bakteriostatikë • Selektiviteti për shkak të dallimeve në ribosomet eukariote dhe prokariote • Disa toksike-ribosomet 70 S të eukarioteve

Antimikrobikët që lidhen me nënnjësinë 30 S të ribosomeve

Aminoglikozidet (baktericid ) streptomycin, kanamycin, gentamicin, tobramycin, amikacin, netilmicin, neomycin (veprim lokal) • Mekanizmi i veprimit. – lidhen në mënyrë të pakthyeshme (ireversibile) me ribosomet 30 S dhe e ngrijnë kompleksin inicues (30 S-ARNi-ARNt), prandaj nuk mund të ketë nismë (start) të sintezës së proteinave. • ngadalësojnë sintezën e proteinave që tashmë është inicuar dhe shkakton keqlexim të informatave nga ARNi. • mund t'i destabilizojnë membranat qelizore.

Microbe Library American Society for Microbiology www. microbelibrary. org

Aminoglikozidet (baktericid ) streptomycin, kanamycin, gentamicin, tobramycin, amikacin, netilmicin, neomycin (veprim lokal) • Spektri i veprimit – shumë baktere Gram-negative dhe disa Gram-pozitive; nuk përdoren te bakteret anaerobe (kërkohet oksigjen për marrjen e këtyre antibiotikëve) dhe tek ato brendaqelizore. • Rezistenca – e shpeshtë. • Sinergjizmi – Aminoglikozidet kanë veprim sinergjik me antibiotikët β-llaktamët e frenojnë sintezën e murit qelizor dhe kjo e rrit përshkueshmërinë për aminoglikozidet

Tetraciklinet (bakteriostatik) - tetracyclin, minocyclin dhe doxycycline • Mekanizmi i veprimit – lidhen në mënyrë reversibile me ribosomet 30 S dhe pengojnë lidhjen e aminoacil-ARNt për receptor në ribosomin 70 S. • Spektri i veprimit – i gjerë; të dobishëm kundër baktereve me vendosje brendaqelizore. • Rezistenca – e shpeshtë. • Efektet anësore – shkatërrimi i florës normale të zorrëve që qon në rritjen e infeksioneve sekondare; ngjyros dhe dëmton strukturën e eshtrave dhëmbëve.

Spectinomicina (bakteriostatik) • Mekanizmi i veprimit - interferon në mënyrë reversibile me ndërveprimin mes ARNi dhe ribosomeve 30 S. Spektinomicina ka strukturë të ngjashme me aminoglikozidet por nuk jep keqlexim të informatave nga ARNi. • Spektri i veprimit – përdoret në mjekimin e infeksioneve me Neisseria gonorrhoeae që janë rezistente ndaj penicilinës. • Rezistenca – e rrallë tek Neisseria gonorrhoeae

Antimikrobikët që lidhen me nënnjësinë 50 S të ribosomeve

Chloramphenicol, lincomycin, clindamycin (bakteriostatik) • Mekanizmi i veprimit - lidhen për ribosomin 50 S dhe frenojnë aktivitetin e peptidiltransferazës. • Spektri i veprimit – (1) Chloramphenicol – spektër i gjerë. – (2) Lincomycin dhe clindamycin – rang i kufizuar veprimi. • Rezistenca – e shpeshtë • Efektet anësore – Chloramphenicol është toksik (supresion i palcës së eshtrave) por nganjëherë shfrytëzohet për trajtimin e meningjitit bakteror.

Makrolidet (bakteriostatik) erythromycin, clarithromycin, azithromycin, spiramycin • Mekanizmi i veprimit – e frenojnë translokacionin. • Spektri i veprimit – Bakteret Gram-pozitive, Mycoplasma, Legionella. • c. Rezistenca – e shpeshtë

Microbe Library American Society for Microbiology www. microbelibrary. org

Antimikrobikët që interferojnë me faktorët e elongimit Selektiv për shkak të dallimeve në faktorët e elongimit tek eukariotet dhe prokariotet

Acidi fusidik (bakteriostatik) • Mekanizmi i veprimit – lidhet për faktorin e elongimit G (EF-G) dhe frenon lirimin e EF-G nga kompleski EF-G/GDP. • Spektri i veprimit – koket Gram-pozitive.

Frenuesit e funksionit dhe të sintezës së acidit nukleik

Frenuesit e sintezës së ARN Selektiv për shkak të dallimeve në ARN polimerazën e eukarioteve dhe prokarioteve

Rifampin, rifamycin, rifampicin, rifabutin (baktericid) • Mekanizmi i veprimit – lidhen për ARN polimerazën e varur nga ADN-ja dhe frenojnë nismën e sintezës së ARN. • Spektri i veprimit – spektër i gjerë, por përdoret kryesisht në trajtimin e tuberkulozit. • Rezistenca – e shpeshtë. • Terapia e kombinuar – pasiqë rezistenca është e shpeshtë, rifampina zakonisht kombinohet në terapi me antimikrobikë të tjerë.

Frenuesit e sintezës së ADN Selektiviteti për shkak të dallimeve në mes enzimeve të prokariotëve dhe eukariotëve

Kinolonet acidi nalidiksik, ciprofloksacina, acidi oksolinik • Mekanizmi i veprimit – lidhen për nënjësinë A të ADN girazës (topoizomerazë) dhe parandalojnë përdredhjen e ADN-së, duke penguar kështu sintezën e ADN-së. • Spektri i veprimit – koket Gram-pozitive; kryesiht te infeksionet e traktit urinar. • Rezistenca – e shpeshtë për acidin nalidiksik; mund të zhvillohet edhe ndaj ciprofloksacinës.

Antimikrobikët antimetabolik

Frenuesit e sintezës së acidit folik Acidi p-aminobenzoik + Pteridin • Baza e selektivitetit • Vështrim mbi metabolizmin e acidit folik Sulfonamidet Pteridin sintetaza Acidi dihidropteroik Dihidrofolat sintetaza Acidi dihidrofolik Trimetoprima Dihidrofolat reduktaza Acidi tetrahidrofolik Metionina Timidina Purinet

Sulfonamidet, sulfonet (bakteriostatik) • Mekanizmi i veprimit – këto antimikrobikë janë analog strukturorë të acidit para-aminobenzoik dhe në mënyrë konkuruese (kompetitive) e frenojnë krijimin e acidit dihidropterik. • Spektri i veprimit – spektër të gjerë ndaj baktereve Gram-pozitive dhe Gram-negative; përdoren kryesisht tek infeksionet e traktit urinar dhe infeksionet me Nocardia. • Rezistenca – e shpeshtë. • Terapia kombinuese – përdoren në kombinim me trimetoprimin; ky kombinim i bllokon dy hapat pasues në metabolizimin e acidit folik dhe parandalon shfaqjen e shtameve rezistente.

Trimethoprim, methotrexate, pyrimethamine (bakteriostatik) • Mekanizmi i veprimit – lidhen për dihidrofolat reduktazën dhe frenojnë formimin e acidit tetrahidrofolik. • Spektri i veprimit – spektër të gjerë ndaj baktereve Gram-pozitive dhe Gram-negative; përdoren kryesisht tek infeksionet e traktit urinar dhe infeksionet me Nocardia. • Rezistenca – e shpeshtë. • Terapia kombinuese – këto antimikrobikë përdoren në kombinim me sulfonamidet; ky kombinim i bllokon dy hapat pasues në metabolizmin e acidit folik dhe parandalon shfaqjen e shtameve rezistente.

Antituberkulotikët

Acidi para-aminosalicylic (PAS) (bakteriostatik) • Mekanizmi i veprimit – sikurse sulfonamidet. • Spektri i veprimit - specifik për Mycobacterium tuberculosis.

Dapsone (bakteriostatik) • Mekanizmi i veprimit - sikurse sulfonamidet. • Spektri i veprimit – përdoret në trajtimin e leprës.

Rezistenca antimikrobike Parimet dhe përkufizimet • Rezistenca klinike vs rezistencës aktuale • Mundësohet me mutacion ose transfer të gjeneve (p. sh. marrja e plazmidit) • Rezistenca krijon përparësi në selektim • Me një apo më shumë poteza (hapa) • Rezistenca e kryqëzuar dhe ajo e shumëfishtë – Kryqëzuar – një mekanizëm– antibiotikët e afërt – shumëfishe – shumë mekanizma – jo të afërt

Mekanizmat • Ndryshimi i përshkueshmërisë për antimikrobikun – Influksi i ndryshuar • Bakteret Gram negative

Microbe Library American Society for Microbiology www. microbelibrary. org

Mekanizmat • Permeabiliteti i ndryshuar – Efluksi i ndryshuar • tetracycline Microbe Library American Society for Microbiology www. microbelibrary. org

mekanizmat • Inaktivimi – β-llaktamaza – Chloramphenicol acetyl transferaza Microbe Library American Society for Microbiology www. microbelibrary. org

mekanizmat • Ndryshim i lokacionit veprues – Proteinat penicilinë lidhëse (penicilinat) – ARN polimeraza (rifampin) – 30 S ribosomet (streptomycin) Microbe Library American Society for Microbiology www. microbelibrary. org

mekanizmi • Zëvendësimi i rrugës së bllokuar( baj-pasi) – Të fituarit e enzimeve rezistente (sulfonamidet, trimethoprim)