ALTINCI BLM YNETM NEDR LETME AMALARINA ETKL VE

ALTINCI BÖLÜM YÖNETİM NEDİR? İŞLETME AMAÇLARINA ETKİLİ VE VERİMLİ BİR ŞEKİLDE ULAŞMAK ÜZERE PLANLAMA, ÖRGÜTLEME, YÖNELTME, KOORDINASYON VE DENETİMİN YAPILMASI SÜRECİDİR. 1

A. İŞLETME YÖNETİMİNİN FONKSİYONLARI � YÖNETIM SÜREÇLERI: � PLANLAMA: örgütsel bir amacı gerçekleştirmek için yürütülecek faaliyetlerin önceden belirlenmesidir. � ÖRGÜTLEME: örgütün, fiziki, mali ve beşeri kaynaklarının, değer yaratacak şekilde birleştirilmesi. � KADROLAMA: planlanmış ve örgütlenmiş yapıyı işletecek insan kaynaklarının, iş analizlerine dayalı olarak tedariki edilmesi 2

A. İŞLETME YÖNETİMİNİN FONKSİYONLARI � YÖNETIM SÜREÇLERI: � EŞGÜDÜMLEME: örgütlerin hedeflerini gerçekleştirebilmesi için ahenkli biçimde bir araya getirilmesi � YÖNLENDİRME koordinasyonla bir araya getirilen ve uyumlaştırılan örgütsel unsurların, örgütsel amaçları gerçekleştirmek için, yönetici tarafından harekete geçirilmesidir. � DENETİM: önceden belirlenmiş standartlarla, örgütsel hedeflerin gerçekleşme derecesini belirleme sürecidir. 3

1. PLANLAMA FONKSİYONU Planlama: bir işletmede neyin, ne zaman, nasıl, nerede ve kimlerce yapılacağını önceden kararlaştırmaktır Planlama yönetimin ilk fonksiyonudur. Planlama fonksiyonu geleceğe dönük olması nedeniyle: . Kısa ve uzun dönem hedef ve stratejilerin seçimine, . Amaçlara ulaştırıcı politika ve yöntemlerin geliştirilmesine, . Denetim için temel olacak yürütme ölçütlerinin saptanmasına. Değişen koşulların etkisiyle eski planların gözden geçirilmesine ilişkin kararların alınmasını gerektirir. 4

1. PLANLAMA FONKSİYONU 1. 1. Planlamanın Aşamaları: a. Sorunların veya fırsatların saptanması. b. Amaçların belirlenmesi. c. Planın dayandığı hareket noktalarının belirlenmesi d. Seçeneklerin saptanması e. Seçeneklerin değerlendirilmesi. f. En uygun alternatifin seçilmesi. g. Yardımcı planların düzenlenmesi. h. Planların sayısal değerlerle bütçelenmesi 5

1. PLANLAMA FONKSİYONU 1. 2. Plan Türleri: 1. 2. 2. 1. 2. 3. 1. 2. 4. 1. 2. 5. Nitelikleri Açısından Planlar Süreleri Açısından Planlar Kullanım Biçimlerii Açısından Planlar Teknik Yapıları Açısından Planlar Kapsamları Açısından Planlar 6

1. PLANLAMA FONKSİYONU 1. 2. Plan Türleri: 1. 2. 1. Nitelikleri Açısından Planlar: • Stratejik planlar: Örgütün zaman içindeki büyüme ve gelişimiyle ilgili planlardır. Stratejik planlama, örgütün kontrolü dışında sayılan dış çevreyi göz önünde tutar ve işletmeyi bir bütün olarak ele alır. • Yönetsel (Taktik) planlar: Stratejik planlarda saptanmış olan amaçlara nasıl ulaşılacağını gösteren planlardır. • Operasyonel/faaliyet Planlar: Genelde bu ürünün kısa dönemdeki performansının iyileştirme planıdır. 7

1. PLANLAMA FONKSİYONU 1. 2. Plan Türleri: 1. 2. 2. Süreleri Açısından Planlar: • Kısa süreli planlar: Genellikle bir dönemlik işletme amaçları veya faaliyetleri için hazırlanan planlardır. (1 yıllık) • Orta süreli planlar: Süre bakımından 1 -5 yıllık bir süreyi kapsayan planlardır. Uygulamada bir kaç yıllık süreyi işletme yatırımları, gelir ve giderler vb. konular için düzenlenen planlardır. • Uzun süreli planlar: genelikle 5 yıllık planlardır. İşletme ekonomik ve çevre ilgili planlar. 8

1. PLANLAMA FONKSİYONU 1. 2. Plan Türleri: 1. 2. 3. Kullanım Biçimleri Açısından Planlar: • • Tek kullanımlı planlar Sürekli kullanılan planlar 9

1. PLANLAMA FONKSİYONU 1. 2. Plan Türleri: 1. 2. 4. Teknik Yapıları Açısından Planlar: • • Değişmez planlar Değişken planlar 10

1. PLANLAMA FONKSİYONU 1. 2. Plan Türleri: 1. 2. 5. Kapsamları Açısından Planlar: • • Genel planlar Özel planlar 11

2. ÖRGÜTLEME FONKSİYONU 2. 1. Örgüt ve Örgütleme Örgüt: örgütsel amaçların gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş yapıyı, yönetim bu planlar, politikalar ve stratejiler çerçevesinde işletilmesini ifade eder. Örgütleme etkinliği bireysel ihtiyaçları karşılamak içindir. Örgütler aynı zamanda bireylerin sosyal ihtiyaçlarını karşılayan sosyal sistemlerdir. İnsanlar, örgütlerin sağladığı sosyal tatmine ihtiyaç duyarlar. 12

2. ÖRGÜTLEME FONKSİYONU 2. 2. Örgütlemenin Aşamaları a. Örgütsel yapının kurulması. b. İlişkilerin saptanması. c. Görev tanımlarının yapılması. d. Görevin gerektirdiği niteliklerin tanımlanması. 13

3. KADROLAMA FONKSIYONU Kadrolama, istihdam edilecek işgücünün seçimi, geliştirilmesi, yerleştirilmesi değerlendirilmesi kariyer planlamasının yapılması, eğitimi gibi insan kaynakları ile ilgili faaliyetleri kapsayan bir yönetim fonksiyonudur. Kadrolama, örgüt yapısının gerektirdiği mevkilere personel seçme ve yerleştirme faaliyetlerini kapsar. Kadrolama sürecinin aşamaları; işgücü ihtiyacının belirlenmesi ve buna göre personel seçme, personel bulma ve işgücü planlamasından oluşur. Kadrolama faaliyetleri: a. Seçim ve işe yerleştirme. b. Eğitim ve geliştirme. c. Değerleme. 14

4. KOORDINASYON FONKSIYONU İşbirliği sistemi olan örgütlerin etkin bir şekilde işleyebilmesi için, örgütsel unsurların uyumlu bir şekilde bir araya getirilmesi etkinliğine koordinasyon veya eşgüdümleme denir. Koordinasyon (eşgüdümleme), örgütün yaptığı işin çeşitli bölümlerini birbirleri ile ilişkilendirme fonksiyonudur. Yönetimin temel fonksiyonlarından olan koordinasyon, örgüt amacının gerçekleştirilebilmesi için, ilgili tüm birimlerin uyum içinde hareket etmesini sağlar. Koordinasyon yönetim sürecinin tüm aşamalarında örgütte bir denge kurmayı sağlar. 15

4. KOORDINASYON FONKSIYONU 4. 1. Koordinasyon Sağlama Yolları Hiyerarşiye dayanan koordinasyon. İnandırıcı koordinasyon Komiteler Yoluyla koordinasyon Yatay koordinasyon Yapıyla ilgili koordinasyon. İç koordinasyon Dış koordinasyon. 16

4. KOORDINASYON FONKSIYONU 4. 2. Koordinasyon Teknikleri İyi ve basit bir organizasyon yapısı kurmak. Plan ve programların uyumlaştırmak Gönüllü koordinasyonu özendirmek. Etkin haberleşme sistemi kurmak 17

5. YÖNELTME FONKSIYONU Yöneltme örgütün insan kaynakları unsurlarının, örgütün amaçları doğrultusunda harekete geçirilmesidir. Yöneltme işlevi, işgörenlerin görevlerini etkin biçimde yapmalarını sağlayan bir yönetim fonksiyonudur. Amacı, işgörenlerin kendilerine verilen görevleri, etkin biçimde yerine getirmelerini sağlamaktır 18

5. YÖNELTME FONKSIYONU 5. 1. İşletmelerde Yöneltme 5. 1. 1. Etkin Yöneltmenin Koşulları • • Takım Ruhu oluşturmak Etkin insan kaynakları yönetimi kurmak Çalışanlar arasında etkin iletişim kurmak İşgörenlere insitatif kullanma imkanı vermek Örgütsel bağlılık oluşturulmak Uygun örgütsel misyon ve vizyon oluşturmak Uygun örgüt kültürü ve iklimi oluşturmak 19

6. DENETİM FONKSIYONU Denetim, planlanan hedeflere ve amaçlara erişilip erişilemediğinin saptanmasıdır. Denetim; sonuç denetimi, süreç denetimi, önleyici denetim, bütçe denetimi ve proje denetimi şeklinde olabilir Denetim sayesinde, faaliyetlerin planlarla karşılaştırılması ve faaliyetler planlardan saptığı takdirde, gerekli düzeltmeler yapılır. 20

6. DENETİM FONKSIYONU 6. 1. Denetimin Amacı ve Önemi a. Tüm birimlerin aksayan yönlerini saptamak. b. İşletmedeki aksaklıkları işletme politikaları doğrultusunda değiştirmek için, örgüt kademelerini bilgilendirmek c. Plan ve programları gözden geçirmek, aksayan uygulamaları plandan çıkarmak, yeni yöntemleri uygulamak. d. Performans standartları oluşturmak ve performansı ölçmek, e. Standartlarla gerçek sonuçları kıyaslamak 21

6. DENETİM FONKSIYONU 6. 2. Denetimin Faktörleri a. Denetlenebilir ve ölçülebilir özellikleri belirlemek b. Doğrulamak ve ölçmek. c. Performansın sonuçlarını önceden belirlenmiş standartlarla karşılaştırıp ardaki farkı değerlendirmek d. Gerekli olan değişiklikleri yapmak. 22

6. DENETİM FONKSIYONU 6. 3. Etkin Denetimin Özellikleri a. amaçlara ve planlara dayanmalıdır. b. ilgili faaliyetin gerek ve ihtiyaçlarını yansıtmalıdır. c. esnek olmalıdır. d. örgüt yapısına uygun olmalıdır. e. düşük maliyetle yapılmalıdır f. tarafsız olmalıdır. g. düzeltici tedbirlerin alınmasına imkan vermelidir. h. anlaşılabilir olmalıdır. 23