ANALTK EPDEMYOLOJ r Gr Berin Bayrakl 2 12
ANALİTİK EPİDEMİYOLOJİ Öğr. Gör. Berin Bayraklı 2. 12. 2020 1
Hedefler 1 • Kesitsel tipteki epidemiyolojik araştırmaların genel özelliklerini söylemesi, • Kesitsel tipteki epidemiyolojik araştırmaların avantaj ve dezavantajlarını söylemesi, • Kesitsel tipteki epidemiyolojik araştırmaların kullanım alanlarını söylemesi, • Saha taramalarının temel özelliklerini ve kullanım alanlarını söylemesi, • Prevalans ve tahmini rölatif risk kavramlarını söylemesi, • Prevalans ve tahmini rölatif risk hesaplaması 2. 12. 2020 2
Hedefler 2 • Vaka-kontrol tipi epidemiyolojik araştırmaların genel özelliklerini söylemesi, • Vaka-kontrol tipi epidemiyolojik araştırmalarını avantaj ve dezavantajlarını söylemesi, • Vaka-kontrol tipi epidemiyolojik araştırmaların kullanım alanlarını söylemesi, • Kohort tipi epidemiyolojik araştırmaların genel özelliklerini söylemesi, • Kohort tipi epidemiyolojik araştırmaların avantaj ve dezavantajlarını söylemesi, • Kohort tipi epidemiyolojik araştırmaların kullanım alanlarını söylemesi, 2. 12. 2020 3
Epidemiyolojik Araştırmaların Sınıflandırılması 2. 12. 2020 4
Epidemiyolojik Araştırmalar 1. GÖZLEMSEL – Tanımlayıcı – Analitik • Kesitsel • Vaka-Kontrol • Kohort 2. DENEYSEL 3. METODOLOJİK 2. 12. 2020 5
Analitik Epidemiyoloji • Sağlık problemlerinin belirlenmesine ya da nedenine odaklanır. • Koşullar, olay ve hastalık arasındaki neden sonuç ilişkisini saptamaya çalışır. 2. 12. 2020 6
Analitik Epidemiyoloji • Hipotezler test edilir. • Sonuca göre hipotez ya kabul edilir ya da reddedilir. 2. 12. 2020 7
Analitik Epidemiyoloji • Kesitsel Araştırmalar • Vaka-Kontrol Araştırmaları • Kohort Araştırmaları 2. 12. 2020 8
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR 2. 12. 2020 9
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Türkçe Terminolojide • toplum saha taraması • prevalans araştırması • epidemiyolojik sürveyans • durum saptama araştırmaları 2. 12. 2020 10
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR İngilizce Terminolojide • cross-sectional • screening • prevelance study • epidemiological study • Point-in-time study 2. 12. 2020 11
Kesitsel Araştırmalarda İzlenen Yol 2. 12. 2020 12
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR • Risk altındaki toplumda veya buradan seçilen temsili bir örnek üzerinde herhangi bir hastalığın veya olayın bir zaman kesitindeki bulunma sıklığı, yani prevalansı belirlenir. 2. 12. 2020 13
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR • Belirlenen prevalansın bazı sosyodemografik özellikler ve şüpheli etiyolojik faktörler ile ilişkisi açıklanır. • Yani belirli bir zaman kesitinde nedensonuç ilişkisi birlikte incelenir. "fotoğraf çeker" “snap-shot” 2. 12. 2020 14
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR • Elde edilen sonuçlar topluma "genellenebilir” 2. 12. 2020 15
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR • Sağlık hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi ve yönlendirilmesine yönelik veri elde edilmesi amaçlanır. 2. 12. 2020 16
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR • Ancak, çok sayıda kişiye gidildiği için her konuda detaylı bilgi toplamak mümkün olmayabilir, fizik ve laboratuar muayeneleri yapılamayabilir. Ayrıntılı veri için vaka-kontrol ile çalışmaya devam edilir. 2. 12. 2020 17
KESİTSEL ARAŞTIRMALARIN GENEL ÖZELLİKLERİ • • Temsil eden bir örnek seçilebilir (>%85 -90). Kontrol grubu seçmeye gerek yoktur. Prevalans hesaplanır. Rutin sağlık kayıtları, anketler, fizik ve laboratuar muayenelerinin sonuçlarını içeren formlar kullanılabilir. • Birden fazla hastalık veya durumun görülme sıklığı belirlenebilir (çok amaçlı taramalar). 2. 12. 2020 18
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Örnek Seçimi • YETERLİ SAYI • TEMSİLİYET 2. 12. 2020 19
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Örnek Seçimi • Sadece o anda hayatta kalanlar çalışmaya alınabilir (survival bias). • Araştırma öncesinde ölenler, iyileşenler, göç edenler için hastalık boyutu ve özellikleri incelenemez, bu yan tutma (bias) kaynağı olabilir. 2. 12. 2020 20
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Örnek Seçimi • Özellikle fatalitesi yüksek hastalıklarda, kısa sürede iyileşen hastalıklarda, dışa göçün yüksek olduğu toplumlarda ve sık iş değiştirilen iş kollarında taraf tutma boyutu yüksek olacaktır. 2. 12. 2020 21
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Veri Kaynakları, Verilerin Özellikleri • En çok kayıtlar ve özel olarak hazırlanmış anket formları kullanılır. • Çalışmanın amacına uygun fizik muayene ve laboratuar testi sonuçları hakkında bilgi toplanır. 2. 12. 2020 22
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Verilerin Doğruluğunun Önemi Güvenilirlik (Reliability) Geçerlilik (Validity) 2. 12. 2020 23
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Güvenilirlik (Reliability) Aynı kişiler üzerinde tekrarlanan ölçüm, gözlem ve değerlendirmelerin birbirine uygunluk boyutunu yansıtır. 2. 12. 2020 24
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Geçerlilik (Validity) Belirli bir yöntem veya aracın, daha doğru ölçen bir araç veya yönteme göre, bir gözlem, ölçüm ve değerlendirmeyi yapmadaki doğruluk boyutunu yansıtır. 2. 12. 2020 25
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Kullanılan Epidemiyolojik Ölçütler • Tanımlayıcı özellikteki kesitsel araştırmalarda sayı ve yüzde dağılımları, ortalama, standart sapma, ortanca, alt-üst değerler verilir. 2. 12. 2020 26
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Kullanılan Epidemiyolojik Ölçütler • Etken-sonuç ilişkisini araştıran analitik özellikteki kesitsel tipteki çalışmalarda gruplardaki dağılımların farklılıkları Ki-kare testi ya da ortalamalar arasındaki farkın anlamlılık testleri gibi testler ile incelenir. • Sayıların yeterli olduğu durumlarda lojistik regresyon ve benzeri çok değişkenli analiz yöntemleri kullanılarak etken-sonuç arasındaki ilişki incelenebilir 2. 12. 2020 27
KESİTSEL ARAŞTIRMALAR Kullanılan Epidemiyolojik Ölçütler • Kesitsel araştırmalarda etken-sonuç arasındaki ilişki (asosyasyon) tahmini rölatif risk ve güven aralığı (genellikle %95) hesaplanarak incelenmektedir. • Ayrıca çalışılan etkene maruz kalanlar ile kalmayanlardaki hastalık prevalansı hesaplanarak bu prevalansların birbirine oranı incelenebilir. 2. 12. 2020 28
2. 12. 2020 29
Kesitsel Araştırmaların Yarar ve Sakıncaları • Kısa sürede oldukça düşük maliyet ile yararlı bilgiler elde edilir. • Birden fazla sağlık sorunu belirlenebilir. • Elde edilen sonuçlar topluma veya çalışma evrenine genellenebilir. 2. 12. 2020 30
Kesitsel Araştırmaların Yarar ve Sakıncaları • İlişkilerin nedensellik açısından değerlendirilmesi kohort tipi araştırmalardan elde edilen bilgiler kadar güvenilir değildir. • Hafıza faktörü sorulan bilgilerin bilerek ya da bilmeyerek yanlış, seçici (selective recall) hatırlanmasına, yanlış alınmasına neden olabilir. 2. 12. 2020 31
SAHA TARAMALARI 2. 12. 2020 32
Saha Taramaları Erken tanı = şüpheli hastaları sağlamlardan ayırma • Hastalığın en erken semptomlarını yakalama • Henüz semptom vermeyen kişileri tarama testleri ile yakalama 2. 12. 2020 33
Saha Taramaları • Taranan hastalık toplum için önemli bir sağlık sorunu olmalıdır. • Taranacak hastalığın latent veya erken semptomatik bir dönemi bulunmalıdır. • Hastalığın latent döneminden en ilerlemiş haline kadar tüm klinik şekilleri iyice bilinmelidir. • Hastaların teşhis ve tedavisi için gerekli muayene, laboratuar, personel vb. olanaklar yeterli olmalıdır. 2. 12. 2020 34
Saha Taramaları • Taranacak hastalık(lar) kitle taramalarında kullanılabilecek uygunlukta pratik test veya muayene yöntemleri olmalıdır. • Test(ler)in duyarlılık ve seçiciliği mümkün olduğunca yüksek olmalıdır. • Tarama sonucu bulunan hastaların iyileştirilmesi için uygun tedavi yöntem(ler)i olmalıdır. 2. 12. 2020 35
Saha Taramaları • • • Taramada saptanan çeşitli evrelerdeki hastalardan hangilerinin ne şekilde tedavi edilebileceği konusunda üzerinde görüş birliğine varılmış tedavi programları olmalıdır. Vaka bulma çalışmaları, şüpheli vakalara ileri tetkik yapılması ve olası tıbbi bakım masrafları birlikte düşünülerek maliyet-etkililik dengesi iyi korunmalıdır. Vaka bulma sürekli bir işlem olmalı ve tarama bir defa yapılıp, sonra toplum tamamen bırakılıp, unutulmamalıdır. 2. 12. 2020 36
• Prevelans ? ? • İnsidans ? ? 2. 12. 2020 37
Prevalans ve İnsidans Hızı Örnek: • 1000 erkek işçinin çalıştığı bir fabrikada 1 Ocak 2002 yılında yapılan HIV taramasında 50 işçide HIV pozitif bulunmuştur. Tarama 1 Ocak 2003 yılın aynı grup üzerinde tekrar edildiğinde ise, HIV pozitif bulunan işçi sayısı 62’dir (2002 yılındaki 50 işçi dahildir). Soru 1. 2002 ve 2003 yıllarındaki HIV prevalansı nedir? Soru 2. HIV insidansı nedir? 2. 12. 2020 38
Prevalans ve İnsidans Hızı Cevap 1: • 2002 HIV prevalansı = 50/1000 x 100= %5 • 2003 HIV prevalans = 62/1000 x 100= %6. 2 2. 12. 2020 39
Prevalans ve İnsidans Hızı Cevap 2: • 2003 yılında tespit edilen yeni vaka = 62 -50= 12 • 2002 -2003 yılı arasındaki risk altındaki toplum = 1000 -50= 950 işçi • HIV insidans= 12/950 x 100= %1. 26 2. 12. 2020 40
VAKA-KONTROL ÇALIŞMALARI 2. 12. 2020 41
VAKA-KONTROL ÇALIŞMALARI Bazı ilişkilerin nedensel olup olmadığını saptamak için kullanılır. • Vaka-karşılaştırma grubu (case-comparison group) • Geriye dönük araştırmalar • Retrospektif araştırmalar 2. 12. 2020 42
VAKA-KONTROL ÇALIŞMALARI VAKA ve KONTROL gruplarını maruziyet yönünden karşılaştırır. 2. 12. 2020 43
VAKA-KONTROL ÇALIŞMALARI Vaka-kontrol tipi araştırmalarda belirli bir hastalığı olan "vaka” grubu ile bu hastalığı olmayan bir “kontrol“ grubu alınır. 2. 12. 2020 44
VAKA-KONTROL ÇALIŞMALARI • Hastalık "sonuç" • İncelenen faktör “etken, neden“ • Araştırma yönü “sonuçtan nedene” 2. 12. 2020 45
VAKA-KONTROL ÇALIŞMALARI Etken ? ? Vaka Kontrol Retrospektif Çalışma 2. 12. 2020 46
VAKA-KONTROL ÇALIŞMALARI 2. 12. 2020 47
2. 12. 2020 48
TAHMİNİ RÖLATİF RİSK (ODDS RATIO) • Analitik özellikteki kesitsel araştırmalarda olduğu gibi vaka-kontrol tipi çalışmalarda da neden-sonuç ilişkisini incelemede Tahmini Rölatif Risk (TRR) ve bu değere ait %95 güven aralığı değeri kullanılmaktadır. 2. 12. 2020 49
TAHMİNİ RÖLATİF RİSK (ODDS RATIO) • Eğer kontrol grubu tüm toplumu temsil ediyorsa, • Vaka grubunu oluşturanlar toplumdaki tüm vakaları temsil ediyorsa, • Nedeni araştırılan hastalık toplumda çok sık görülmüyorsa, TAHMİNİ RÖLATİF RİSK (ODDS RATIO) hesaplanabilir. 2. 12. 2020 50
Odds Oranının Yorumlanması Odds oranı • 1 den yüksek ise; vakaların ortaya çıkışında etkenin sorumlu olduğunu (sonuç-maruziyet arasında pozitif ilişki) • 1 in altında ise; vakaların ortaya çıkışında koruyucu bir ilişki olduğunu gösterir (sonuçmaruziyet arasında negatif ilişki) 2. 12. 2020 51
Oral Miyokard kontraseptifler infarktüs Kontroller Evet 693 320 1013 Hayır 307 680 987 Toplam 1000 2000 Etkenle karşılaşma oranı (%) % 69. 3 Toplam % 32. 0 Miyokard infarktüsü geçirenler ve kontrol grubunda oral kontraseptif kullanımının dağılımı 2. 12. 2020 52
Oral Miyokard kontraseptifler Infarktüs Kontrol Evet 693 320 Hayır 307 680 Total 1000 OR 4. 8 Yorum (OR): MI grubunda OKS kullanımı kontrollere göre 4. 8 kat fazladır. 2. 12. 2020 53
Fiziksel aktivite Miyokard infarktüs Kontroller Toplam >= 2500 Kcal 190 230 420 < 2500 Kcal 176 136 312 Toplam 366 Etkenle karşılaşma oranı (%) 366 % 51. 9 732 % 62. 8 Miyokard infarktüsü geçirenler ve kontrol 2. 12. 2020 grubunda fiziksel aktivite miktarının dağılımı 54
Fiziksel aktivite Miyokard İnfarktüs Kontrol >= 2500 Kcal 190 230 < 2500 Kcal 176 136 Toplam 366 OR 0. 64 366 Etkene maruziyet kontrol grubunda yüksek ise 2. 12. 2020 koruyucudur 55
Vaka ve Kontrollerin Seçimi • Vaka-kontrol araştırmalarda öncelikle standart, açık, objektif ve yeterince kapsayıcı bir "vaka tanımı" yapılır. Bu tanım kullanılarak vakalar seçilir. - HT 2. 12. 2020 56
Vaka ve Kontrollerin Seçimi Vaka Grubu • Sağlık kurumundan • Genel popülasyon ya da belirli bir toplum (coğrafi sınırlarla belirlenen veya okul, yurt, işyeri gibi kapalı topluluklar) • Toplumdaki tüm vakalar arasından (genellenebilme özelliği daha fazla) 2. 12. 2020 57
Vaka ve Kontrollerin Seçimi • Vakaların ne zaman tanı aldığının bilinmesi önemlidir ve genellikle belirli bir süre içinde tanı alan vakalar (mümkünse yakın zamanlı tanılar) araştırmaya dahil edilmelidir. 2. 12. 2020 58
Vaka ve Kontrollerin Seçimi Kontrol Grubu • Hastane veya bir sağlık kurumuna başvuranlar, • Akrabalar, • Komşular, arkadaşlar, • Toplam nüfus, 2. 12. 2020 59
Vaka ve Kontrollerin Seçimi • Kontrollerin kimler olacağı konusunda da çalışma başlangıcında uygun, objektif, standart ve açık bir tanım yapılmalıdır. • Kontrollerin kimlerden seçildiğinin çeşitli avantaj ve dezavantajları olup, çalışmanın amacı doğrultusunda araştırmacı tarafından karara bağlanır. 2. 12. 2020 60
VAKA-KONTROL ARAŞTIRMALARI Veri Kaynakları • Vaka-kontrol tipi araştırmalarda kişilerin etken ile karşılaşıp karşılaşmadıkları konusundaki bilgiler vaka ve kontroller ile yüze görüşmeler, vaka ve kontrollerin akraba, çocuk, eş vb. ile görüşmeler, vaka ve kontrollere mektup yazılarak ya da bu kişilere ait hastane, doğum, ölüm ve benzeri kayıtlar incelenerek toplanır. 2. 12. 2020 61
Vaka-Kontrol Araştırmaların Yararları • Nadir hastalıklar veya uzun latent periyodlu hastalıklar (kanser) • Hızlı • Düşük maliyet • Küçük örnek büyüklüğü • Birden fazla maruziyetin etkisi değerlendirilebilir • Terk etme sorunu yoktur 2. 12. 2020 62
Vaka-Kontrol Araştırmaların Sakıncaları • Evren bilinmediği için, elde edilen sonuçlarla gerçek morbidite ve mortalite hızları, rölatif ve atfedilen risk gibi önemli epidemiyolojik ölçütler bulunamaz. • Retrospektif yöntemde sonuç (hastalık) veya şüphe edilen etken (neden)den hangisinin önce başladığını saptamak güç olabilir. • Nadir maruziyet için uygun değil • Yan tutmalar +++ – Kontrol seçimi – Bilgi toplarken yan tutma (hatırlamada yan tutma) 2. 12. 2020 63
KOHORT ÇALIŞMALARI 2. 12. 2020 64
KOHORT ÇALIŞMALARI • Prospektif (prospective) araştırmalar • İnsidans (incidence) araştırmaları • Longitudinal araştırmalar • İzleme (Follow-up) araştırmaları • İleriye dönük (forward-looking) araştırmalar 2. 12. 2020 65
KOHORT ÇALIŞMALARI • Bu araştırmalarda herhangi bir etkenle karşılaşan ve karşılaşmayanların belirli bir süre içinde belirli bir hastalığa yakalanma olasılığı saptanır. 2. 12. 2020 66
KOHORT ÇALIŞMALARI • Araştırma konusu hastalığa henüz yakalanmamış olanların, yani bir anlamda "sağlam” ların hastalığın etiyolojisindeki rolü, araştırılan etkenle karşılaşıp karşılaşmama durumları, karşılaşanlarda da bunun derecesi belirlenir. • Grupların her birindeki hastalık insidansı belirlenir. 2. 12. 2020 67
Kohort Çalışmalarının Tasarımı Etken yok Risk altındaki toplum Referans toplum örnek Hastalık yok İzleme süresi Etken var NEDEN 2. 12. 2020 Hastalık var Hastalık yok SONUÇ 68
KOHORT ÇALIŞMALARI Etken pozitif Etken negatif 2. 12. 2020 69
KOHORT ÇALIŞMALARI Etken pozitiflerde insidans Etken negatif 2. 12. 2020 Etken negatiflerde insidans 70
KOHORT ÇALIŞMALARI • İzlem ileriye dönük yapılıyorsa "prospektif", • Kayıtlar kullanılarak geriye dönük veri toplanmış ise "retrospektif" tipte kohort çalışmalarından bahsedilir. 2. 12. 2020 71
KOHORT ÇALIŞMALARI RETROSPEKTİF ÇALIŞMALAR PROSPEKTİF ÇALIŞMALAR 2. 12. 2020 Etiyolojik olarak etkene maruz kalan Evet Hayır Vakalar Sağlamlar A B C D 72
2. 12. 2020 73
• Atfedilen risk; sağlık problemine neden olduğu düşünülen etkenin sağlık probleminin oluşumunda ne kadar katkısı olduğunu belirten bir ölçüttür. 2. 12. 2020 74
Prospektif ve Retrospektif Çalışmalar FARKLAR • Araştırma süreleri farklıdır. • Retrospektif kohortta, araştırma başladığı sırada, hem araştırılan nedenler, hem de sonuç meydana gelmiştir. • Prospektif kohortta, izlenecek bireylerin tümü insidansı araştırılacak hastalık bakımından sağlamdır. 2. 12. 2020 75
Prospektif ve Retrospektif Çalışmalar • Retrospektif kohort araştırmaları, prospektif çalışmalara kıyasla zaman, personel ve maliyet yönünden daha ucuzdur. • Ancak, bu tür retrospektif araştırmalardan elde edilecek verilerin güvenilirliği eldeki verilerin (kayıtların) tam ve doğru olması nispetinde mümkündür. 2. 12. 2020 76
Araştırma Kohortunun ve Karşılaştırma Gruplarının Seçimi • Belirli bir özelliğe (aynı yıl doğma, aynı işte çalışma, aynı bölgede oturma vb. ) sahibi olan kişilerin oluşturduğu gruba "kohort" adı verilir. 2. 12. 2020 77
Araştırma Kohortunun ve Karşılaştırma Gruplarının Seçimi Kohort • Bir alayın 10 bölüğünden biri • Bireylerin oluşturduğu gruplar – aynı tecrübeyi paylaşan – belirli bir zaman dilimi için izlenen • Örnekler – doğum kohortu – düğündeki misafirlerin kohortu – kimya tesisi çalışanlarının oluşturduğu mesleki kohort – Bir kursun katılımcıları 2. 12. 2020 78
Araştırma Kohortunun ve Karşılaştırma Gruplarının Seçimi Önemli Kohort Kaynakları • Belirli bir etken ile karşılaşanlar • İncelebilme kolaylığı olan gruplar (bazı meslek grupları, sağlık sigortası olan kişiler, gebeler, bazı okulların öğrencileri veya mezunları, gönüllüler) • Coğrafi sınırları belirli olanlar 2. 12. 2020 79
Araştırma Kohortunun ve Karşılaştırma Gruplarının Seçimi • Karşılaştırma grubu araştırma grubunun bir bölümüdür. • Örneğin: 40 yaş üzerindeki “sağlam” erkeklerin sigara içme durumlarına göre gruplandırılmaları ve bunların her birindeki koroner kalp hastalığı insidansının karşılaştırılması. 2. 12. 2020 80
KOHORT ÇALIŞMALARI Veri Kaynakları • Mevcut kayıtlardaki bilgiler derlenir (doğum, ölüm, hastane, işyeri, okul vb. ) • Kohort grubundaki bireylerin kendilerinden toplanan bilgiler (anket vb. ) 2. 12. 2020 81
KOHORT ÇALIŞMALARI Veri Kaynakları • Kohort grubu bireylerin başlangıçta ve izleme döneminde uygulanan fizik muayene, çeşitli laboratuar testleri ile elde edilen izleme bilgileri • Kohort üyelerinin içinde yaşadıkları çevrenin incelemeleri ile derlenen bilgiler 2. 12. 2020 82
Örnek Bebek ölümlerinin boyutu ve mediko-sosyal nedenlerinin retrospektif kohort yöntemiyle incelenmesi • Etimesgut bölgesinde 2006 -2011 yılları arasındaki 5 yıllık doğum kohordunda meydana gelen bebek ölümlerini incelemek üzere 2012 yılı sonunda bir çalışma planlanmıştır. • Beş yıllık kohordun doğum kayıtları ile bu kohorttan bir yaşını doldurmadan ölen bebeklerin ölüm kayıtları kullanılmıştır. • Araştırma planlandığı sırada hem doğumlar hem de bebek ölümleri meydana gelmiştir. 2. 12. 2020 83
Örnek: 40 yaş üzeri sigara içen bireylerde A hastalığının oluşumu ile ilgili gerekli değerlendirmeleri yapınız. 2. 12. 2020 84
2. 12. 2020 85
Sonuçların Yorumları Sigara içenlerde hastalık insidansı % 50’dir. Sigara içmeyenlerde hastalık insidansı = % 40 Sigara içenler 1. 25 kat hastalığa yakalanmaktadır (Nedensellik) Sigara içilmediği taktirde hastalıktan korunma oranı % 10’dur. 2. 12. 2020 86
Kohort Araştırmaların Yararları • Doğrudan ölçebilir – Etken pozitif ve negatiflerdeki insidans – Gerçek rölatif risk • Nadir maruziyetler için uygun • Etken ve hastalık arasındaki zamansal ilişki açıktır • Seçmede yan tutma daha az – Sonuç bilinmez (prospektif) (Selektif göç, ölüm, hafıza faktörü gibi durumlardan etkilenmez) • Birçok sonuca bakılabilir – Kohort grubu bireylerine başlangıçta ve izleme döneminde uygulanan fizik muayene, çeşitli laboratuvar testleri ile elde edilen izleme bilgileri – Kohort üyelerinin içinde yaşadıkları çevrenin çeşitli incelemeleri 2. 12. 2020 87
Kohort Araştırmaların Sakıncaları • • Geniş örnek büyüklüğü İzlem kaybı Maruziyetin değişmesi Etik konular Maliyet Zaman alıcı Yan tutmalar (sonucun tanımından doğan bilgi edinmede yan tutma veya izlemde kayıp) • İnsidansı düşük hastalıklarda süre sonunda yeterli vaka sayısına ulaşamama 2. 12. 2020 88
2. 12. 2020 89
- Slides: 89